Probleem 3: Op het kinderdagverblijf
Leerdoelen:
- Wat is de invloed van een kinderdagverblijf op de ontwikkeling van een kind?
- Welke factoren zijn van belang bij pedagogisch medewerkers op een kinderdagverbijf?
Bronnen: Artikelen Eduweb, Van Ijzendoorn & De Frankrijker (2005), Koops, Levering & De
Winter (2008).
Hoofdstuk 8 Kinderopvang: opvoedingsmilieu tussen gezin en school – L. Tavecchio
8.1 Inleiding
De verantwoordelijkheid voor de opvoeding delen ouders en gezin met andere opvoeders.
Gedurende de voorschoolse periode vormen kinderopvanginstellingen de belangrijkste
professionele opvoedingsomgeving en zijn de daar werkzame leidsters prominente ‘andere’
opvoeders.
8.2 Historisch overzicht
In de 18e eeuw kende men in ons land in de grotere steden de zogenoemde Matressen-
schooltjes, waar kinderen meestal vanaf hun derde, soms tweede jaar terecht konden. Opvang
was de belangrijkste taak, maar er werd ook aandacht besteed aan goede manieren, het leren
van gebeden en soms ook aan lezen en spelen.
In de 19e eeuw als gevolg van de industrialisatie, kwam een eind aan het samenleefverband
van de grootfamilie het in één huis bij elkaar wonen van grootouders, ouders en kinderen.
Hierdoor was het niet vanzelfsprekend dat bijvoorbeeld de oma’s even op de kinderen konden
letten en moesten ouders op zoek naar andere mogelijkheden.
- Er ontstonden bewaarscholen, waar oudere vrouwen van kinderopvang hun beroep
maakten. Ze hadden weinig deskundigheid en opvoeding was vaak van slechte kwaliteit. Er
werd in kleine ruimten op een groot aantal kinderen gepast. Tucht en orde waren belangrijk
en godsdienst was het belangrijkste vak.
- In 1869 werd De Vereniging tot Verbetering der Kleine Kinderbewaarplaatsen opgericht
er kwamen nieuwe bewaarplaatsen met betere hygiëne.
In de 20e eeuw werd het in alle milieus gebruikelijk dat vader kostwinner werd en moeder thuis
bleef om te zorgen voor het gezin minder vrouwen- en kinderarbeid.
- Tot de jaren 60 bleven de opvattingen over het gezin globaal hetzelfde en bleef
kinderopvang gericht op ‘probleemgevallen’ dus bij mensen uit de lage sociale klasse.
- Bewaarplaats werd kinderdagverblijf of crèche genoemd.
- Jaren 80: meer actie voor kinderdagverblijven en langzaam raakten kinderdagverblijven hun
negatieve imago kwijt.
- 1981: kinderopvangbeleid werd geïntroduceerd door de regering maar dit beleid werd niet
gecontinueerd.
- 1990: de Stimuleringsmaatregel Kinderopvang meer kinderopvangvoorzieningen en
kwaliteit hiervan verbeteren. Ouders, overheid en bedrijfsleven dragen een gezamenlijke
financiële verantwoordelijkheid voor de kinderopvang.
Een historisch overzicht maakt duidelijk dat de kinderopvang in Nederland een moeizame start
heeft gekend en lange tijd achterbleef bij ontwikkelingen elders in Europa. De inhaalrace van de
laatste tien jaar heeft er toe geleid dat er in 2004 plaats is voor ruim 20% van de jonge kinderen
en ongeveer 6% van de schoolgaande kinderen.
1
Leerdoelen:
- Wat is de invloed van een kinderdagverblijf op de ontwikkeling van een kind?
- Welke factoren zijn van belang bij pedagogisch medewerkers op een kinderdagverbijf?
Bronnen: Artikelen Eduweb, Van Ijzendoorn & De Frankrijker (2005), Koops, Levering & De
Winter (2008).
Hoofdstuk 8 Kinderopvang: opvoedingsmilieu tussen gezin en school – L. Tavecchio
8.1 Inleiding
De verantwoordelijkheid voor de opvoeding delen ouders en gezin met andere opvoeders.
Gedurende de voorschoolse periode vormen kinderopvanginstellingen de belangrijkste
professionele opvoedingsomgeving en zijn de daar werkzame leidsters prominente ‘andere’
opvoeders.
8.2 Historisch overzicht
In de 18e eeuw kende men in ons land in de grotere steden de zogenoemde Matressen-
schooltjes, waar kinderen meestal vanaf hun derde, soms tweede jaar terecht konden. Opvang
was de belangrijkste taak, maar er werd ook aandacht besteed aan goede manieren, het leren
van gebeden en soms ook aan lezen en spelen.
In de 19e eeuw als gevolg van de industrialisatie, kwam een eind aan het samenleefverband
van de grootfamilie het in één huis bij elkaar wonen van grootouders, ouders en kinderen.
Hierdoor was het niet vanzelfsprekend dat bijvoorbeeld de oma’s even op de kinderen konden
letten en moesten ouders op zoek naar andere mogelijkheden.
- Er ontstonden bewaarscholen, waar oudere vrouwen van kinderopvang hun beroep
maakten. Ze hadden weinig deskundigheid en opvoeding was vaak van slechte kwaliteit. Er
werd in kleine ruimten op een groot aantal kinderen gepast. Tucht en orde waren belangrijk
en godsdienst was het belangrijkste vak.
- In 1869 werd De Vereniging tot Verbetering der Kleine Kinderbewaarplaatsen opgericht
er kwamen nieuwe bewaarplaatsen met betere hygiëne.
In de 20e eeuw werd het in alle milieus gebruikelijk dat vader kostwinner werd en moeder thuis
bleef om te zorgen voor het gezin minder vrouwen- en kinderarbeid.
- Tot de jaren 60 bleven de opvattingen over het gezin globaal hetzelfde en bleef
kinderopvang gericht op ‘probleemgevallen’ dus bij mensen uit de lage sociale klasse.
- Bewaarplaats werd kinderdagverblijf of crèche genoemd.
- Jaren 80: meer actie voor kinderdagverblijven en langzaam raakten kinderdagverblijven hun
negatieve imago kwijt.
- 1981: kinderopvangbeleid werd geïntroduceerd door de regering maar dit beleid werd niet
gecontinueerd.
- 1990: de Stimuleringsmaatregel Kinderopvang meer kinderopvangvoorzieningen en
kwaliteit hiervan verbeteren. Ouders, overheid en bedrijfsleven dragen een gezamenlijke
financiële verantwoordelijkheid voor de kinderopvang.
Een historisch overzicht maakt duidelijk dat de kinderopvang in Nederland een moeizame start
heeft gekend en lange tijd achterbleef bij ontwikkelingen elders in Europa. De inhaalrace van de
laatste tien jaar heeft er toe geleid dat er in 2004 plaats is voor ruim 20% van de jonge kinderen
en ongeveer 6% van de schoolgaande kinderen.
1
