Casus 1: Dementie en delirium
Leerdoel: Mentale status onderzoek
Als iemand psychopathologische verschijnselen vertoont, zoals in casus 1 A en B beschreven, dan
worden deze in de status mentalis genoteerd als volgt:
Algemene opbouw van het MSO
Eerste indrukken: Uiterlijke kenmerken, contact, houding, klachtenpresentatie, gevoelens en
reacties opgewekt bij u zelf
Cognitieve functies: Bewustzijn; helder of niet (neurologische indeling)
Aandacht; te trekken en vast te houden
Concentratie; de mate waarin het cognitieve proces wordt volgehouden
Oriëntatie; tijd, plaats en persoon (oriëntatie in triplo)
Geheugen; inprenting, korte termijn en lange termijn
Intellectuele functies; oordeels- en abstractievermogen, ziekte-inzicht en
ziektebesef, executieve functies, intelligentie
Waarnemen; invloed en realiteitswaarde van zintuigelijke ervaringen en
gewaarwordingen
Denken; naar vorm en inhoud van het denken
Affectieve functies: Stemming; de door de patiënt subjectief ervaren grondtoon van zijn
gevoelsleven
Affect; de zichtbare en hoorbare uitdrukking van het gevoelsleven
Somatische kenmerken; lichamelijke kenmerken van spanning zoals
spierspanning, blozen, tachycardie, kortademigheid, transpireren, klamme
handen (etc)
Vitale kenmerken; doorslaapproblemen, dag schommelingen, eetlustverlies,
gewichtsverlies, verlies van libido
Conatieve functies: Psycomotoriek; bewegingen die uitdrukking geven aan emoties
Motivatie en gedrag; het driftleven
Casus 1A
Neerslachtig
o Affectieve functies -> Stemming: somber
Weinig of geen vreugde meer in zaken die hem normaliter een plezierig gevoel gaven
o Affectieve functies -> Stemming: Anhedonisch
Vergat afspraken
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het anterograde geheugen
Raakt spullen in zijn huis kwijt
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het anterograde geheugen
Wist niet meer hoe hij thuis moest komen
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het retrograde geheugen
Angstig
o Affectieve functies -> Stemming: angstig
o Eerste indrukken -> Houding
Visuele hallucinaties (mieren in de douche en thee)
o Cognitieve functies -> Waarneming
Verward
o Cognitieve functies -> Bewustzijn
Meervoudige cognitieve stoornissen
o Betreft alle domeinen binnen de cognitieve functies
Leerdoel: Mentale status onderzoek
Als iemand psychopathologische verschijnselen vertoont, zoals in casus 1 A en B beschreven, dan
worden deze in de status mentalis genoteerd als volgt:
Algemene opbouw van het MSO
Eerste indrukken: Uiterlijke kenmerken, contact, houding, klachtenpresentatie, gevoelens en
reacties opgewekt bij u zelf
Cognitieve functies: Bewustzijn; helder of niet (neurologische indeling)
Aandacht; te trekken en vast te houden
Concentratie; de mate waarin het cognitieve proces wordt volgehouden
Oriëntatie; tijd, plaats en persoon (oriëntatie in triplo)
Geheugen; inprenting, korte termijn en lange termijn
Intellectuele functies; oordeels- en abstractievermogen, ziekte-inzicht en
ziektebesef, executieve functies, intelligentie
Waarnemen; invloed en realiteitswaarde van zintuigelijke ervaringen en
gewaarwordingen
Denken; naar vorm en inhoud van het denken
Affectieve functies: Stemming; de door de patiënt subjectief ervaren grondtoon van zijn
gevoelsleven
Affect; de zichtbare en hoorbare uitdrukking van het gevoelsleven
Somatische kenmerken; lichamelijke kenmerken van spanning zoals
spierspanning, blozen, tachycardie, kortademigheid, transpireren, klamme
handen (etc)
Vitale kenmerken; doorslaapproblemen, dag schommelingen, eetlustverlies,
gewichtsverlies, verlies van libido
Conatieve functies: Psycomotoriek; bewegingen die uitdrukking geven aan emoties
Motivatie en gedrag; het driftleven
Casus 1A
Neerslachtig
o Affectieve functies -> Stemming: somber
Weinig of geen vreugde meer in zaken die hem normaliter een plezierig gevoel gaven
o Affectieve functies -> Stemming: Anhedonisch
Vergat afspraken
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het anterograde geheugen
Raakt spullen in zijn huis kwijt
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het anterograde geheugen
Wist niet meer hoe hij thuis moest komen
o Cognitieve functies -> Geheugen, stoornissen in het retrograde geheugen
Angstig
o Affectieve functies -> Stemming: angstig
o Eerste indrukken -> Houding
Visuele hallucinaties (mieren in de douche en thee)
o Cognitieve functies -> Waarneming
Verward
o Cognitieve functies -> Bewustzijn
Meervoudige cognitieve stoornissen
o Betreft alle domeinen binnen de cognitieve functies
