Casus 13. Schouderklachten (A-specifieke impingement klachten)
Algemeen impingement
Bewegingen verschillende gewrichten
Het schoudergewricht bestaat uit: scapula, clavicula en humerus
- Art. Glenohumeraal en Art. Humeri
- AC-gewricht = 90 graden abductie
- SC-gewricht = totale abductie (dus 90-hoger)
- Glenohumeraal-gewricht = totale elevatie met exorotatie
- Bij beweging beweegt het scapula na 30 graden mee
- Painfull arc 60-120 graden abductie -> kan duiden op impingment, dislocatie, instabiliteit
Symptomen, oorzaak, structuren van belang, overig
- pijn, vaak vooral in M. Deltoideus
- provocerend bij elevatie arm
- painfull arc 60-120 graden
- passieve en actieve endorotatie meestal pijnlijk
- weerstandstesten abductie en exorotatie pijnlijk
- impingent testen positief
Primair = probleem in anatomische structuur -> erg kleine ruimte in gewricht
Secundair = overbelasting, verkeerde beweging, trauma, bewegingsritme is verstoort -> disfunctioneren v/h gewricht
Rotator cuff spieren
- supraspinatus = abductie (aan tuberculum major humerus)
- infraspinatus = exorotatie (aan tuberculum major humerus)
- teres minor = exorotatie (aan tuberculum major humerus)
- subscapularis = endorotatie (aan tuberculum minor humerus)
Leergesprek/ Biomechanisch Counselen
- bewegingsadvies in relatie tot pijn
- Advies: herhaling voorkomen, preventie
o Niet te veel belasten, maar wel af en toe bewegen
- Impingement: Je hebt een zogehete beknelling van weefsel in het schoudergewricht. Je kunt je schouder
vergelijken met een scharnier aan een deur. Om je schouder op de goede plaats te houden heb je een aantal
spieren hieromheen zitten. Nu kun je je voorstellen, dat wanneer je je arm bv. Omhoog beweegt (doet de deur
meer dicht) dan wordt de ruimte om te bewegen steeds kleiner, waardoor het kan zijn dat bv. Een spier beknelt
kan raken (deur beknelt dus de vinger). Deze beknelling zorgt voor de pijn die je voelt. Door overbelasting raakt de
spier (of andere structuur) wat geirriteerd en daardoor zwelt deze op, krijgt steeds meer pijn (vinger zal opzwellen
door beknelling vd deur).
Specifieke testen
-> impingement, wanneer 2 of meer testen positief zijn
- Hawkins-Kennedy test = ongeveer 90 graden abductie, ondersteunen, passieve endorotatie -> tuberculum major
humerus tegen acromion
- Neer test = passieve anteflexie met endorotatie -> tuberculum major humerus tegen acromion
- Empty can = armen in scaption vlak in abductie 90 graden met duimen naar beneden (endorotatie) = meer
provocerende test, weerstand bieden op armen, patient moet armen op gelijke hoogte houden = supraspinatus
- Full can = armen in scaption vlak in abductie 90 graden met duimen naar boven (exorotatie), patient moet armen
op gelijke hoogte houden = supraspinatus
- Lateral rotation lag sign = 90 graden abductie met exorotatie, eerst ondersteunen waarna loslaten en patient moet
arm in gelijke positie houden (wanneer impingement, door spierzwakte of pijn endorotatie arm) = infraspinatus en
teres minor
- External rotation lag sign (ERLS)= 90 graden exorotatie met 20 graden abductie, eerst ondersteunen waarna
loslaten en patient moet arm in gelijke positie houden = teres minor, infraspinatus
- Internal rotation lag sign (IRLS) = arm op rug (endorotatie), beweeg de arm van de rug af, waarna de patient de
arm hier moet houden = subscapularis
Isometrische testen van Rotator cuff spieren
= kijken naar herkenbare pijn
1
, - supraspinatus -> arm ontspannen langs lichaam, abductie met tegendruk bij pols en/of elleboog
- infraspinatus / teres minor -> elleboog in zij, scaption vlak, exorotatie met tegendruk bij pols (en eventueel in
positie houden van elleboog tegen lichaam)
- subscapularis -> endorotatie
Kapselpatroon Schouder
= Exorotatie, abductie, endorotatie
Bekend casus
- Man
- Diagnose = schouderklachten (aspecifiek impingement klachten)
- Last linker schouder
- Weet niet waardoor
- Wil zo snel mogelijk vanaf
- Huisarts > doorverwezen
Variant 1.
- Al geruime tijd (tijd precies is onbekend)
- Geleidelijk last linkerschouder
- Is links
- Sinds 3 week erger
- Pijn(!) rondom schouderkop
- Uitstraling arm
- Slaapproblemen > kan er niet op liggen
- Optillen gaat moeilijk
- Ambtenaar
- Lukt niet hele dag achter computer
- Hobby = golf
o Nu niet
- Klacht grote belemmering werk
- Gaat door ondanks pijn
o Deadlines
- Vrouw, 4 kinderen (5,8,10,12 jaar)
- Vrijstaande woning
- Onderzoek
o Neer (+)
o Hawkins-Kennedy (+)
o Jobe (+)
Anamnese
- Ontstaan en beloop klacht
o Geleidelijk (= ongunstige progn. Factor)
o Rep. Beweging?
- Stoornissen
o Pijn, uitstraling, coordinatie, krachtsverlies
o ADL gericht op painfull arc!
- Gerelateerd aan werk, hobby
- Armdominantie
- Hyperlaxiteit
- Medicatie
- Omgang met klacht
o Coping, attributie, locus of control
- Motivatie
- Externe factoren
- Klachten aanliggende structuren/ gewrichten
- Provocerende of reducerende factoren op klacht
- Scapulo-thoracale klachten
- Hoofdpijn
- Hulpvraag
2
Algemeen impingement
Bewegingen verschillende gewrichten
Het schoudergewricht bestaat uit: scapula, clavicula en humerus
- Art. Glenohumeraal en Art. Humeri
- AC-gewricht = 90 graden abductie
- SC-gewricht = totale abductie (dus 90-hoger)
- Glenohumeraal-gewricht = totale elevatie met exorotatie
- Bij beweging beweegt het scapula na 30 graden mee
- Painfull arc 60-120 graden abductie -> kan duiden op impingment, dislocatie, instabiliteit
Symptomen, oorzaak, structuren van belang, overig
- pijn, vaak vooral in M. Deltoideus
- provocerend bij elevatie arm
- painfull arc 60-120 graden
- passieve en actieve endorotatie meestal pijnlijk
- weerstandstesten abductie en exorotatie pijnlijk
- impingent testen positief
Primair = probleem in anatomische structuur -> erg kleine ruimte in gewricht
Secundair = overbelasting, verkeerde beweging, trauma, bewegingsritme is verstoort -> disfunctioneren v/h gewricht
Rotator cuff spieren
- supraspinatus = abductie (aan tuberculum major humerus)
- infraspinatus = exorotatie (aan tuberculum major humerus)
- teres minor = exorotatie (aan tuberculum major humerus)
- subscapularis = endorotatie (aan tuberculum minor humerus)
Leergesprek/ Biomechanisch Counselen
- bewegingsadvies in relatie tot pijn
- Advies: herhaling voorkomen, preventie
o Niet te veel belasten, maar wel af en toe bewegen
- Impingement: Je hebt een zogehete beknelling van weefsel in het schoudergewricht. Je kunt je schouder
vergelijken met een scharnier aan een deur. Om je schouder op de goede plaats te houden heb je een aantal
spieren hieromheen zitten. Nu kun je je voorstellen, dat wanneer je je arm bv. Omhoog beweegt (doet de deur
meer dicht) dan wordt de ruimte om te bewegen steeds kleiner, waardoor het kan zijn dat bv. Een spier beknelt
kan raken (deur beknelt dus de vinger). Deze beknelling zorgt voor de pijn die je voelt. Door overbelasting raakt de
spier (of andere structuur) wat geirriteerd en daardoor zwelt deze op, krijgt steeds meer pijn (vinger zal opzwellen
door beknelling vd deur).
Specifieke testen
-> impingement, wanneer 2 of meer testen positief zijn
- Hawkins-Kennedy test = ongeveer 90 graden abductie, ondersteunen, passieve endorotatie -> tuberculum major
humerus tegen acromion
- Neer test = passieve anteflexie met endorotatie -> tuberculum major humerus tegen acromion
- Empty can = armen in scaption vlak in abductie 90 graden met duimen naar beneden (endorotatie) = meer
provocerende test, weerstand bieden op armen, patient moet armen op gelijke hoogte houden = supraspinatus
- Full can = armen in scaption vlak in abductie 90 graden met duimen naar boven (exorotatie), patient moet armen
op gelijke hoogte houden = supraspinatus
- Lateral rotation lag sign = 90 graden abductie met exorotatie, eerst ondersteunen waarna loslaten en patient moet
arm in gelijke positie houden (wanneer impingement, door spierzwakte of pijn endorotatie arm) = infraspinatus en
teres minor
- External rotation lag sign (ERLS)= 90 graden exorotatie met 20 graden abductie, eerst ondersteunen waarna
loslaten en patient moet arm in gelijke positie houden = teres minor, infraspinatus
- Internal rotation lag sign (IRLS) = arm op rug (endorotatie), beweeg de arm van de rug af, waarna de patient de
arm hier moet houden = subscapularis
Isometrische testen van Rotator cuff spieren
= kijken naar herkenbare pijn
1
, - supraspinatus -> arm ontspannen langs lichaam, abductie met tegendruk bij pols en/of elleboog
- infraspinatus / teres minor -> elleboog in zij, scaption vlak, exorotatie met tegendruk bij pols (en eventueel in
positie houden van elleboog tegen lichaam)
- subscapularis -> endorotatie
Kapselpatroon Schouder
= Exorotatie, abductie, endorotatie
Bekend casus
- Man
- Diagnose = schouderklachten (aspecifiek impingement klachten)
- Last linker schouder
- Weet niet waardoor
- Wil zo snel mogelijk vanaf
- Huisarts > doorverwezen
Variant 1.
- Al geruime tijd (tijd precies is onbekend)
- Geleidelijk last linkerschouder
- Is links
- Sinds 3 week erger
- Pijn(!) rondom schouderkop
- Uitstraling arm
- Slaapproblemen > kan er niet op liggen
- Optillen gaat moeilijk
- Ambtenaar
- Lukt niet hele dag achter computer
- Hobby = golf
o Nu niet
- Klacht grote belemmering werk
- Gaat door ondanks pijn
o Deadlines
- Vrouw, 4 kinderen (5,8,10,12 jaar)
- Vrijstaande woning
- Onderzoek
o Neer (+)
o Hawkins-Kennedy (+)
o Jobe (+)
Anamnese
- Ontstaan en beloop klacht
o Geleidelijk (= ongunstige progn. Factor)
o Rep. Beweging?
- Stoornissen
o Pijn, uitstraling, coordinatie, krachtsverlies
o ADL gericht op painfull arc!
- Gerelateerd aan werk, hobby
- Armdominantie
- Hyperlaxiteit
- Medicatie
- Omgang met klacht
o Coping, attributie, locus of control
- Motivatie
- Externe factoren
- Klachten aanliggende structuren/ gewrichten
- Provocerende of reducerende factoren op klacht
- Scapulo-thoracale klachten
- Hoofdpijn
- Hulpvraag
2
