Toetsweek 2 Biologie Voortplanting en seksualiteit
4.1 Van eicel tot baby
Bevruchting
Eens per maand komt er uit een van beide eierstokken een eicel vrij: de eisprong of ovulatie.
De eicel komt in een eileider terecht. Bij een zaadlozing komen honderden miljoenen
zaadcellen vrij. Die zwemmen vanuit de vagina via de baarmoeder naar de eileiders. Slechts
1 zaadcel dringt de eicel binnen. De chromosomen uit de zaadcel komen in de kern bij de
chromosomen van de eicel. De bevruchting is een feit. Direct na het versmelten vormt de
bevruchte eicel, de zygote, een ondoordringbare laag tussen het celmembraan en het
bevruchtingsmembraan. Na dertig uur deel de zygote. Die beide cellen vormen het embryo.
Na een mitose maken dochtercellen geen cytoplasma bij, zodat na elke deling de cellen
kleiner zijn. Zo’n deling heet een klievingsdeling.
Embryonale ontwikkeling
Als het bolletje in de baarmoeder aankomt bestaat het uit honderddertig cellen. Alle cellen
migreren naar de buitenkant zodat in het midden een holte overblijft. Dit is de blastula. De
buitenste cellaag van de blastula vormt vlokken. Dit proces heet innesteling. In het
baarmoederslijmvlies vormen zich rond de vlokken bloedholten, die samen met de
uitstulpingen uitgroeien tot een placenta. De navelstreng verbindt via 3 bloedvaten het
embryo met de placenta. Tijdens de embryonale ontwikkeling specialiseren de cellen zich tot
cellen met een eigen bouw en functie. Na ongeveer 2 maanden is het embryo 3 cm lang.
Vanaf dat moment heet het embryo foetus. Vruchtvliezen en vruchtwater beschermen de
foetus tegen stoten en uitdroging.
Leefstijl bij zwangerschap
Verloskundige die een zwangerschap begeleiden, geven advies over de leefstijl van de
moeders. Stress bij de moeder leidt tot een lager geboortegewicht. Ook medicijngebruik kan
een risicofactor zijn. Een goede controle op mogelijke bijwerkingen is gewenst. Het
voedingspatroon is ook erg belangrijk. Extra kalk en eiwitrijke voeding is belangrijk.
Ontwikkeling geslachtsorganen
Het geslacht hangt af van de geslachtshormonen. Meisjes hebben in hun cellen naast 44
chromosomen tweemaal een X-chromosoom: jongens een X- en een Y-chromosoom. Onder
invloed van het kleinere Y-chromosoom groeit een embryo uit tot een jongen. Vanaf 14
weken zijn met echoscopie de geslachtsdelen van de foetus waarneembaar. Voor deze
techniek waren de primaire geslachtskenmerken pas na de bevalling waarneembaar.
Ontwikkeling van jongens in de puberteit
Bij jongens in de puberteit ontwikkelen de
geslachtsorganen zich sterk onder invloed van
hormonen. De secundaire geslachtskenmerken leveren
duidelijke lichamelijke verschillen met meisje op. De
zaadballen zijn voor de geboorte in de balzak
afgedaald. Dat is nodig om vruchtbare zaadcellen te
krijgen. In de bijbal, een orgaantje direct achter de
, zaadbal, verzamelen zich de gevormde zaadcellen. De penis bevat een zwellichaam. Bij een
opwinding vullen die zich met bloed. Mannen kunnen door prikkeling van de eikel een
orgasme krijgen. Bij een zaadlozing trekken de spiertjes rond de bijbal en zaadleider samen.
De prostaatklier en de zaadblaasjes zijn beide klieren die vocht toevoegen aan passerende
zaadcellen. Dit samen is het sperma.
Ontwikkeling van meisjes in de puberteit
Hormonen hebben ook invloed op de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes. Vanaf de
puberteit tot de overgang, ontwikkelen zich elke maand in een van beidee eierstokken een
eicel. De binnenste laag van de baarmoeder, het baarmoederslijmvlies, bereid het lichaam
voor. Vindt er geen bevruchting plaats, dan volgt een menstruatie. Rond de ingang van de
vagina ligt een randje weefsels als een soort kraagje. Dit maagdenvlies gaat bij de eerste
geslachtsgemeenschap stuk. De binnenste en buitenste schaamlippen bedekken de vagina
aan de buitenzijde. Tussen de binnenste ligt de clitoris, een orgaantje wat erg gevoelig is.
Vrouwen kunnen door prikkeling van de clitoris een orgasme krijgen. Vrouwen hebben een
korte urinebuis.
Verandering in de puberteit
Je verandert in de puberteit niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk, de tertiaire
geslachtskenmerken. Jongens en meisjes gaan anders denken. Over normen en waarden die
je als kind meegekregen hebt van je ouders. Het ontwikkelen van een volwassen houding
over de eigen seksualiteit en die van de partner is daar een belangrijk onderdeel van. Het
verkennen van het eigen lichaam door zelfbevrediging of masturberen is voor veel pubers
daarbij een middel.
Seksuele voorkeur
Het merendeel wil een seksuele relatie met iemand van het andere geslacht. Ze zijn
heteroseksueel. Een paar mensen voelt zich aangetrokken door iemand van hetzelfde
geslacht en is homoseksueel. Mensen die zich tot beide aangetrokken voelen, zijn
biseksueel.
Ongewenste intimiteiten
Verkrachting is het ongewenste seksueel binnendringen in het lichaam van een ander.
Verkrachting is een extreme vorm van een ongewenste intimiteit. Meisjes zijn vaker
slachtoffer dan jongens. Als een familielid betrokken is bij een ongewenste intimiteit, dan
heet dat incest. Er is sprake van aanranding als iemand je dwingt tot het plegen of
ondergaan van een ontuchtige handeling. Ongewenste intimiteiten kunnen leiden tot
geestelijke schade.
4.1 Van eicel tot baby
Bevruchting
Eens per maand komt er uit een van beide eierstokken een eicel vrij: de eisprong of ovulatie.
De eicel komt in een eileider terecht. Bij een zaadlozing komen honderden miljoenen
zaadcellen vrij. Die zwemmen vanuit de vagina via de baarmoeder naar de eileiders. Slechts
1 zaadcel dringt de eicel binnen. De chromosomen uit de zaadcel komen in de kern bij de
chromosomen van de eicel. De bevruchting is een feit. Direct na het versmelten vormt de
bevruchte eicel, de zygote, een ondoordringbare laag tussen het celmembraan en het
bevruchtingsmembraan. Na dertig uur deel de zygote. Die beide cellen vormen het embryo.
Na een mitose maken dochtercellen geen cytoplasma bij, zodat na elke deling de cellen
kleiner zijn. Zo’n deling heet een klievingsdeling.
Embryonale ontwikkeling
Als het bolletje in de baarmoeder aankomt bestaat het uit honderddertig cellen. Alle cellen
migreren naar de buitenkant zodat in het midden een holte overblijft. Dit is de blastula. De
buitenste cellaag van de blastula vormt vlokken. Dit proces heet innesteling. In het
baarmoederslijmvlies vormen zich rond de vlokken bloedholten, die samen met de
uitstulpingen uitgroeien tot een placenta. De navelstreng verbindt via 3 bloedvaten het
embryo met de placenta. Tijdens de embryonale ontwikkeling specialiseren de cellen zich tot
cellen met een eigen bouw en functie. Na ongeveer 2 maanden is het embryo 3 cm lang.
Vanaf dat moment heet het embryo foetus. Vruchtvliezen en vruchtwater beschermen de
foetus tegen stoten en uitdroging.
Leefstijl bij zwangerschap
Verloskundige die een zwangerschap begeleiden, geven advies over de leefstijl van de
moeders. Stress bij de moeder leidt tot een lager geboortegewicht. Ook medicijngebruik kan
een risicofactor zijn. Een goede controle op mogelijke bijwerkingen is gewenst. Het
voedingspatroon is ook erg belangrijk. Extra kalk en eiwitrijke voeding is belangrijk.
Ontwikkeling geslachtsorganen
Het geslacht hangt af van de geslachtshormonen. Meisjes hebben in hun cellen naast 44
chromosomen tweemaal een X-chromosoom: jongens een X- en een Y-chromosoom. Onder
invloed van het kleinere Y-chromosoom groeit een embryo uit tot een jongen. Vanaf 14
weken zijn met echoscopie de geslachtsdelen van de foetus waarneembaar. Voor deze
techniek waren de primaire geslachtskenmerken pas na de bevalling waarneembaar.
Ontwikkeling van jongens in de puberteit
Bij jongens in de puberteit ontwikkelen de
geslachtsorganen zich sterk onder invloed van
hormonen. De secundaire geslachtskenmerken leveren
duidelijke lichamelijke verschillen met meisje op. De
zaadballen zijn voor de geboorte in de balzak
afgedaald. Dat is nodig om vruchtbare zaadcellen te
krijgen. In de bijbal, een orgaantje direct achter de
, zaadbal, verzamelen zich de gevormde zaadcellen. De penis bevat een zwellichaam. Bij een
opwinding vullen die zich met bloed. Mannen kunnen door prikkeling van de eikel een
orgasme krijgen. Bij een zaadlozing trekken de spiertjes rond de bijbal en zaadleider samen.
De prostaatklier en de zaadblaasjes zijn beide klieren die vocht toevoegen aan passerende
zaadcellen. Dit samen is het sperma.
Ontwikkeling van meisjes in de puberteit
Hormonen hebben ook invloed op de secundaire geslachtskenmerken bij meisjes. Vanaf de
puberteit tot de overgang, ontwikkelen zich elke maand in een van beidee eierstokken een
eicel. De binnenste laag van de baarmoeder, het baarmoederslijmvlies, bereid het lichaam
voor. Vindt er geen bevruchting plaats, dan volgt een menstruatie. Rond de ingang van de
vagina ligt een randje weefsels als een soort kraagje. Dit maagdenvlies gaat bij de eerste
geslachtsgemeenschap stuk. De binnenste en buitenste schaamlippen bedekken de vagina
aan de buitenzijde. Tussen de binnenste ligt de clitoris, een orgaantje wat erg gevoelig is.
Vrouwen kunnen door prikkeling van de clitoris een orgasme krijgen. Vrouwen hebben een
korte urinebuis.
Verandering in de puberteit
Je verandert in de puberteit niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk, de tertiaire
geslachtskenmerken. Jongens en meisjes gaan anders denken. Over normen en waarden die
je als kind meegekregen hebt van je ouders. Het ontwikkelen van een volwassen houding
over de eigen seksualiteit en die van de partner is daar een belangrijk onderdeel van. Het
verkennen van het eigen lichaam door zelfbevrediging of masturberen is voor veel pubers
daarbij een middel.
Seksuele voorkeur
Het merendeel wil een seksuele relatie met iemand van het andere geslacht. Ze zijn
heteroseksueel. Een paar mensen voelt zich aangetrokken door iemand van hetzelfde
geslacht en is homoseksueel. Mensen die zich tot beide aangetrokken voelen, zijn
biseksueel.
Ongewenste intimiteiten
Verkrachting is het ongewenste seksueel binnendringen in het lichaam van een ander.
Verkrachting is een extreme vorm van een ongewenste intimiteit. Meisjes zijn vaker
slachtoffer dan jongens. Als een familielid betrokken is bij een ongewenste intimiteit, dan
heet dat incest. Er is sprake van aanranding als iemand je dwingt tot het plegen of
ondergaan van een ontuchtige handeling. Ongewenste intimiteiten kunnen leiden tot
geestelijke schade.
