Spruijt (2012) - H6 uit Gezinnen in soorten (Van Leeuwen & Van Crombrugge).
Opvoeden en scheiding van de ouders
Cijfers en feiten over scheiding
Flitsscheiding (afgeschaft in 2009): omzetting van het huwelijk in een geregistreerd partnerschap dat
vervolgens werd ontbonden. Jaarlijks ongeveer 35.000 echtscheidingen (1% van alle huwelijken), incl.
flitsscheidingen. Jaarlijks ongeveer 60.000 decohabitaties (verbroken samenwoonrelaties).
Echtscheidingen: man gemiddeld bijna 45 en vrouw 42 jaar (10 jaar geleden 41 en 38 jaar). Huwelijken
duurden gemiddeld ongeveer 14 jaar en sterke afname aantal snelle scheidingen (binnen 5 jaar na huwelijk).
Vooral door toename van het (eerst) ongehuwd samenwonen. Ook langdurige huwelijken (langer dan 30 jaar)
worden tegenwoordig vaker ontbonden.
Scheidingscijfers in allerlei landen, naar religie en opleidingsniveau
Echtscheidingscijfers in Nederland op het Europees gemiddelde.
Verband tussen religie en scheidingscijfer; Buitenkerkelijken scheiden meer dan gelovigen.
Verband tussen opleidingsniveau en echtscheidingscijfer; In landen met een hoog scholingsniveau: hoger
opgeleide personen scheiden minder. In landen met een laag scholingsniveau: hoger opgeleide personen
scheiden meer.
Verband tussen opleidingsniveau van de ouders en schooltype waar jongeren na de basisschool heengaan; Op
VMBO meer leerlingen met gescheiden ouders.
Aantal scheidingskinderen
Totaal thuiswonende kinderen betrokken bij ouderlijke scheiding in Nederland ongeveer 70.000 per jaar (1,6%
van thuiswonende kinderen). Bij officiële scheidingen (incl. flitsscheidingen) 39.000 minderjarige kinderen. Bij
decohabitaties ongeveer 18.000. Ongeveer 13.000 thuiswonende meerderjarige kinderen.
Thuiswonende kinderen van alle leeftijden betrokken bij scheiding. Kans voor kinderen <5 jaar iets
minder groot (15%).
Woonsituatie kinderen na de scheiding
Lange tijd bleef 85 à 90% na de scheiding bij de moeder wonen. Ongeveer 10% bij de vader en paar % in andere
woonsituatie. Deels vanwege de taakverdeling in het huishouden voor de scheiding en de wetgeving. Sinds 1
januari 1998 blijft volgens de wet het gezamenlijk ouderlijk gezag na de scheiding bestaan. Gehandhaafd in
ruim 90% van de scheidingen.
Onderzoek 9-16-jarigen. Oudere kinderen, vooral jongens, wonen iets vaker bij vader. 20% woont in
co-oudersituatie, iets meer jongens. Steeds meer kinderen, vooral <12 jaar, wonen na de scheiding afwisselend
bij moeder en vader.
Gevolgen voor kinderen
Belangrijkste risicofactoren voor scheidingskinderen: hoog conflictniveau tussen ex-partners en slecht
functionerende ouder bij wie het kind woont. Verband tussen veel ouderlijke conflicten en matig opvoedend
handelen. Leidt tot meer problemen bij kinderen.
Moeten ouders voor de kinderen bij elkaar blijven?
- ‘Ja’ als zij hun ruzies kunnen beheersen.
- ‘Nee’ als de sfeer niet te verbeteren is. Belangrijk dat de ruzies na de scheiding ophouden. Voortdurende
heftige ruzies tussen ouders zijn destructief voor kinderen.
Voor ouders en kinderen is periode rond de scheiding moeilijk. Voelbare spanningen in het gezin en
onzekerheid zorgt voor verdriet, boosheid en angst. Ouders minder tijd en aandacht voor hun kinderen.
Gevolgen op korte en middellange termijn
Minder contact met beide ouders vanwege hun eigen problemen en emoties. In de nieuwe gezinssituatie
meestal minder geld beschikbaar. Op langere termijn verschilt de meerderheid van scheidingskinderen niet
veel meer van kinderen uit intacte gezinnen. Minderheid houdt problemen. Gemiddeld hebben
scheidingskinderen ongeveer dubbel zoveel problemen als kinderen uit intacte gezinnen.
Belangrijkste negatieve uitkomsten voor kinderen:
1. Meer externaliserende problemen zoals agressief gedrag, vandalisme en delinquent gedrag en meer roken,
blowen en drinken.
Opvoeden en scheiding van de ouders
Cijfers en feiten over scheiding
Flitsscheiding (afgeschaft in 2009): omzetting van het huwelijk in een geregistreerd partnerschap dat
vervolgens werd ontbonden. Jaarlijks ongeveer 35.000 echtscheidingen (1% van alle huwelijken), incl.
flitsscheidingen. Jaarlijks ongeveer 60.000 decohabitaties (verbroken samenwoonrelaties).
Echtscheidingen: man gemiddeld bijna 45 en vrouw 42 jaar (10 jaar geleden 41 en 38 jaar). Huwelijken
duurden gemiddeld ongeveer 14 jaar en sterke afname aantal snelle scheidingen (binnen 5 jaar na huwelijk).
Vooral door toename van het (eerst) ongehuwd samenwonen. Ook langdurige huwelijken (langer dan 30 jaar)
worden tegenwoordig vaker ontbonden.
Scheidingscijfers in allerlei landen, naar religie en opleidingsniveau
Echtscheidingscijfers in Nederland op het Europees gemiddelde.
Verband tussen religie en scheidingscijfer; Buitenkerkelijken scheiden meer dan gelovigen.
Verband tussen opleidingsniveau en echtscheidingscijfer; In landen met een hoog scholingsniveau: hoger
opgeleide personen scheiden minder. In landen met een laag scholingsniveau: hoger opgeleide personen
scheiden meer.
Verband tussen opleidingsniveau van de ouders en schooltype waar jongeren na de basisschool heengaan; Op
VMBO meer leerlingen met gescheiden ouders.
Aantal scheidingskinderen
Totaal thuiswonende kinderen betrokken bij ouderlijke scheiding in Nederland ongeveer 70.000 per jaar (1,6%
van thuiswonende kinderen). Bij officiële scheidingen (incl. flitsscheidingen) 39.000 minderjarige kinderen. Bij
decohabitaties ongeveer 18.000. Ongeveer 13.000 thuiswonende meerderjarige kinderen.
Thuiswonende kinderen van alle leeftijden betrokken bij scheiding. Kans voor kinderen <5 jaar iets
minder groot (15%).
Woonsituatie kinderen na de scheiding
Lange tijd bleef 85 à 90% na de scheiding bij de moeder wonen. Ongeveer 10% bij de vader en paar % in andere
woonsituatie. Deels vanwege de taakverdeling in het huishouden voor de scheiding en de wetgeving. Sinds 1
januari 1998 blijft volgens de wet het gezamenlijk ouderlijk gezag na de scheiding bestaan. Gehandhaafd in
ruim 90% van de scheidingen.
Onderzoek 9-16-jarigen. Oudere kinderen, vooral jongens, wonen iets vaker bij vader. 20% woont in
co-oudersituatie, iets meer jongens. Steeds meer kinderen, vooral <12 jaar, wonen na de scheiding afwisselend
bij moeder en vader.
Gevolgen voor kinderen
Belangrijkste risicofactoren voor scheidingskinderen: hoog conflictniveau tussen ex-partners en slecht
functionerende ouder bij wie het kind woont. Verband tussen veel ouderlijke conflicten en matig opvoedend
handelen. Leidt tot meer problemen bij kinderen.
Moeten ouders voor de kinderen bij elkaar blijven?
- ‘Ja’ als zij hun ruzies kunnen beheersen.
- ‘Nee’ als de sfeer niet te verbeteren is. Belangrijk dat de ruzies na de scheiding ophouden. Voortdurende
heftige ruzies tussen ouders zijn destructief voor kinderen.
Voor ouders en kinderen is periode rond de scheiding moeilijk. Voelbare spanningen in het gezin en
onzekerheid zorgt voor verdriet, boosheid en angst. Ouders minder tijd en aandacht voor hun kinderen.
Gevolgen op korte en middellange termijn
Minder contact met beide ouders vanwege hun eigen problemen en emoties. In de nieuwe gezinssituatie
meestal minder geld beschikbaar. Op langere termijn verschilt de meerderheid van scheidingskinderen niet
veel meer van kinderen uit intacte gezinnen. Minderheid houdt problemen. Gemiddeld hebben
scheidingskinderen ongeveer dubbel zoveel problemen als kinderen uit intacte gezinnen.
Belangrijkste negatieve uitkomsten voor kinderen:
1. Meer externaliserende problemen zoals agressief gedrag, vandalisme en delinquent gedrag en meer roken,
blowen en drinken.
