Lijst met aandoeningen
Longen
Hoest en hemoptoë
Bronchiëctasieën
Bronchiëctasieën zijn abnormaal wijde luchtwegen. Ze kunnen zelfs wijder worden dan de
bloedvaten die ernaast lopen. Het komt voor bij CF, recidiverende infecties en longfibrose, maar het
kan ook op zichzelf staan. Het treedt dus op bij luchtwegschade (vernauwde en verwijde trajecten)
en bij longweefselschade (gebieden met verlittekening). Het kan leiden tot hemoptoë. Er is
obstructie en vaak ook restrictie.
Risicofactoren: roken, alpha-1-antitrypsine deficiëntie.
LO: Lokale crepitaties en eventueel weghoestbare rhonchi.
Diagnostiek: Thoraxfoto, CT-thorax met dunne coupes.
De behandeling bestaat uit antibiotica of resectie indien 1 kwab is aangedaan. Verder helpt sporten
en wordt er vernevelt bij een verminderde sputumklaring.
Tuberculose
Dit is een besmettelijke ziekte die vaker voorkomt bij mensen met een onderdrukt immuunsysteem.
Wereldwijd is het nog steeds een belangrijke doodsoorzaak. Het komt met name veel voor in Azië.
Er is vaak malaise, langdurige hoest, koorts en soms hemoptoë. Er is geen reactie op antibiotica.
LO: Eventueel tekenen van infiltraat apicaal.
Diagnostiek: Thoraxfoto, sputumonderzoek (ZN- of auraminekleuring, PCR, kweek,
resistentiebepaling), Mantoux test. Een Mantoux test kan gebruikt worden om aan te tonen dat
iemand ooit met TBC in contact is geweest. In 10-15% van de patiënten met een actieve TBC infectie
is er sprake van Mantoux omslag.
Er zijn verschillende uitingen van TBC:
1. Primair complex
2. Caverneuze TBC
3. Miliaire TBC
TBC is goed te behandelen. Er worden altijd minimaal 2 (vaak 3 of 4) werkzame middelen gegeven,
omdat er anders resistentie kan optreden.
Schema: 2 maanden 3 of 4 middelen, dan 4 maanden 2 middelen.
De behandeling is dus altijd minimaal een half jaar. Ook wordt er contactonderzoek gedaan.
Vaatanomalie
Een vaatanomalie is een vrij zeldzame aangeboren aandoening, maar is wel regelmatig de oorzaak
van hemoptoë. Het is de werkdiagnose bij een normale X-thorax.
Er is geen specifiek LO.
Diagnostiek: bronchialis angiografie of pulmonalis angiografie.
Behandeling: Embolisatie procedure. Een recidief is mogelijk.
,Longinfarct
Een longinfarct kan ontstaan wanneer door een groot longembolie een deel van de bloedsomloop
geblokkeerd wordt en er te weinig zuurstof in het bloed komt. Het risico op een longinfarct is
verhoogd bij patiënten die bekend zijn met stollingsafwijkingen/trombose. Een longinfarct ontstaat
acuut en geeft pijn en hemoptoë.
LO: Demping thorax en ter plaatste crepitaties of pleurawrijven.
Diagnostiek: V-Q-scan of CT-thorax, eventueel een pulmonalis angiografie.
Behandeling: Intraveneuze heparine. Cave: pulmonale hypertensie.
COPD
Bij COPD is er sprake van een irreversibele obstructie. Het komt vaak voor op oudere leeftijd en
roken is een grote risicofactor. Andere risicofactoren zijn een beroep waarbij veel fijnstof vrijkomt en
alfa1-antitrypsine deficiëntie. Allergieën hebben geen invloed. Er treedt bronchiolaire fibrose en
collaps op. Dit geeft chronische hoest/dyspneu en er zijn exacerbaties bij luchtweginfecties.
Bij COPD is er chronische bronchitis van de centrale luchtwegen, small airways disease van de
bronchioli en emfyseem van de alveoli. Om de ernst van de COPD vast te stellen wordt gebruikt
gemaakt van de ABCD assessment tool.
LO: Hyperinflatie en rhonchi.
Diagnostiek: Longfunctietest.
De eerste stap in de behandeling van COPD is leefstijlverandering en dan met name stoppen met
roken. Een bronchusverwijder kan dienen als onderhoudstherapie. Bij een exacerbatie: prednison,
evt. inhalatiesteroïden. Antibiotica wordt alleen gegeven bij een exacerbatie met veel sputum en/of
koorts en bij een hoog CRP. Ook kan er evt. een diureticum gegeven. Non-invasieve ventilatie (NIV)
wordt toegepast bij een respiratoire acidose.
Verder kan er longvolume reductie chirurgie gedaan worden bij ernstige emfyseem. Dit leidt tot een
betere longfunctie. Ook bestaat er longrevalidatie.
Astma
, Astma is een aandoening met periodieke, reversibele obstructie. Er is sprake van hoest/dyspneu met
een piepende ademhaling. Allergische astma (veel voorkomend) start vaak op de kinderleeftijd en
late onset astma (zeldzamer) begint op latere leeftijd. Er treden zowel spierspasmen als mucosale
ontstekingen met eosinofilie op. Ook is er een verdikte basaalmembraan.
LO: Piepende ademhaling en rhonchi.
Diagnostiek: Longfunctietest. Uit de longfunctietest komt een reversibele obstructie. Om reversibel
te zijn moet de FEV1 ≥12% of ≥200mL zijn na het toedienen van een bronchusverwijder. Een
normale longfunctie sluit astma niet uit! De bronchiale hypersensitiviteit kan getest worden door
prikkels te geven met methacholine of histamine. Hierbij kan ook de ernst van de astma ingeschat
worden.
De onderhoudstherapie van astma bestaat uit bronchusverwijders (betamimetica, anticholinergica,
theophylline) en ontstekingsremmers (inhalatiesteroïden, montelukast). De inhalatiesteroïden
kunnen gegeven worden als de astma niet reageert op een bronchusverwijder als proefbehandeling.
Bij een exacerbatie: inhalatiemedicatie verdubbelen, prednison en evt. reliever.
Bij een ernstige exacerbatie: SABA vernevelen theofylline, MgSO4, O2.
Een exacerbatie is bijna altijd viraal en antibiotica heeft dus geen zin!
Longcarcinoom
Een longcarcinoom kan leiden tot hardnekkig hoesten, hemoptoë en B-symptomen.
LO: lymfadenopathie en lokale afwijking longen
Diagnostiek: X-thorax, CT-thorax, bronchoscopie, PET-scan.
Er zijn twee verschillende typen longcarcinoom:
1. Non-small cell lung carcinoma (NSCLC)
Dit type kanker kan onderverdeeld worden in 4 stadia….
I: Lokale tumor. Behandeling: chirurgie + evt adjuvante chemotherapie. Stereotaxie is een
goed alternatief bij inoperabiliteit.
II: Tumor met lokale lymfekliermetastase. Behandeling: chirurgie + evt adjuvante
chemotherapie.
III: Tumor met lymfekliermetastasen in het mediastinum. Behandeling: chemoradiatie +
adjuvante immunotherapie.
IV: Tumor met afstand lymfekliermetastasen of metastasen in andere organen. Behandeling:
systeemtherapie.
Stadium IV wordt in delen opgedeeld → IVA: M1a, M1b; IVB: M1c
M1a: hematogene metastasen allemaal nog intrathoracaal
M1b: solitaire extrathoracale metastasen
M1c: multipele metastasen in meerdere organen
2. Small cell lung carcinoma (SCLC)
Dit is een agressievere ziekte dan NSCLC en wordt vaak pas ontdekt zodra er al metastasen
zijn. Het wordt opgedeeld in twee groepen…..
- Limited: Ziekte beperkt tot één thoraxhelft.
- Extensive: Zodra de ziekte hier buiten treedt.
Bij limited is er kans op overleving. Behandeling = chemoradiatie.
Longen
Hoest en hemoptoë
Bronchiëctasieën
Bronchiëctasieën zijn abnormaal wijde luchtwegen. Ze kunnen zelfs wijder worden dan de
bloedvaten die ernaast lopen. Het komt voor bij CF, recidiverende infecties en longfibrose, maar het
kan ook op zichzelf staan. Het treedt dus op bij luchtwegschade (vernauwde en verwijde trajecten)
en bij longweefselschade (gebieden met verlittekening). Het kan leiden tot hemoptoë. Er is
obstructie en vaak ook restrictie.
Risicofactoren: roken, alpha-1-antitrypsine deficiëntie.
LO: Lokale crepitaties en eventueel weghoestbare rhonchi.
Diagnostiek: Thoraxfoto, CT-thorax met dunne coupes.
De behandeling bestaat uit antibiotica of resectie indien 1 kwab is aangedaan. Verder helpt sporten
en wordt er vernevelt bij een verminderde sputumklaring.
Tuberculose
Dit is een besmettelijke ziekte die vaker voorkomt bij mensen met een onderdrukt immuunsysteem.
Wereldwijd is het nog steeds een belangrijke doodsoorzaak. Het komt met name veel voor in Azië.
Er is vaak malaise, langdurige hoest, koorts en soms hemoptoë. Er is geen reactie op antibiotica.
LO: Eventueel tekenen van infiltraat apicaal.
Diagnostiek: Thoraxfoto, sputumonderzoek (ZN- of auraminekleuring, PCR, kweek,
resistentiebepaling), Mantoux test. Een Mantoux test kan gebruikt worden om aan te tonen dat
iemand ooit met TBC in contact is geweest. In 10-15% van de patiënten met een actieve TBC infectie
is er sprake van Mantoux omslag.
Er zijn verschillende uitingen van TBC:
1. Primair complex
2. Caverneuze TBC
3. Miliaire TBC
TBC is goed te behandelen. Er worden altijd minimaal 2 (vaak 3 of 4) werkzame middelen gegeven,
omdat er anders resistentie kan optreden.
Schema: 2 maanden 3 of 4 middelen, dan 4 maanden 2 middelen.
De behandeling is dus altijd minimaal een half jaar. Ook wordt er contactonderzoek gedaan.
Vaatanomalie
Een vaatanomalie is een vrij zeldzame aangeboren aandoening, maar is wel regelmatig de oorzaak
van hemoptoë. Het is de werkdiagnose bij een normale X-thorax.
Er is geen specifiek LO.
Diagnostiek: bronchialis angiografie of pulmonalis angiografie.
Behandeling: Embolisatie procedure. Een recidief is mogelijk.
,Longinfarct
Een longinfarct kan ontstaan wanneer door een groot longembolie een deel van de bloedsomloop
geblokkeerd wordt en er te weinig zuurstof in het bloed komt. Het risico op een longinfarct is
verhoogd bij patiënten die bekend zijn met stollingsafwijkingen/trombose. Een longinfarct ontstaat
acuut en geeft pijn en hemoptoë.
LO: Demping thorax en ter plaatste crepitaties of pleurawrijven.
Diagnostiek: V-Q-scan of CT-thorax, eventueel een pulmonalis angiografie.
Behandeling: Intraveneuze heparine. Cave: pulmonale hypertensie.
COPD
Bij COPD is er sprake van een irreversibele obstructie. Het komt vaak voor op oudere leeftijd en
roken is een grote risicofactor. Andere risicofactoren zijn een beroep waarbij veel fijnstof vrijkomt en
alfa1-antitrypsine deficiëntie. Allergieën hebben geen invloed. Er treedt bronchiolaire fibrose en
collaps op. Dit geeft chronische hoest/dyspneu en er zijn exacerbaties bij luchtweginfecties.
Bij COPD is er chronische bronchitis van de centrale luchtwegen, small airways disease van de
bronchioli en emfyseem van de alveoli. Om de ernst van de COPD vast te stellen wordt gebruikt
gemaakt van de ABCD assessment tool.
LO: Hyperinflatie en rhonchi.
Diagnostiek: Longfunctietest.
De eerste stap in de behandeling van COPD is leefstijlverandering en dan met name stoppen met
roken. Een bronchusverwijder kan dienen als onderhoudstherapie. Bij een exacerbatie: prednison,
evt. inhalatiesteroïden. Antibiotica wordt alleen gegeven bij een exacerbatie met veel sputum en/of
koorts en bij een hoog CRP. Ook kan er evt. een diureticum gegeven. Non-invasieve ventilatie (NIV)
wordt toegepast bij een respiratoire acidose.
Verder kan er longvolume reductie chirurgie gedaan worden bij ernstige emfyseem. Dit leidt tot een
betere longfunctie. Ook bestaat er longrevalidatie.
Astma
, Astma is een aandoening met periodieke, reversibele obstructie. Er is sprake van hoest/dyspneu met
een piepende ademhaling. Allergische astma (veel voorkomend) start vaak op de kinderleeftijd en
late onset astma (zeldzamer) begint op latere leeftijd. Er treden zowel spierspasmen als mucosale
ontstekingen met eosinofilie op. Ook is er een verdikte basaalmembraan.
LO: Piepende ademhaling en rhonchi.
Diagnostiek: Longfunctietest. Uit de longfunctietest komt een reversibele obstructie. Om reversibel
te zijn moet de FEV1 ≥12% of ≥200mL zijn na het toedienen van een bronchusverwijder. Een
normale longfunctie sluit astma niet uit! De bronchiale hypersensitiviteit kan getest worden door
prikkels te geven met methacholine of histamine. Hierbij kan ook de ernst van de astma ingeschat
worden.
De onderhoudstherapie van astma bestaat uit bronchusverwijders (betamimetica, anticholinergica,
theophylline) en ontstekingsremmers (inhalatiesteroïden, montelukast). De inhalatiesteroïden
kunnen gegeven worden als de astma niet reageert op een bronchusverwijder als proefbehandeling.
Bij een exacerbatie: inhalatiemedicatie verdubbelen, prednison en evt. reliever.
Bij een ernstige exacerbatie: SABA vernevelen theofylline, MgSO4, O2.
Een exacerbatie is bijna altijd viraal en antibiotica heeft dus geen zin!
Longcarcinoom
Een longcarcinoom kan leiden tot hardnekkig hoesten, hemoptoë en B-symptomen.
LO: lymfadenopathie en lokale afwijking longen
Diagnostiek: X-thorax, CT-thorax, bronchoscopie, PET-scan.
Er zijn twee verschillende typen longcarcinoom:
1. Non-small cell lung carcinoma (NSCLC)
Dit type kanker kan onderverdeeld worden in 4 stadia….
I: Lokale tumor. Behandeling: chirurgie + evt adjuvante chemotherapie. Stereotaxie is een
goed alternatief bij inoperabiliteit.
II: Tumor met lokale lymfekliermetastase. Behandeling: chirurgie + evt adjuvante
chemotherapie.
III: Tumor met lymfekliermetastasen in het mediastinum. Behandeling: chemoradiatie +
adjuvante immunotherapie.
IV: Tumor met afstand lymfekliermetastasen of metastasen in andere organen. Behandeling:
systeemtherapie.
Stadium IV wordt in delen opgedeeld → IVA: M1a, M1b; IVB: M1c
M1a: hematogene metastasen allemaal nog intrathoracaal
M1b: solitaire extrathoracale metastasen
M1c: multipele metastasen in meerdere organen
2. Small cell lung carcinoma (SCLC)
Dit is een agressievere ziekte dan NSCLC en wordt vaak pas ontdekt zodra er al metastasen
zijn. Het wordt opgedeeld in twee groepen…..
- Limited: Ziekte beperkt tot één thoraxhelft.
- Extensive: Zodra de ziekte hier buiten treedt.
Bij limited is er kans op overleving. Behandeling = chemoradiatie.
