Europees recht
College 1
Leerdoelen:
- De bronnen van het internationaal recht benoemen
- Uitleggen hoe de internationale rechtsregels doorwerken in het Nederlands recht
- Monisme en dualisme
- De belangrijkste rechtssubjecten in het internationale recht onderscheiden
- Literatuur: hoofdstuk 12.1 tm 12.4
Kennisclip bronnen in het internationaal recht
- Rechtsbronnen
o Verdragen (primair)
o Besluiten van internationale organisaties (primair)
o Gewoonterecht (primair)
o Algemene rechtsbeginselen (primair)
o Rechterlijke beslissingen
o Zienswijzen van de meest bevoegde auteurs
- Secundair recht formeel geen bron van internationaal recht
Bronnen van het internationale recht:
Verdragen (geschreven, primair)
Verdragen Schriftelijke overeenkomst tussen staten waarin rechten en plichten worden
vastgesteld. Elk land is vrij om een verdrag aan te gaan.
Kenmerken verdragen:
- Opgesteld in een akte
- Pacta tun survanda afspraken in verdragen moeten worden nagekomen (art. 26 Weens
Verdragenverdrag)
Verdrag tussen 2 landen billateraal verdrag
Verdrag tussen meerdere landen multilateraal verdrag (verdrag van Rome, belangrijkste voorloper
ban de EU)
Gewoonterecht (ongeschreven):
Gewoonterecht komt tot stand doordat staten zich regelmatig op een bepaalde manier gedragen. De
statenpraktijk wordt vergezeld door de rechtsovertuiging van gedragingen in een bepaalde
aangelegenheid die juridisch bindend zijn (opinio juris) bijv. immuniteit van staatshoofden.
Besluiten van internationale organisaties (geschreven):
Dit is een samenwerkingsverband van staten gebaseerd op een verdrag. Bijv. de EU, Verenigde Naties
etc. deze organisaties kunnen besluiten nemen die dan alle lidstaten binnen de organisatie moeten
opvolgen.
,Algemene rechtsbeginselen en jurisprudentie (ongeschreven)
Algemene rechtsbeginselen moeten aan 2 voorwaarden voldoen:
- Nageleefd worden in de verschillende nationale rechtsstelsels
- Ze moeten kunnen worden opgenomen in het internationale recht
Soorten verdragen
Verdragen zijn de kern van het Europees recht, internationale samenwerking ontstaan namelijk op
basis van een verdrag tussen 2 of meer staten. Je hebt verschillende categorieën
- Verdragen waarbij 2 of meer staten de rechten en plichten op zich nemen
- Verdragen die rechten en plichten in het leven roepen voor de burgers van de staten. De
verdragen hebben dan rechtstreekse werking op die burgers
- Verdragen waarbij internationale organisaties door worden opgericht, zoals bij de EU
(VEU,VWEU)
Bij het oprichten van een verdrag kan je 2 vormen aannemen:
Intergouvernementele organisatie (tussen regeringen):
- Alle staten behouden hun soevereiniteit
- Dus geen enkel besluit kan worden opgenomen zonder dat alle lidstaten het hier mee eens
zijn
- Er worden geen organen in het leven groepen met zelfstandige beslisbevoegdheden
- Burgers kunnen zich niet rechtstreeks op deze regelgeving beroepen omdat
- Bijv. benelux, raad van Europa
Supranationale organisatie
- De aangesloten staten dragen een deel van hun soevereiniteit over
- De staten kunnen te maken krijgen met regelgeving vanuit de organisatie. Omdat je een deel
van je soevereiniteit inlevert kan deze regelgeving dus ook ongewenst zijn.
- Er worden via het verdrag organen ingesteld die eigen bevoegdheden hebben
- Burgers kunnen zich op deze regelgeving beroepen als ze directe werking hebben
- Bijv. Europese Unie
Een ander belangrijk punt om onderscheid tussen te maken in verdragen is dualisme en monisme
Dualisme, dualistisch stelsel
- Duidelijk onderscheid tussen internationale en nationale rechtsorde. Nationale wetgeving
kan dus alleen in werking treden als de nationale wetgever de wetten heeft omgezet in
nationaal recht
- Transformatiewet
Monisme, monistisch stelsel
- Internationale en nationale regelgeving zijn niet van elkaar gescheiden. Verdragsbepalingen
werken rechtstreeks door in het nationale recht. Burgers kunnen zich direct op de
verdragsbepaling beroepen.
- Nederland is monistisch Art. 93 en 94 Gw
- Er geldt: internationaal recht, gaat voor nationaal recht.
, Hoe worden de internationale rechtsregels doorgevoerd in het Nederlands recht?
Dit gebeurd door het incorporatiesysteem (monisme of monistisch stelsel). Dit houdt in dat er geen
rechtshandelingen nodig zijn om het internationaal recht tot het nationaal recht te laten. In een land
met een incorporatiesysteem maakt het internationaal recht dus altijd deel uit van het nationaal
recht.
Belangrijkste rechtssubjecten in het internationale recht onderscheiden
Rechtssubjecten is iedereen die op het recht toepasbaar is: de staat, burgers, bedrijven. Staten zijn
de belangrijkste rechtssubjecten in de rechtsorde,
Kenmerken van een staat:
- Bevolking
- Regering met gezag die soevereiniteit heeft (bijv. dictatuur/democratie)
- Landgrenzen/grondgebied
- Capaciteit om relaties aan te gaan met andere staten
- Erkenning/onafhankelijkheid
Soevereine staat:
- Gezagsstructuur
- Grondgebied
- Bevolking
Internationaal rechtssubject
- Drager van internationale rechten en plichten. Denk aan staten, individuen, organisaties
- Kan internationale rechtshandelingen verrichten
- Heeft internationale rechten
- Mogelijkheid om toekomende3 rechter af te dwingen
College 1
Leerdoelen:
- De bronnen van het internationaal recht benoemen
- Uitleggen hoe de internationale rechtsregels doorwerken in het Nederlands recht
- Monisme en dualisme
- De belangrijkste rechtssubjecten in het internationale recht onderscheiden
- Literatuur: hoofdstuk 12.1 tm 12.4
Kennisclip bronnen in het internationaal recht
- Rechtsbronnen
o Verdragen (primair)
o Besluiten van internationale organisaties (primair)
o Gewoonterecht (primair)
o Algemene rechtsbeginselen (primair)
o Rechterlijke beslissingen
o Zienswijzen van de meest bevoegde auteurs
- Secundair recht formeel geen bron van internationaal recht
Bronnen van het internationale recht:
Verdragen (geschreven, primair)
Verdragen Schriftelijke overeenkomst tussen staten waarin rechten en plichten worden
vastgesteld. Elk land is vrij om een verdrag aan te gaan.
Kenmerken verdragen:
- Opgesteld in een akte
- Pacta tun survanda afspraken in verdragen moeten worden nagekomen (art. 26 Weens
Verdragenverdrag)
Verdrag tussen 2 landen billateraal verdrag
Verdrag tussen meerdere landen multilateraal verdrag (verdrag van Rome, belangrijkste voorloper
ban de EU)
Gewoonterecht (ongeschreven):
Gewoonterecht komt tot stand doordat staten zich regelmatig op een bepaalde manier gedragen. De
statenpraktijk wordt vergezeld door de rechtsovertuiging van gedragingen in een bepaalde
aangelegenheid die juridisch bindend zijn (opinio juris) bijv. immuniteit van staatshoofden.
Besluiten van internationale organisaties (geschreven):
Dit is een samenwerkingsverband van staten gebaseerd op een verdrag. Bijv. de EU, Verenigde Naties
etc. deze organisaties kunnen besluiten nemen die dan alle lidstaten binnen de organisatie moeten
opvolgen.
,Algemene rechtsbeginselen en jurisprudentie (ongeschreven)
Algemene rechtsbeginselen moeten aan 2 voorwaarden voldoen:
- Nageleefd worden in de verschillende nationale rechtsstelsels
- Ze moeten kunnen worden opgenomen in het internationale recht
Soorten verdragen
Verdragen zijn de kern van het Europees recht, internationale samenwerking ontstaan namelijk op
basis van een verdrag tussen 2 of meer staten. Je hebt verschillende categorieën
- Verdragen waarbij 2 of meer staten de rechten en plichten op zich nemen
- Verdragen die rechten en plichten in het leven roepen voor de burgers van de staten. De
verdragen hebben dan rechtstreekse werking op die burgers
- Verdragen waarbij internationale organisaties door worden opgericht, zoals bij de EU
(VEU,VWEU)
Bij het oprichten van een verdrag kan je 2 vormen aannemen:
Intergouvernementele organisatie (tussen regeringen):
- Alle staten behouden hun soevereiniteit
- Dus geen enkel besluit kan worden opgenomen zonder dat alle lidstaten het hier mee eens
zijn
- Er worden geen organen in het leven groepen met zelfstandige beslisbevoegdheden
- Burgers kunnen zich niet rechtstreeks op deze regelgeving beroepen omdat
- Bijv. benelux, raad van Europa
Supranationale organisatie
- De aangesloten staten dragen een deel van hun soevereiniteit over
- De staten kunnen te maken krijgen met regelgeving vanuit de organisatie. Omdat je een deel
van je soevereiniteit inlevert kan deze regelgeving dus ook ongewenst zijn.
- Er worden via het verdrag organen ingesteld die eigen bevoegdheden hebben
- Burgers kunnen zich op deze regelgeving beroepen als ze directe werking hebben
- Bijv. Europese Unie
Een ander belangrijk punt om onderscheid tussen te maken in verdragen is dualisme en monisme
Dualisme, dualistisch stelsel
- Duidelijk onderscheid tussen internationale en nationale rechtsorde. Nationale wetgeving
kan dus alleen in werking treden als de nationale wetgever de wetten heeft omgezet in
nationaal recht
- Transformatiewet
Monisme, monistisch stelsel
- Internationale en nationale regelgeving zijn niet van elkaar gescheiden. Verdragsbepalingen
werken rechtstreeks door in het nationale recht. Burgers kunnen zich direct op de
verdragsbepaling beroepen.
- Nederland is monistisch Art. 93 en 94 Gw
- Er geldt: internationaal recht, gaat voor nationaal recht.
, Hoe worden de internationale rechtsregels doorgevoerd in het Nederlands recht?
Dit gebeurd door het incorporatiesysteem (monisme of monistisch stelsel). Dit houdt in dat er geen
rechtshandelingen nodig zijn om het internationaal recht tot het nationaal recht te laten. In een land
met een incorporatiesysteem maakt het internationaal recht dus altijd deel uit van het nationaal
recht.
Belangrijkste rechtssubjecten in het internationale recht onderscheiden
Rechtssubjecten is iedereen die op het recht toepasbaar is: de staat, burgers, bedrijven. Staten zijn
de belangrijkste rechtssubjecten in de rechtsorde,
Kenmerken van een staat:
- Bevolking
- Regering met gezag die soevereiniteit heeft (bijv. dictatuur/democratie)
- Landgrenzen/grondgebied
- Capaciteit om relaties aan te gaan met andere staten
- Erkenning/onafhankelijkheid
Soevereine staat:
- Gezagsstructuur
- Grondgebied
- Bevolking
Internationaal rechtssubject
- Drager van internationale rechten en plichten. Denk aan staten, individuen, organisaties
- Kan internationale rechtshandelingen verrichten
- Heeft internationale rechten
- Mogelijkheid om toekomende3 rechter af te dwingen
