Onderzoeksmethoden Thema 3 Bioanalyse

BIOANALYSE
VOORBEREIDING PRATICUM
Bioanalyse: sub-discipline van de analytische chemie, die zich bezighoudt met het identificeren en
meten van stoffen (medicijnen, metabolieten en proteïnen) in biologische systemen (zoals bloed,
haar, mensen)

Toepassingen
 Farmacie
o Farmacokinetiek (concentratieverloop)
o Dose-effect relaties (werkzaamheid)
o Toxicologie (bijwerkingen)
 Klinische chemie
o Diagnostiek
o Monitoren van therapie
 Forensisch onderzoek
 Anti-doping onderzoek

Technieken
 Chromatografie
o HPLC (stoffen scheiden, een voor een gedetecteerd en concentratiebepaling, waterige
monsters eenvoudig)
o GC
 Elektroforese
o Gelelektroforese
o Capillaire elektroforese
o Vooral toepasbaar op eiwitten en DNA
 Immuno
o ELISA
o RIA
 Massaspectrometrie
 Soms ook in combo met scheidingstechniek

Uitdagingen
 Representatieve samples: is de concentratiebepaling in het bloed de juiste maat voor de site van
werking? -> Hoe weet je dat je sample representatief is voor het daadwerkelijke effect ergens
anders in het lichaam.
 Gemak van sampling: sommige methodes meer invasief dan andere -> speeksel/urine/haar
(eenvoudig), bloed/plasma (mild invasief), weefsel/biopten (zeer invasief)
 Lage concentraties (sub micromolair range): maakt de meetbaarheid lastig
 Complexe monsters
 Twee laatste problemen worden opgelost dmv monstervoorbewerking

Monstervoorbewerking = sample clean-up
 Verwijderen van stoffen die de meting kunnen verstoren, denk aan: eiwitten, vetten, overige
metabolieten
 Concentreren van de monsters leidt tot het vereenvoudigen van de metingen

Clean-up strategieën
 Eiwit precipitatie