Biologie samenvatting – Ecologie en duurzaamheid
6.1 – Organismen en hun omgeving
Het milieu heeft invloed op organismen. Ecologie= deel van biologie dat de relaties tussen
organismen en hun milieu onderzoekt.
Biotische factoren= invloeden van de levende natuur.
- soortgenoten
- voedsel
- vijanden/ziekteverwekkers
Abiotische factoren= invloeden van de levenloze natuur.
- wind
- water
- temperatuur
Er zijn verschillende niveaus binnen de ecologie:
individu=één organismen
populatie= groep individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied. (kunnen onderling
voortplanten)
levensgemeenschap= alle populaties in een bepaald gebied.
Biotoop= alle abiotische (levenloze) factoren in een bepaald gebied.
Ecosysteem= levensgemeenschap en biotoop samen
Biosfeer= alle ecosystemen overal waar leven mogelijk is (bos, sloot, weiland).
Vrijwel alle voedselketens beginnen met een plantensoort -> een vleeseter-> De tweede,
derde en verdere schakels kunnen ook alleseters zijn.
Bio massa= totale energierijke stoffen. Je moet dan de biomassa van alle organismen in
een schakel bij elkaar optellen. Elke schakel wordt de biomassa kleiner.
Planten nemen giftige stoffen op, ze kunnen er niks mee en dus ook niet afgeven. Daardoor
komt het in de voedselketen terecht. Bij de laatste schakel hopen de giftige stoffen zich op.
Dit opeenhoping heet accumulatie.
6.2 – Voedselrelaties en kringlopen
Voedselketen= Is een reeks soorten, waarbij elke soort de voedselbron is voor de volgende
soort. In natuur lopen voedselketens door elkaar heen= voedselweb
Fotosynthese= water + koolstofdioxide + licht --> glucose + zuurstof
In een voedselkringloop tref je aan:
• Planten zijn producenten
o Altijd 1e schakel voedselketen
o ‘produceert’ glucose en andere voedingsstoffen
• Dieren zijn consumenten
o (producenten gegeten door consumenten van de eerste orde, gegeten door
consumenten van de tweede orde).
• Afvaleters zijn dieren die dode resten van planten en dieren eten
• Bacteriën en schimmels zijn reducenten
o Breken organisch afval af tot voedingszouten (mineralen), die weer
opgenomen kunnen worden door producenten
, Kringloop van water:
In oceanen en zeeën verdamping->waterdamp stijgt op->hoog in de lucht kouder en
condenseert (kleine druppels)->ontstaan van wolken->gaat regenen en keert terug naar
aarde.
Kringloop van koolstof:
Koolstofdioxide zit in de lucht (bestaat uit zuurstof en koolstof)->planten nemen
koolstofdioxide op-> maken glucose- >en zuurstof-> dieren nemen glucose op->bij
verbranding komt koolstofdioxide weer vrij-> De bacteriën en schimmels verbruiken het
grootste deel van de opgenomen energierijke stoffen als brandstoffen bij de verbranding. ->
Hierbij ontstaat weer koolstofdioxide, dat aan de lucht wordt
afgegeven.
Wel en niet afbreekbaar:
Biologisch afbreekbaar: kan door reducenten afgebroken worden.
(dingen die gemaakt zijn van natuurlijk producten)
Niet-biologisch afbreekbaar: niet door reducenten afgebroken
worden. (dingen die gemaakt zijn van dingen die mensen gemaakt
hebben zoals plastic).
Plasticsoep:
Plastic komt in de zee-> zeedieren eten ze op-> plastic komt in de voedselketen
Ook kan plastic in de voedsel keten van mensen komen door zeedieren te eten.
6.3 – Samenleven:
Biotische en abiotische factoren hebben invloed op de populatie grootte. 1.
2.
Verbranding van fossiele brandstoffen
Verbranding door schimmels en bacteriën
Biotische factoren: hoeveelheid voedsel, aantal vijanden en 3.
4.
Fotosynthese
Verbranding door dieren
ziekteverwekkers. 5.
6.
Vorming van fossiele brandstoffen
Afbreken van dode organismen door schimmels en bacteriën
Abiotische factoren: bodem, licht, lucht, temperatuur, water. 7.
8.
Fotosynthese
Eten van energierijk plantaardig voedsel
9. Afbreken van dode organismen door schimmels en bacteriën
Biologische evenwicht = populatiegrootte schommelt om een bepaalde
evenwichtswaarde.
Dieren kunnen een samenwerking of een concurrentie hebben.
Dieren leven in groep met rangorde (één dier is de baas) minder gevechten want iedereen
weet zijn eigen plek.
Territorium een gebied dat verdedigd wordt tegen soortgenoten.
Paarvorming is samenwerking tussen man en vrouwtje om zich voor te planten.
Relaties tussen soorten:
Symbiose= langdurige relaties tussen individuen van verschillende soorten.
Mutualisme= beiden soorten hebben voordeel.
Commensalisme= een voordeel, de andere geen voordeel maar ook geen nadeel.
Parasitisme=een voordeel (de parasiet), de ander nadeel (gastheer).
6.1 – Organismen en hun omgeving
Het milieu heeft invloed op organismen. Ecologie= deel van biologie dat de relaties tussen
organismen en hun milieu onderzoekt.
Biotische factoren= invloeden van de levende natuur.
- soortgenoten
- voedsel
- vijanden/ziekteverwekkers
Abiotische factoren= invloeden van de levenloze natuur.
- wind
- water
- temperatuur
Er zijn verschillende niveaus binnen de ecologie:
individu=één organismen
populatie= groep individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied. (kunnen onderling
voortplanten)
levensgemeenschap= alle populaties in een bepaald gebied.
Biotoop= alle abiotische (levenloze) factoren in een bepaald gebied.
Ecosysteem= levensgemeenschap en biotoop samen
Biosfeer= alle ecosystemen overal waar leven mogelijk is (bos, sloot, weiland).
Vrijwel alle voedselketens beginnen met een plantensoort -> een vleeseter-> De tweede,
derde en verdere schakels kunnen ook alleseters zijn.
Bio massa= totale energierijke stoffen. Je moet dan de biomassa van alle organismen in
een schakel bij elkaar optellen. Elke schakel wordt de biomassa kleiner.
Planten nemen giftige stoffen op, ze kunnen er niks mee en dus ook niet afgeven. Daardoor
komt het in de voedselketen terecht. Bij de laatste schakel hopen de giftige stoffen zich op.
Dit opeenhoping heet accumulatie.
6.2 – Voedselrelaties en kringlopen
Voedselketen= Is een reeks soorten, waarbij elke soort de voedselbron is voor de volgende
soort. In natuur lopen voedselketens door elkaar heen= voedselweb
Fotosynthese= water + koolstofdioxide + licht --> glucose + zuurstof
In een voedselkringloop tref je aan:
• Planten zijn producenten
o Altijd 1e schakel voedselketen
o ‘produceert’ glucose en andere voedingsstoffen
• Dieren zijn consumenten
o (producenten gegeten door consumenten van de eerste orde, gegeten door
consumenten van de tweede orde).
• Afvaleters zijn dieren die dode resten van planten en dieren eten
• Bacteriën en schimmels zijn reducenten
o Breken organisch afval af tot voedingszouten (mineralen), die weer
opgenomen kunnen worden door producenten
, Kringloop van water:
In oceanen en zeeën verdamping->waterdamp stijgt op->hoog in de lucht kouder en
condenseert (kleine druppels)->ontstaan van wolken->gaat regenen en keert terug naar
aarde.
Kringloop van koolstof:
Koolstofdioxide zit in de lucht (bestaat uit zuurstof en koolstof)->planten nemen
koolstofdioxide op-> maken glucose- >en zuurstof-> dieren nemen glucose op->bij
verbranding komt koolstofdioxide weer vrij-> De bacteriën en schimmels verbruiken het
grootste deel van de opgenomen energierijke stoffen als brandstoffen bij de verbranding. ->
Hierbij ontstaat weer koolstofdioxide, dat aan de lucht wordt
afgegeven.
Wel en niet afbreekbaar:
Biologisch afbreekbaar: kan door reducenten afgebroken worden.
(dingen die gemaakt zijn van natuurlijk producten)
Niet-biologisch afbreekbaar: niet door reducenten afgebroken
worden. (dingen die gemaakt zijn van dingen die mensen gemaakt
hebben zoals plastic).
Plasticsoep:
Plastic komt in de zee-> zeedieren eten ze op-> plastic komt in de voedselketen
Ook kan plastic in de voedsel keten van mensen komen door zeedieren te eten.
6.3 – Samenleven:
Biotische en abiotische factoren hebben invloed op de populatie grootte. 1.
2.
Verbranding van fossiele brandstoffen
Verbranding door schimmels en bacteriën
Biotische factoren: hoeveelheid voedsel, aantal vijanden en 3.
4.
Fotosynthese
Verbranding door dieren
ziekteverwekkers. 5.
6.
Vorming van fossiele brandstoffen
Afbreken van dode organismen door schimmels en bacteriën
Abiotische factoren: bodem, licht, lucht, temperatuur, water. 7.
8.
Fotosynthese
Eten van energierijk plantaardig voedsel
9. Afbreken van dode organismen door schimmels en bacteriën
Biologische evenwicht = populatiegrootte schommelt om een bepaalde
evenwichtswaarde.
Dieren kunnen een samenwerking of een concurrentie hebben.
Dieren leven in groep met rangorde (één dier is de baas) minder gevechten want iedereen
weet zijn eigen plek.
Territorium een gebied dat verdedigd wordt tegen soortgenoten.
Paarvorming is samenwerking tussen man en vrouwtje om zich voor te planten.
Relaties tussen soorten:
Symbiose= langdurige relaties tussen individuen van verschillende soorten.
Mutualisme= beiden soorten hebben voordeel.
Commensalisme= een voordeel, de andere geen voordeel maar ook geen nadeel.
Parasitisme=een voordeel (de parasiet), de ander nadeel (gastheer).
