Literatuur Inclusief Onderwijs en Passende Zorg
Inhoud
Literatuur Inclusief Onderwijs en Passende Zorg...................................................................1
Literatuur college 1:............................................................................................................ 2
Cantor et al., 2019........................................................................................................... 2
Ledoux et al., 2020.......................................................................................................... 4
Literatuur college 2.............................................................................................................7
Leseman, 2019................................................................................................................7
Literatuur college 3:............................................................................................................ 9
Batstra et al., 2021........................................................................................................ 10
Hinshaw, 2018............................................................................................................... 10
Howard et al., 2021.......................................................................................................11
Snowling et al., 2020.....................................................................................................13
Literatuur college 4:.......................................................................................................... 14
Lezing van Xavier Moonen: Wat is een licht verstandelijke beperking?.........................14
Fernández-Batanero et al. (2022)..................................................................................17
Literatuur college 5:.......................................................................................................... 17
Snowling et al., 2020.....................................................................................................18
Rodge et al., 2016......................................................................................................... 19
Kelso et al., 2020........................................................................................................... 20
Literatuur college 6:.......................................................................................................... 21
Graham en Jahnukainen, 2011.....................................................................................21
OECD, 2012.................................................................................................................. 22
Rix et al., 2013.............................................................................................................. 23
Takala et al., 2009.........................................................................................................23
Literatuur college 7:.......................................................................................................... 24
Feldman, 2015.............................................................................................................. 25
Fischer, 2009................................................................................................................. 26
Unchapher (2018)......................................................................................................... 28
Literatuur college 1:............................................................................................................ 2
Cantor et al., 2019........................................................................................................... 2
Ledoux et al., 2020.......................................................................................................... 4
Literatuur college 2............................................................................................................. 6
Leseman, 2019............................................................................................................... 6
Literatuur college 3:............................................................................................................ 9
1
, Batstra et al., 2021.......................................................................................................... 9
Hinshaw, 2018................................................................................................................ 9
Howard et al., 2021.......................................................................................................10
Snowling et al., 2020.....................................................................................................12
Literatuur college 4:.......................................................................................................... 14
Lezing van Xavier Moonen: Wat is een licht verstandelijke beperking?.........................14
Fernández-Batanero et al. (2022).................................................................................17
Literatuur college 5:.......................................................................................................... 17
Snowling et al., 2020.....................................................................................................18
Rodge et al., 2016......................................................................................................... 19
Kelso et al., 2020........................................................................................................... 20
Literatuur college 6:.......................................................................................................... 21
Graham en Jahnukainen, 2011.....................................................................................21
OECD, 2012..................................................................................................................22
Rix et al., 2013.............................................................................................................. 23
Takala et al., 2009.........................................................................................................23
Literatuur college 7:.......................................................................................................... 24
Feldman, 2015.............................................................................................................. 25
Fischer, 2009................................................................................................................26
Unchapher (2018).........................................................................................................28
Literatuur college 1:
● Cantor, P., Osher, D., Berg, J., Steyer, L., & Rose, T. (2019). Malleability, plasticity, and
individuality: How children learn and develop in context. Applied Developmental Science,
23(4), 307-337. https://www.tandfonline.com/action/showCitFormats?
doi=10.1080/10888691.2017.13986 49
● Ledoux, G. & Waslander, S. m.m.v. Eimers, T. (2020). Evaluatie Passend Onderwijs.
Eindrapport Mei 2020. Amsterdam: Kohnstamm Instituut | Tilburg: TIAS School for Business
and Society, Tilburg University| Nijmegen: KBA. (Rapport 1047, projectnummer 20689)
Cantor et al., 2019
De wetenschap van leren en ontwikkeling:
1. De menselijke ontwikkeling is afhankelijk van de wederzijdse relaties tussen genen, relaties,
culturele invloeden en omgevingsinvloeden
2
, 2. Elke individuele ontwikkeling is een dynamische progressie door de tijd heen. Het menselijk
brein ontwikkeld continu (neurale plasticiteit). Dit is afhankelijk van sociale, affectieve,
cognitieve en emotionele processen.
3. De menselijke relaties is een primair proces waardoor biologische en contextuele factoren
elkaar wederzijds versterken. Positieve relaties zorgen hierin voor een gezonde
ontwikkeling.
4. Alle kinderen zijn kwetsbaar voor risico’s en tegenslagen. Micro- en macro-omgevingen
kunnen veerkracht bevorderen en een gezonde ontwikkeling en leren versnellen.
5. Mensen kunnen hun eigen leerproces beïnvloeden door neurale, relationele en contextuele
processen die samenkomen. Op deze manier is het dus mogelijk om door het ontwerpen van
gepersonaliseerd onderwijs en geschikte leeromgevingen de ontwikkeling van het kind te
ondersteunen.
Ontwikkelingssysteemtheorieën helpen bij het beter begrijpen en ondersteunen van de ge-
zonde ontwikkeling en het leren van alle kinderen. Deze theorieën zijn opgebouwd rond 2
basisprincipes:
● De interactie tussen individu en context in het produceren van gedrag
● De variabiliteit en stabiliteit in prestaties.
Deze 2 basisprincipes leveren belangrijke informatie voor het begrijpen van menselijke ontwikkeling.
De verschillende factoren die invloed hebben op de ontwikkeling zijn:
● Epigenetica. Genen en relaties staan niet los van elkaar maar beïnvloeden elkaar.
Epigenetica is het biologische proces waardoor de omgeving en ervaringen die men opdoet,
invloed hebben op leren, gedrag, neurale integratie en gezondheid door het hele leven.
● Neurale flexibiliteit en plasticiteit van de hersenen. De ontwikkeling van de hersenen is
afhankelijk van ervaringen die men opdoet in de kindertijd en adolescentie. Als deze
ervaringen positief zijn en stressvolle ervaringen niet overheersen, worden de hersenen
meer geïntegreerd en zijn verbindingen beter.
● Dynamische ontwikkeling en leren van complexe vaardigheden = het vermogen van het
menselijk brein om op een georganiseerde manier in een specifieke context te handelen.
● Relaties en gehechtheid. Relationele integratie (sterke connecties die elkaars autonomie en
individualiteit respecteren) bevordert neurale integratie wat leidt tot een betere
ontwikkeling van de hersenen. Positieve relaties worden gekenmerkt door warmte,
consistentie, afstemming, wederkerigheid en gedeelde activiteiten.
● Zelfregulering = een fundamentele reeks van vaardigheden die helpen bij het beheren van
cognitie, emotie, aandacht en actie en gericht gedrag ondersteunen. Zelfregulering is
cruciaal voor een goede sociale, emotionele, cognitieve, academische, financiële en
gezondheidsontwikkeling.
● Individualiteit = individuen verschillen in hoe ze leren, zich gedragen en ontwikkelen. Deze
processen zijn namelijk afhankelijk van de context. Dit houdt ook in dat er niet slechts 1
ideaal ontwikkelingsverloop is voor iedereen, maar er meerdere verlopen zijn die leiden tot
gezonde ontwikkeling, academisch succes en veerkracht.
● Wetenschap van leren. In het constructieve ontwikkelingsraamwerk wordt het kind gezien
als een actieve actor in zijn eigen leerproces. In dit raamwerk wordt het integratieve
karakter van affectieve, cognitieve, sociale en emotionele processen van het kind benadrukt.
3
Inhoud
Literatuur Inclusief Onderwijs en Passende Zorg...................................................................1
Literatuur college 1:............................................................................................................ 2
Cantor et al., 2019........................................................................................................... 2
Ledoux et al., 2020.......................................................................................................... 4
Literatuur college 2.............................................................................................................7
Leseman, 2019................................................................................................................7
Literatuur college 3:............................................................................................................ 9
Batstra et al., 2021........................................................................................................ 10
Hinshaw, 2018............................................................................................................... 10
Howard et al., 2021.......................................................................................................11
Snowling et al., 2020.....................................................................................................13
Literatuur college 4:.......................................................................................................... 14
Lezing van Xavier Moonen: Wat is een licht verstandelijke beperking?.........................14
Fernández-Batanero et al. (2022)..................................................................................17
Literatuur college 5:.......................................................................................................... 17
Snowling et al., 2020.....................................................................................................18
Rodge et al., 2016......................................................................................................... 19
Kelso et al., 2020........................................................................................................... 20
Literatuur college 6:.......................................................................................................... 21
Graham en Jahnukainen, 2011.....................................................................................21
OECD, 2012.................................................................................................................. 22
Rix et al., 2013.............................................................................................................. 23
Takala et al., 2009.........................................................................................................23
Literatuur college 7:.......................................................................................................... 24
Feldman, 2015.............................................................................................................. 25
Fischer, 2009................................................................................................................. 26
Unchapher (2018)......................................................................................................... 28
Literatuur college 1:............................................................................................................ 2
Cantor et al., 2019........................................................................................................... 2
Ledoux et al., 2020.......................................................................................................... 4
Literatuur college 2............................................................................................................. 6
Leseman, 2019............................................................................................................... 6
Literatuur college 3:............................................................................................................ 9
1
, Batstra et al., 2021.......................................................................................................... 9
Hinshaw, 2018................................................................................................................ 9
Howard et al., 2021.......................................................................................................10
Snowling et al., 2020.....................................................................................................12
Literatuur college 4:.......................................................................................................... 14
Lezing van Xavier Moonen: Wat is een licht verstandelijke beperking?.........................14
Fernández-Batanero et al. (2022).................................................................................17
Literatuur college 5:.......................................................................................................... 17
Snowling et al., 2020.....................................................................................................18
Rodge et al., 2016......................................................................................................... 19
Kelso et al., 2020........................................................................................................... 20
Literatuur college 6:.......................................................................................................... 21
Graham en Jahnukainen, 2011.....................................................................................21
OECD, 2012..................................................................................................................22
Rix et al., 2013.............................................................................................................. 23
Takala et al., 2009.........................................................................................................23
Literatuur college 7:.......................................................................................................... 24
Feldman, 2015.............................................................................................................. 25
Fischer, 2009................................................................................................................26
Unchapher (2018).........................................................................................................28
Literatuur college 1:
● Cantor, P., Osher, D., Berg, J., Steyer, L., & Rose, T. (2019). Malleability, plasticity, and
individuality: How children learn and develop in context. Applied Developmental Science,
23(4), 307-337. https://www.tandfonline.com/action/showCitFormats?
doi=10.1080/10888691.2017.13986 49
● Ledoux, G. & Waslander, S. m.m.v. Eimers, T. (2020). Evaluatie Passend Onderwijs.
Eindrapport Mei 2020. Amsterdam: Kohnstamm Instituut | Tilburg: TIAS School for Business
and Society, Tilburg University| Nijmegen: KBA. (Rapport 1047, projectnummer 20689)
Cantor et al., 2019
De wetenschap van leren en ontwikkeling:
1. De menselijke ontwikkeling is afhankelijk van de wederzijdse relaties tussen genen, relaties,
culturele invloeden en omgevingsinvloeden
2
, 2. Elke individuele ontwikkeling is een dynamische progressie door de tijd heen. Het menselijk
brein ontwikkeld continu (neurale plasticiteit). Dit is afhankelijk van sociale, affectieve,
cognitieve en emotionele processen.
3. De menselijke relaties is een primair proces waardoor biologische en contextuele factoren
elkaar wederzijds versterken. Positieve relaties zorgen hierin voor een gezonde
ontwikkeling.
4. Alle kinderen zijn kwetsbaar voor risico’s en tegenslagen. Micro- en macro-omgevingen
kunnen veerkracht bevorderen en een gezonde ontwikkeling en leren versnellen.
5. Mensen kunnen hun eigen leerproces beïnvloeden door neurale, relationele en contextuele
processen die samenkomen. Op deze manier is het dus mogelijk om door het ontwerpen van
gepersonaliseerd onderwijs en geschikte leeromgevingen de ontwikkeling van het kind te
ondersteunen.
Ontwikkelingssysteemtheorieën helpen bij het beter begrijpen en ondersteunen van de ge-
zonde ontwikkeling en het leren van alle kinderen. Deze theorieën zijn opgebouwd rond 2
basisprincipes:
● De interactie tussen individu en context in het produceren van gedrag
● De variabiliteit en stabiliteit in prestaties.
Deze 2 basisprincipes leveren belangrijke informatie voor het begrijpen van menselijke ontwikkeling.
De verschillende factoren die invloed hebben op de ontwikkeling zijn:
● Epigenetica. Genen en relaties staan niet los van elkaar maar beïnvloeden elkaar.
Epigenetica is het biologische proces waardoor de omgeving en ervaringen die men opdoet,
invloed hebben op leren, gedrag, neurale integratie en gezondheid door het hele leven.
● Neurale flexibiliteit en plasticiteit van de hersenen. De ontwikkeling van de hersenen is
afhankelijk van ervaringen die men opdoet in de kindertijd en adolescentie. Als deze
ervaringen positief zijn en stressvolle ervaringen niet overheersen, worden de hersenen
meer geïntegreerd en zijn verbindingen beter.
● Dynamische ontwikkeling en leren van complexe vaardigheden = het vermogen van het
menselijk brein om op een georganiseerde manier in een specifieke context te handelen.
● Relaties en gehechtheid. Relationele integratie (sterke connecties die elkaars autonomie en
individualiteit respecteren) bevordert neurale integratie wat leidt tot een betere
ontwikkeling van de hersenen. Positieve relaties worden gekenmerkt door warmte,
consistentie, afstemming, wederkerigheid en gedeelde activiteiten.
● Zelfregulering = een fundamentele reeks van vaardigheden die helpen bij het beheren van
cognitie, emotie, aandacht en actie en gericht gedrag ondersteunen. Zelfregulering is
cruciaal voor een goede sociale, emotionele, cognitieve, academische, financiële en
gezondheidsontwikkeling.
● Individualiteit = individuen verschillen in hoe ze leren, zich gedragen en ontwikkelen. Deze
processen zijn namelijk afhankelijk van de context. Dit houdt ook in dat er niet slechts 1
ideaal ontwikkelingsverloop is voor iedereen, maar er meerdere verlopen zijn die leiden tot
gezonde ontwikkeling, academisch succes en veerkracht.
● Wetenschap van leren. In het constructieve ontwikkelingsraamwerk wordt het kind gezien
als een actieve actor in zijn eigen leerproces. In dit raamwerk wordt het integratieve
karakter van affectieve, cognitieve, sociale en emotionele processen van het kind benadrukt.
3
