1. Welke opvoedingsstijlen zijn er?
Blokland (2010) – p.46-51 (Manieren van opvoeden) uit Over opvoeden gesproken: Methodiekboek
pedagogisch adviseren (Blokland)
Manieren van opvoeden
Socialisatietheorieën, twee pijlers die de kwaliteit van opvoeding bepalen:
1. Ondersteunen.
Betrokkenheid en steun van ouders. Affectieve band tussen ouders en kinderen, mate waarin ouders
betrokken zijn, emotionele ondersteuning die zij hun kind bieden en ruimte om eigen initiatieven te
ontplooien.
2. Structureren.
Structuur en houvast bieden en ongewenst gedrag tijdig corrigeren. Regels en grenzen stellen aan het
gedrag van kinderen en toezicht houden op wat ze doen. Hoe ouders ongewenst gedrag van kinderen
reguleren en welke wijze van disciplinering zij toepassen. Ontwikkeling van kinderen kan negatief worden
beïnvloed als ouders rigide regels stellen, voortdurend negatieve feedback geven of gebruik maken van
fysieke straf om een kind te corrigeren.
Voorkeur = inductie: opvoedingsaanpak waarbij ouders hun kind sturen door gebruik te maken
van duidelijke instructies en een kalme en consequente aanpak bij regelovertreding. Een kind wijzen op
de gevolgen van zijn gedrag en uitleg geven over het waarom van deze regels. Om gewetensvorming en
zelfcontrole bij kinderen te stimuleren.
Opvoedingsstijl: een vast patroon, kenmerkende manier van reageren op het gedrag van kinderen in
uiteenlopende situaties. Verschillende stijlen zijn meer of minder gunstig voor de kinderlijke ontwikkeling.
Manier van opvoeden varieert in de mate waarin ouders controle uitoefenen en hun kinderen emotioneel
en affectief steunen. 4 prototypen (Figuur 2.1!):
1. Autoritair en streng. Veel regels en controle in de vorm van machtsuitoefening kan een optimale
ontwikkeling van kinderen dwarszitten, vooral als in het gezin warmte en betrokkenheid ontbreken. Zeer
veeleisend en directief, maar niet responsief. Ouders gehoorzaamheid en status georiënteerd, en
verwachten dat hun orders zonder verklaring worden gehoorzaamd. Goed geordende en gestructureerde
omgevingen met duidelijke regels. 2 typen:
- Niet autoritair-directief. Zijn directief, maar niet opdringerig of autocratisch in hun
machtsgebruik.
- Autoritair-directief. Zijn zeer opdringerig.
2. Permissief of toegeeflijk. Weinig structuur en regels, maar wel warmte en affectie. Meer responsief dan
veeleisend. Niet-traditioneel en soepel, vereisen geen volwassen gedrag, staan zelfregulatie toe, en
vermijden confrontatie. 2 typen:
- Democratische ouders. Zijn meer gewetensvol, betrokken bij en toegewijd aan het kind.
- Non-directieve ouders.
Nadeel: kinderen krijgen weinig sturing waardoor zij minder de kans krijgen om zelfcontrole te
ontwikkelen.
3. Afwezig. Geen opvoeden. Ouders lijfelijk en emotioneel niet voor hun kinderen beschikbaar die vaak
aan hun lot worden overgelaten, pedagogische verwaarlozing. Laag in responsiviteit en veeleisendheid.
Meeste ouders vallen binnen de normale range.
4. Autoritatief of democratisch. Duidelijke regels en een sensitieve vorm van disciplineren gecombineerd
met adequate emotionele ondersteuning en betrokkenheid bij kinderen. Veeleisend en responsief.
Disciplinaire methoden zijn ondersteunend i.p.v. bestraffend. ‘Goede opvoeding’ die kinderen de
mogelijkheid biedt zich optimaal te ontwikkelen. Kinderen leren overleggen, elkaars mening respecteren,
zelfcontrole en frustraties hanteren en conflicten oplossen op een constructieve manier. Vaardigheden
nodig voor democratisch burgerschap.
Kritiek opvoedingsstijlen: Indeling van ouders in een categorie gaat uit van eenzijdige
beïnvloeding van de opvoeder naar het kind. Maar de opvoedingsstijl van ouders wordt door allerlei
factoren beïnvloed, zoals kenmerken van de ouder, gezinssituatie en het kind zelf. En door de wijdere
Blokland (2010) – p.46-51 (Manieren van opvoeden) uit Over opvoeden gesproken: Methodiekboek
pedagogisch adviseren (Blokland)
Manieren van opvoeden
Socialisatietheorieën, twee pijlers die de kwaliteit van opvoeding bepalen:
1. Ondersteunen.
Betrokkenheid en steun van ouders. Affectieve band tussen ouders en kinderen, mate waarin ouders
betrokken zijn, emotionele ondersteuning die zij hun kind bieden en ruimte om eigen initiatieven te
ontplooien.
2. Structureren.
Structuur en houvast bieden en ongewenst gedrag tijdig corrigeren. Regels en grenzen stellen aan het
gedrag van kinderen en toezicht houden op wat ze doen. Hoe ouders ongewenst gedrag van kinderen
reguleren en welke wijze van disciplinering zij toepassen. Ontwikkeling van kinderen kan negatief worden
beïnvloed als ouders rigide regels stellen, voortdurend negatieve feedback geven of gebruik maken van
fysieke straf om een kind te corrigeren.
Voorkeur = inductie: opvoedingsaanpak waarbij ouders hun kind sturen door gebruik te maken
van duidelijke instructies en een kalme en consequente aanpak bij regelovertreding. Een kind wijzen op
de gevolgen van zijn gedrag en uitleg geven over het waarom van deze regels. Om gewetensvorming en
zelfcontrole bij kinderen te stimuleren.
Opvoedingsstijl: een vast patroon, kenmerkende manier van reageren op het gedrag van kinderen in
uiteenlopende situaties. Verschillende stijlen zijn meer of minder gunstig voor de kinderlijke ontwikkeling.
Manier van opvoeden varieert in de mate waarin ouders controle uitoefenen en hun kinderen emotioneel
en affectief steunen. 4 prototypen (Figuur 2.1!):
1. Autoritair en streng. Veel regels en controle in de vorm van machtsuitoefening kan een optimale
ontwikkeling van kinderen dwarszitten, vooral als in het gezin warmte en betrokkenheid ontbreken. Zeer
veeleisend en directief, maar niet responsief. Ouders gehoorzaamheid en status georiënteerd, en
verwachten dat hun orders zonder verklaring worden gehoorzaamd. Goed geordende en gestructureerde
omgevingen met duidelijke regels. 2 typen:
- Niet autoritair-directief. Zijn directief, maar niet opdringerig of autocratisch in hun
machtsgebruik.
- Autoritair-directief. Zijn zeer opdringerig.
2. Permissief of toegeeflijk. Weinig structuur en regels, maar wel warmte en affectie. Meer responsief dan
veeleisend. Niet-traditioneel en soepel, vereisen geen volwassen gedrag, staan zelfregulatie toe, en
vermijden confrontatie. 2 typen:
- Democratische ouders. Zijn meer gewetensvol, betrokken bij en toegewijd aan het kind.
- Non-directieve ouders.
Nadeel: kinderen krijgen weinig sturing waardoor zij minder de kans krijgen om zelfcontrole te
ontwikkelen.
3. Afwezig. Geen opvoeden. Ouders lijfelijk en emotioneel niet voor hun kinderen beschikbaar die vaak
aan hun lot worden overgelaten, pedagogische verwaarlozing. Laag in responsiviteit en veeleisendheid.
Meeste ouders vallen binnen de normale range.
4. Autoritatief of democratisch. Duidelijke regels en een sensitieve vorm van disciplineren gecombineerd
met adequate emotionele ondersteuning en betrokkenheid bij kinderen. Veeleisend en responsief.
Disciplinaire methoden zijn ondersteunend i.p.v. bestraffend. ‘Goede opvoeding’ die kinderen de
mogelijkheid biedt zich optimaal te ontwikkelen. Kinderen leren overleggen, elkaars mening respecteren,
zelfcontrole en frustraties hanteren en conflicten oplossen op een constructieve manier. Vaardigheden
nodig voor democratisch burgerschap.
Kritiek opvoedingsstijlen: Indeling van ouders in een categorie gaat uit van eenzijdige
beïnvloeding van de opvoeder naar het kind. Maar de opvoedingsstijl van ouders wordt door allerlei
factoren beïnvloed, zoals kenmerken van de ouder, gezinssituatie en het kind zelf. En door de wijdere
