Deeltentamen 1 colleges
Hoorcollege 1 – C&G
Cognitie gaat over de geest (waarmee je denkt)
Filosoof: Descartes; methode van de twijfel
- Cogito ergo sum = ik denk dus ik ben ; denken is eigenschap van de geest dus de geest
bestaat
Aspecten van geest: - verzameling van deze cognitieve vermogens
- Probleem oplossen
- Beslissen
- Geheugen
- Kennis
- Bewustzijn
- Perceptie
- Aandacht
- Taal
- Leren
Geschiedenis cognitie
Begin 19e eeuw – instantaan; gelijk als je iets ziet ben je er bewust van (duur van mentaal proces)
Helmholtz – onderzoek
- Stimuleren van zenuw kikker en kijken hoelang duurt tot beweging kikker; 0,2 ms
Fysieke processen
Donders (19e eeuw)
- Eerste in de geschiedenis die zich afvroeg hoelang een mentaal proces duurt
- Hoelang duurt het maken van een beslissing?
1. Stimulus detectie - visuele input
2. Stimulus discriminatie – onderscheidt maken
3. Kiezen
4. Uitvoeren actie
- Hoe meet je dat?
Simpele RT taak: druk op de knop als de lamp aangaat
Stimulus detectie + motor respons
Keuze RT taak: druk links als linker lamp aangaat, druk rechts als de rechter lamp aangaat
De onderste taak duurde langer
Stimulus detectie + discriminatie + kiezen + motor respons
Go/no go taak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp gaat, druk niet als de linker lamp
gaat
Detectie + discriminatie + motor respons
Het verschil in tijd is volgens donders het verschil in discrimineren en een keuze maken.
Weber (19e eeuw)
- Hoe je 2 verschillende hoeveelheden kunt onderscheiden
- Een waarneembaat verschil, bijv. tussen twee groottes is niet absoluut maar relatief
Dit is de wet van weber, waarneembare verschil is constant
,Donders & weber
Je kunt dus metingen verrichten aan mentale processen
De eerste wetten in de psychologie
Founding fathers – eerste die psychologie als wetenschap zagen
- Wiliam James en Wilhelm Wundt
Zij gingen de geest en bewustzijn onderzoeken in een labotorium
Stream van consciousness bestuderen door introspectie, hierdoor is een stereotype dat elke
psycholoog in een kamertje zit.
Mentale en introspectie moeten we niet meer doen – de mind is niet observeerbaar dus
wetenschappelijk bestuderen van mind is niet mogelijk
➔ Jaren geen onderzoek naar de geest
Pavlov – tijd waarin observeerbaar gedrag het enige onderzochten was bij psychologie en geen
aandacht voor het mentale
Ontwikkeling van taal (1960)
Skinner: kind zegt mama, mama blij, kind zegt papa, beide ouders blij (positieve bekrachtiging)
Dus aangeleerd
Chomsky: waarom zou kind überhaupt iets zeggen?
Bekrachtiging pas na uitspraak
Kinderen uiten spontaan simpele klanken
Aangeboren taal
2e wereldoorlog
Veel vragen kwamen op in deze tijd
1939-1940; Alan Turing – eerste soort computer
Inzichten hieruit:
Computers werken/rekenen met symbolen
De mens doet dat eigenlijk ook
Computer doet aan Informatieverwerking ; input – verwerking – output
Onze hersenen kunnen ook gezien worden als informatieverwerker
Computer is de hardware, het programma de software
De hersenen zijn de hardware, een aspect van cognitie is de software
,Dus:
, Hoorcollege 2 – sensatie en perceptie
Verschil tussen sensatie en perceptie (waarnemen)
Sensatie = vroegere stadia van verwerking van een stimuli
- Zoet, zuur, hard, luid en rood
Waarnemen = betekenisvol, georganiseerd
- De koffie is zoet
- De roos is rood
Elk zintuig heeft een eigen soort receptoren.
Een eigen soort sensorische neuronen.
Een eigen gebied in de hersenen waar de informatie naartoe gaat
- En binnen dit gebied vaak nog een eigen ‘plekje’.
Zintuigen:
- Zien
- Horen
- Proeven
- Ruiken
- Voelen – die weer opdelen in meer, pijn of druk
- Elektroreceptie
- Evenwicht
Hoe onderzoek je de waarnemingen?
Weber en fechner: belangrijke onderzoekers van psychofysica
- Just noticeable difference (JND)
De verschildrempel, wanneer zie je een verschil.
Hoe meet je die drempel?
Detectie (absolute drempel) = de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat een participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net waarneemt
Discriminatie (verschil-drempel) = stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijk aan of net anders is dan een
referentiestimulus.
Stevens gebruikten een andere methode: schalen
- Cross-modality matching
Hoorcollege 1 – C&G
Cognitie gaat over de geest (waarmee je denkt)
Filosoof: Descartes; methode van de twijfel
- Cogito ergo sum = ik denk dus ik ben ; denken is eigenschap van de geest dus de geest
bestaat
Aspecten van geest: - verzameling van deze cognitieve vermogens
- Probleem oplossen
- Beslissen
- Geheugen
- Kennis
- Bewustzijn
- Perceptie
- Aandacht
- Taal
- Leren
Geschiedenis cognitie
Begin 19e eeuw – instantaan; gelijk als je iets ziet ben je er bewust van (duur van mentaal proces)
Helmholtz – onderzoek
- Stimuleren van zenuw kikker en kijken hoelang duurt tot beweging kikker; 0,2 ms
Fysieke processen
Donders (19e eeuw)
- Eerste in de geschiedenis die zich afvroeg hoelang een mentaal proces duurt
- Hoelang duurt het maken van een beslissing?
1. Stimulus detectie - visuele input
2. Stimulus discriminatie – onderscheidt maken
3. Kiezen
4. Uitvoeren actie
- Hoe meet je dat?
Simpele RT taak: druk op de knop als de lamp aangaat
Stimulus detectie + motor respons
Keuze RT taak: druk links als linker lamp aangaat, druk rechts als de rechter lamp aangaat
De onderste taak duurde langer
Stimulus detectie + discriminatie + kiezen + motor respons
Go/no go taak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp gaat, druk niet als de linker lamp
gaat
Detectie + discriminatie + motor respons
Het verschil in tijd is volgens donders het verschil in discrimineren en een keuze maken.
Weber (19e eeuw)
- Hoe je 2 verschillende hoeveelheden kunt onderscheiden
- Een waarneembaat verschil, bijv. tussen twee groottes is niet absoluut maar relatief
Dit is de wet van weber, waarneembare verschil is constant
,Donders & weber
Je kunt dus metingen verrichten aan mentale processen
De eerste wetten in de psychologie
Founding fathers – eerste die psychologie als wetenschap zagen
- Wiliam James en Wilhelm Wundt
Zij gingen de geest en bewustzijn onderzoeken in een labotorium
Stream van consciousness bestuderen door introspectie, hierdoor is een stereotype dat elke
psycholoog in een kamertje zit.
Mentale en introspectie moeten we niet meer doen – de mind is niet observeerbaar dus
wetenschappelijk bestuderen van mind is niet mogelijk
➔ Jaren geen onderzoek naar de geest
Pavlov – tijd waarin observeerbaar gedrag het enige onderzochten was bij psychologie en geen
aandacht voor het mentale
Ontwikkeling van taal (1960)
Skinner: kind zegt mama, mama blij, kind zegt papa, beide ouders blij (positieve bekrachtiging)
Dus aangeleerd
Chomsky: waarom zou kind überhaupt iets zeggen?
Bekrachtiging pas na uitspraak
Kinderen uiten spontaan simpele klanken
Aangeboren taal
2e wereldoorlog
Veel vragen kwamen op in deze tijd
1939-1940; Alan Turing – eerste soort computer
Inzichten hieruit:
Computers werken/rekenen met symbolen
De mens doet dat eigenlijk ook
Computer doet aan Informatieverwerking ; input – verwerking – output
Onze hersenen kunnen ook gezien worden als informatieverwerker
Computer is de hardware, het programma de software
De hersenen zijn de hardware, een aspect van cognitie is de software
,Dus:
, Hoorcollege 2 – sensatie en perceptie
Verschil tussen sensatie en perceptie (waarnemen)
Sensatie = vroegere stadia van verwerking van een stimuli
- Zoet, zuur, hard, luid en rood
Waarnemen = betekenisvol, georganiseerd
- De koffie is zoet
- De roos is rood
Elk zintuig heeft een eigen soort receptoren.
Een eigen soort sensorische neuronen.
Een eigen gebied in de hersenen waar de informatie naartoe gaat
- En binnen dit gebied vaak nog een eigen ‘plekje’.
Zintuigen:
- Zien
- Horen
- Proeven
- Ruiken
- Voelen – die weer opdelen in meer, pijn of druk
- Elektroreceptie
- Evenwicht
Hoe onderzoek je de waarnemingen?
Weber en fechner: belangrijke onderzoekers van psychofysica
- Just noticeable difference (JND)
De verschildrempel, wanneer zie je een verschil.
Hoe meet je die drempel?
Detectie (absolute drempel) = de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat een participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net waarneemt
Discriminatie (verschil-drempel) = stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijk aan of net anders is dan een
referentiestimulus.
Stevens gebruikten een andere methode: schalen
- Cross-modality matching
