Waarom krijg je een black-out tijdens een toets (5.4.)
Melkwegexperiment
➢ Conclusie: stress zorgt ervoor dat de hersenen geen gebruik maken van bestaande kennis om
nieuwe informatie te leren
➢ Bij een taak waarbij bestaande kennis werd gelinkt aan nieuwe kennis → werd de prefontale
cortex (mPFC) actief
➢ Bij een taak waarbij nieuwe informatie wordt aangeleerd → werd de hippocampus actief
❖ Van deelnemers die de strenge commissie hadden moeten passeren en stress hadden
ervaren, bleek de mPFC minder actief te zijn tijdens de eerste taak
❖ De hippocampus was even actief bij de eerste taak als bij de tweede, dus het was alsof de
bestaande kennis niet werd benut
❖ Stress zorgt er dus voor dat de mPFC minder goed functioneert. De vaardigheid om
bestaande kennis aan nieuwe te linken, wordt deels geblokkeerd
❖ Mogelijke oplossing? Iets stressverlagends doen voor aanvang van een test of fysieke
inspanningen
Hoe werkt selectieve aandacht?
1. Paraat staan – voorbereiden om je aandacht te richten, waakzaam zijn
2. Oriënteren – juiste zintuigelijke informatie filtreren uit alle binnenkomende prikkels
3. Conflictwaarneming – conflicterende informatie of doelen waarnemen
Hoe je stress verlaagt met mindful mediteren
➢ Mindfulness = open en bewust aanwezig zijn. Wordt vaak gebruikt bij de behandeling van
mentale en fysieke problemen
➢ Mindfulnessoefeningen trainen je om
tegen de voortuderende stroom aan zintuigelijke informatie in te gaan en alleen bruikbare of op
dat opgenblik relevante informatie te filtreren. Aandacht houden op het hier en nu
❖ Ze helpen om je selectieve aandacht te verbeteren
= de vaardigheid om je aandacht bij 1 specifieke taak te houden en daarbij andere prikkels te
negeren
➢ Selectieve aandacht heeft 3 componenten:
1. Alerting-component
= zorgt ervoor dat je je voorbereidt voor het richten van je aandacht – je waakzaam bent
2. Orienting-component
= helpt om je te oriënteren in de juiste richting door de juiste zintuigelijke informatie te
filteren uit alle prikkels die binnenkomen (door te focussen op ademhaling bijvoorbeeld)
3. Conflict monitoring-component
=helpt je aan conflictwaarneming te doen en schiet in actie zodra hij een conflict waarneemt
in de informatieverwerking.
❖ Zodra je er bewust van bent dat je afgeleid bent, zullen de hersendelen betrokken bij de
conflicthantering signalen doorgeven aan de hersendelen die betrokken zijn bij controle om
hun werking weer te versterken. Je brein wordt dan weer waakzaam en kan zich opnieuw
voorbereiden om de aandacht te richten op je ademhalende lijf
➢ Hoe kun je de verschillende componenten van selectieve aandacht meten?
❖ Veel gebruikte test = Attention Network Test (ANT)
= moeten de deelnemers zo snel mogelijk aangeven of een pijl naar links of rechts wijst,
terwijl er soms afleidendepijlen een andere kant op wijzen
, ➢ Hoe beter je bent in het waarnemen van conflicterende informatie, hoe sneller je bent op de
ANT test.
➢ Zowel op lange- als korte termijn verbetert mediteren het conflict monitoring component van
aandacht. De orientering-component is alleen bij deelnemers die al lang aan meditatietraining
verbeterd
➢ Voorzichtig met de interpretatie met resultaten van onderzoeken naar meditatie
1. Veel van de bevindingen zijn nog niet herhaald in andere steekproeven
2. Er bestaan wel onderzoeken die geen effect hebben gevonden en daarom nog niet zijn
gepubliceerd
3. Resultaten zijn afhankelijk van hoe ervaren de deelnemers zijn met meditatie
4. De resultaten zijn sterk afhankelijk van hoeveel mensen er aan een studie deelnemen
Effecten van mindful mediteren op het brein
= betere conflicthantering, pijnhantering en selectieve aandacht
➢ Blijkt dat bij mensen die veel mediteren een aantal hersendelen op de lange termijn blijvend van
structuur verandert:
❖ Voorste cingulaire schors was groter bij mediteerders (= conflicthantering; betrokken bij het
registeren van fouten en he t waarnemen van conflicten in de informatieverwerking)
❖ De dorsolaterale prefontale cortex (dIPFC) was sterker actief bij mediteerders →betere
zelfregulate en emotieregulatie
Korte- en langetermijneffecten van mindfulnesstraining
➢ Terwijl het eerste onderzoek (met 6 weken mindfulnesstraining) aantoont dat mediatie je op
korte termijn beter maakt in het reguleren of zelfs onderdrukken van emoties
➢ Bewijst het tweede onderzoek (met ervaren mediteerders) dat je op langere termijn beter wordt
in het accepteren van emoties.
➢ Beide vaststellingen komen overeen met de theorieën over de werking van mindfulnesstraining.
Daarbij wordt aangenomen dat beginnende mediteerders moeten leren om hun eerste reactie
op emoties te onderdruken.
❖ Dat kan hun actieve dIPFC verklaren.
❖ De ventrolaterale frontale cortex (vIPFC) van de mindful deelnemers was actiever bij het
labelen van zowel neurale als boze gezichtsuitdrukkingen
Melkwegexperiment
➢ Conclusie: stress zorgt ervoor dat de hersenen geen gebruik maken van bestaande kennis om
nieuwe informatie te leren
➢ Bij een taak waarbij bestaande kennis werd gelinkt aan nieuwe kennis → werd de prefontale
cortex (mPFC) actief
➢ Bij een taak waarbij nieuwe informatie wordt aangeleerd → werd de hippocampus actief
❖ Van deelnemers die de strenge commissie hadden moeten passeren en stress hadden
ervaren, bleek de mPFC minder actief te zijn tijdens de eerste taak
❖ De hippocampus was even actief bij de eerste taak als bij de tweede, dus het was alsof de
bestaande kennis niet werd benut
❖ Stress zorgt er dus voor dat de mPFC minder goed functioneert. De vaardigheid om
bestaande kennis aan nieuwe te linken, wordt deels geblokkeerd
❖ Mogelijke oplossing? Iets stressverlagends doen voor aanvang van een test of fysieke
inspanningen
Hoe werkt selectieve aandacht?
1. Paraat staan – voorbereiden om je aandacht te richten, waakzaam zijn
2. Oriënteren – juiste zintuigelijke informatie filtreren uit alle binnenkomende prikkels
3. Conflictwaarneming – conflicterende informatie of doelen waarnemen
Hoe je stress verlaagt met mindful mediteren
➢ Mindfulness = open en bewust aanwezig zijn. Wordt vaak gebruikt bij de behandeling van
mentale en fysieke problemen
➢ Mindfulnessoefeningen trainen je om
tegen de voortuderende stroom aan zintuigelijke informatie in te gaan en alleen bruikbare of op
dat opgenblik relevante informatie te filtreren. Aandacht houden op het hier en nu
❖ Ze helpen om je selectieve aandacht te verbeteren
= de vaardigheid om je aandacht bij 1 specifieke taak te houden en daarbij andere prikkels te
negeren
➢ Selectieve aandacht heeft 3 componenten:
1. Alerting-component
= zorgt ervoor dat je je voorbereidt voor het richten van je aandacht – je waakzaam bent
2. Orienting-component
= helpt om je te oriënteren in de juiste richting door de juiste zintuigelijke informatie te
filteren uit alle prikkels die binnenkomen (door te focussen op ademhaling bijvoorbeeld)
3. Conflict monitoring-component
=helpt je aan conflictwaarneming te doen en schiet in actie zodra hij een conflict waarneemt
in de informatieverwerking.
❖ Zodra je er bewust van bent dat je afgeleid bent, zullen de hersendelen betrokken bij de
conflicthantering signalen doorgeven aan de hersendelen die betrokken zijn bij controle om
hun werking weer te versterken. Je brein wordt dan weer waakzaam en kan zich opnieuw
voorbereiden om de aandacht te richten op je ademhalende lijf
➢ Hoe kun je de verschillende componenten van selectieve aandacht meten?
❖ Veel gebruikte test = Attention Network Test (ANT)
= moeten de deelnemers zo snel mogelijk aangeven of een pijl naar links of rechts wijst,
terwijl er soms afleidendepijlen een andere kant op wijzen
, ➢ Hoe beter je bent in het waarnemen van conflicterende informatie, hoe sneller je bent op de
ANT test.
➢ Zowel op lange- als korte termijn verbetert mediteren het conflict monitoring component van
aandacht. De orientering-component is alleen bij deelnemers die al lang aan meditatietraining
verbeterd
➢ Voorzichtig met de interpretatie met resultaten van onderzoeken naar meditatie
1. Veel van de bevindingen zijn nog niet herhaald in andere steekproeven
2. Er bestaan wel onderzoeken die geen effect hebben gevonden en daarom nog niet zijn
gepubliceerd
3. Resultaten zijn afhankelijk van hoe ervaren de deelnemers zijn met meditatie
4. De resultaten zijn sterk afhankelijk van hoeveel mensen er aan een studie deelnemen
Effecten van mindful mediteren op het brein
= betere conflicthantering, pijnhantering en selectieve aandacht
➢ Blijkt dat bij mensen die veel mediteren een aantal hersendelen op de lange termijn blijvend van
structuur verandert:
❖ Voorste cingulaire schors was groter bij mediteerders (= conflicthantering; betrokken bij het
registeren van fouten en he t waarnemen van conflicten in de informatieverwerking)
❖ De dorsolaterale prefontale cortex (dIPFC) was sterker actief bij mediteerders →betere
zelfregulate en emotieregulatie
Korte- en langetermijneffecten van mindfulnesstraining
➢ Terwijl het eerste onderzoek (met 6 weken mindfulnesstraining) aantoont dat mediatie je op
korte termijn beter maakt in het reguleren of zelfs onderdrukken van emoties
➢ Bewijst het tweede onderzoek (met ervaren mediteerders) dat je op langere termijn beter wordt
in het accepteren van emoties.
➢ Beide vaststellingen komen overeen met de theorieën over de werking van mindfulnesstraining.
Daarbij wordt aangenomen dat beginnende mediteerders moeten leren om hun eerste reactie
op emoties te onderdruken.
❖ Dat kan hun actieve dIPFC verklaren.
❖ De ventrolaterale frontale cortex (vIPFC) van de mindful deelnemers was actiever bij het
labelen van zowel neurale als boze gezichtsuitdrukkingen
