Beroepsopdracht 6B
Het Manifest: VAN CIJFERS NAAR MENSEN!
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit van Onderwijs en Opvoeding
Vak: Beroepsopdracht 6
Opdracht: B - Het Manifest
Docent: Sander Claassen
Studenten:
Merel Vermeulen (500837145)
Marianne Wassens (500861725)
Heather van der Poel (500862454)
30-05-2023
,Beroepsopdracht 6: Opdracht B
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
Inleiding 3
Het manifest 5
Stelling 1: Summatief toetsen demotiveert 5
Stelling 2: School moet meer focus op persoonsvorming leggen 7
Stelling 3: Leerlingen moeten zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze een vak afsluiten 8
Werkwijze 10
Interview vragen volwassenen 11
Interview vragen leerlingen 12
Bevindingen 12
Bevindingen op het Visser ‘t Hooft Lyceum in Rijnsburg 13
Bevindingen op het Castor College te Beverwijk 15
Bevindingen op de Fontein te Bussum 17
Conclusies en aanbevelingen 19
Conclusies 19
Discussie 19
Aanbevelingen 20
Persoonlijke inzichten Heather 20
Persoonlijke inzichten Merel 20
Persoonlijke inzichten Marianne 21
Literatuurlijst 22
Bijlage 1. Interview met MT-leden 23
Bijlage 2. Interview met docenten 30
Bijlage 3. Interview met leerlingen 47
2
,Beroepsopdracht 6: Opdracht B
Inleiding
‘Wij willen geen toetsfabriek zijn!’ is vaak een quote die veel middelbare scholen gebruiken.
Echter is dit voor veel scholen een realiteit. Volgens Sluijsmans en Kneyber (2018) ziet een
standaard leerproces er als volgt uit. De docent heeft maar een paar weken om een hoofdstuk te
behandelen. Bij foute antwoorden van de leerlingen corrigeert de docent meteen, zonder al te
diep op de fout in te gaan. Voor diepgang in de stof om misvattingen en vaardigheden te
corrigeren is er nauwelijks tijd want de eindtoets komt snel dichterbij. Het gevolg is dat deze
misvattingen onopgemerkt blijven tot aan de eindtoets. Doordat de docent nauwelijks de tijd
heeft om de tekortkomingen in de kennis van de leerlingen weg te werken, leidt dit tot een laag
cijfer. Het resultaat: een gestresste en gedemotiveerde leerling, want een laag cijfer betekent
immers een lagere kans om over te gaan naar het volgende jaar. Maar als er even verder gekeken
wordt dan het volgende schooljaar, waar heeft een leerling dan meer aan? Een 8,0 voor wiskunde
of aan zijn of haar sociale vaardigheden? Met ons manifest: van cijfers naar mensen! willen wij
meer aandacht creëren voor de persoonsvorming van de leerling. Ons manifest staat in het teken
van onderwijsvernieuwing.
Maar wat is onderwijsvernieuwing? Volgens het Curriculum van de toekomst (Ministerie
OC&W, 2019) zijn er een aantal punten voorgesteld die in het onderwijs terug zouden moeten
komen. Deze punten zijn:
● Een betere balans tussen kennis, persoonsvorming en leren samenleven.
● Betere aansluiting tussen het basis-, voortgezet en vervolgonderwijs. Ook wordt de
aansluiting tussen vmbo, havo en vwo in het voortgezet onderwijs verbeterd.
● Het voorkomen van een te vol curriculum.
● Samenhang van de onderwijsinhoud binnen en tussen vakken en leergebieden.
● Meer duidelijkheid en ruimte voor eigen keuzes voor scholen en leraren.
Op dit moment vinden wij dat er geen balans is tussen kennis, persoonsvorming en leren
samenleven. Vandaar dat wij in ons manifest voor meer focus op de persoonsvorming van de
leerling pleiten. Dit doen we aan de hand van de volgende stellingen:
1. Summatief toetsen demotiveert. Bij een vol curriculum is nadelig voor de leerling want
alles moet beoordeeld worden. Dit leidt tot ontzettend veel druk bij de leerling en werkt dit
ook enorm demotiverend. Wij pleiten daarom voor meer formatieve toetsen zodat er meer
focus is op het leerproces van de leerling in plaats van op een eindbeoordeling.
2. De school moet meer focus op persoonsvorming leggen. Leerlingen brengen het meeste
van hun tijd door op school. Wij docenten spelen dan ook een belangrijke rol bij de
3
, Beroepsopdracht 6: Opdracht B
ontwikkeling van de leerlingen. Er moet meer aandacht zijn in de lessen voor het aanleren
van kritisch nadenken, het ontwikkelen van eigen waarden en normen en het reflecteren op
het eigen handelen.
3. Leerlingen moeten zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze een vak kunnen afsluiten. Geen
enkele leerling is hetzelfde. Het is daarom niet eerlijk dat een leerling die veel meer kennis
heeft in een bepaald vak zich moet houden aan het curriculum van de jaarlaag waar hij in zit.
Dit kan demotiverend werken. Wij pleiten voor meer autonomie voor de leerlingen zodat zij
zelf hun leerproces kunnen vormgeven.
4
Het Manifest: VAN CIJFERS NAAR MENSEN!
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit van Onderwijs en Opvoeding
Vak: Beroepsopdracht 6
Opdracht: B - Het Manifest
Docent: Sander Claassen
Studenten:
Merel Vermeulen (500837145)
Marianne Wassens (500861725)
Heather van der Poel (500862454)
30-05-2023
,Beroepsopdracht 6: Opdracht B
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
Inleiding 3
Het manifest 5
Stelling 1: Summatief toetsen demotiveert 5
Stelling 2: School moet meer focus op persoonsvorming leggen 7
Stelling 3: Leerlingen moeten zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze een vak afsluiten 8
Werkwijze 10
Interview vragen volwassenen 11
Interview vragen leerlingen 12
Bevindingen 12
Bevindingen op het Visser ‘t Hooft Lyceum in Rijnsburg 13
Bevindingen op het Castor College te Beverwijk 15
Bevindingen op de Fontein te Bussum 17
Conclusies en aanbevelingen 19
Conclusies 19
Discussie 19
Aanbevelingen 20
Persoonlijke inzichten Heather 20
Persoonlijke inzichten Merel 20
Persoonlijke inzichten Marianne 21
Literatuurlijst 22
Bijlage 1. Interview met MT-leden 23
Bijlage 2. Interview met docenten 30
Bijlage 3. Interview met leerlingen 47
2
,Beroepsopdracht 6: Opdracht B
Inleiding
‘Wij willen geen toetsfabriek zijn!’ is vaak een quote die veel middelbare scholen gebruiken.
Echter is dit voor veel scholen een realiteit. Volgens Sluijsmans en Kneyber (2018) ziet een
standaard leerproces er als volgt uit. De docent heeft maar een paar weken om een hoofdstuk te
behandelen. Bij foute antwoorden van de leerlingen corrigeert de docent meteen, zonder al te
diep op de fout in te gaan. Voor diepgang in de stof om misvattingen en vaardigheden te
corrigeren is er nauwelijks tijd want de eindtoets komt snel dichterbij. Het gevolg is dat deze
misvattingen onopgemerkt blijven tot aan de eindtoets. Doordat de docent nauwelijks de tijd
heeft om de tekortkomingen in de kennis van de leerlingen weg te werken, leidt dit tot een laag
cijfer. Het resultaat: een gestresste en gedemotiveerde leerling, want een laag cijfer betekent
immers een lagere kans om over te gaan naar het volgende jaar. Maar als er even verder gekeken
wordt dan het volgende schooljaar, waar heeft een leerling dan meer aan? Een 8,0 voor wiskunde
of aan zijn of haar sociale vaardigheden? Met ons manifest: van cijfers naar mensen! willen wij
meer aandacht creëren voor de persoonsvorming van de leerling. Ons manifest staat in het teken
van onderwijsvernieuwing.
Maar wat is onderwijsvernieuwing? Volgens het Curriculum van de toekomst (Ministerie
OC&W, 2019) zijn er een aantal punten voorgesteld die in het onderwijs terug zouden moeten
komen. Deze punten zijn:
● Een betere balans tussen kennis, persoonsvorming en leren samenleven.
● Betere aansluiting tussen het basis-, voortgezet en vervolgonderwijs. Ook wordt de
aansluiting tussen vmbo, havo en vwo in het voortgezet onderwijs verbeterd.
● Het voorkomen van een te vol curriculum.
● Samenhang van de onderwijsinhoud binnen en tussen vakken en leergebieden.
● Meer duidelijkheid en ruimte voor eigen keuzes voor scholen en leraren.
Op dit moment vinden wij dat er geen balans is tussen kennis, persoonsvorming en leren
samenleven. Vandaar dat wij in ons manifest voor meer focus op de persoonsvorming van de
leerling pleiten. Dit doen we aan de hand van de volgende stellingen:
1. Summatief toetsen demotiveert. Bij een vol curriculum is nadelig voor de leerling want
alles moet beoordeeld worden. Dit leidt tot ontzettend veel druk bij de leerling en werkt dit
ook enorm demotiverend. Wij pleiten daarom voor meer formatieve toetsen zodat er meer
focus is op het leerproces van de leerling in plaats van op een eindbeoordeling.
2. De school moet meer focus op persoonsvorming leggen. Leerlingen brengen het meeste
van hun tijd door op school. Wij docenten spelen dan ook een belangrijke rol bij de
3
, Beroepsopdracht 6: Opdracht B
ontwikkeling van de leerlingen. Er moet meer aandacht zijn in de lessen voor het aanleren
van kritisch nadenken, het ontwikkelen van eigen waarden en normen en het reflecteren op
het eigen handelen.
3. Leerlingen moeten zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze een vak kunnen afsluiten. Geen
enkele leerling is hetzelfde. Het is daarom niet eerlijk dat een leerling die veel meer kennis
heeft in een bepaald vak zich moet houden aan het curriculum van de jaarlaag waar hij in zit.
Dit kan demotiverend werken. Wij pleiten voor meer autonomie voor de leerlingen zodat zij
zelf hun leerproces kunnen vormgeven.
4
