AEC, Management & organisation:
BLOK 1, LES 1:
Wat is de economie: Maatschappelijk proces ten aanzien van waarde toekenning, veelal in
geld gemeten.
Wat heb je nodig om waarde te creëren: productiefactoren: middelen die altijd in een
bepaalde combinatie noodzakelijk zijn om te kunnen produceren(of dienst te verleren).
Arbeid
Kapitaal
Wat is de economische orde: De wijze waarop een economie is ingericht: de manier waarop
het proces van waarde toekenning in een land geregeld is, waarde toekenning door inzet
productiefactoren.
Kapitalisme kennismaking:
Productiefactoren:
Bezit en eigendom:
Wetgeving
TBMO-AEC: Theorie Budgetplan Management & Organisations – Algemene EConomie
De onderwijseenheid geeft een inzicht in de niet direct beïnvloedbare externe omgeving van
en bedrijven en particulieren.
Wat is kapitalisme: Bedrijven zijn in particulier bezit en proberen zoveel mogelijk winst te
maken.
Goed functionerend kapitalisme:
Economische orde waarbij de productiefactor kapitaal privé-eigendom is.
Eigendom wordt geregeld door de wetgeving.
Kapitalisme functioneert alleen bij een stabiele overheid.
Bezit, eigendom en bureaucratie:
Bezit: Het recht van de sterkste
Eigendom: bezit wordt eigendom door wetgeving overheid
Bureaucratie: nodig om de behoefte van zekerheid te waarborgen (om eigendom te
garanderen): zoals het kadaster, kamer van koophandel, kentekenregister etc.
LES 2:
Adam Smith (1723-1790): De grondlegger van de (moderne) economische wetenschap. Hij
wilde meer rijkdom voor de hele samenleving (en niet alleen een kleine groep mensen)
Moreelfilosoof
Leefde ten tijde van het begin van de industriële revolutie (1760-1840).
Een kleine groep (adel en politici) heeft de macht.
Door het ontstaan van fabrieken en financiële sector neemt complexiteit van het
economische leven toe.
Rol van de productiefactor kapitaal wordt groter.
Bron van welvaart is de productiefactor arbeid.
(Internationale) arbeidsverdeling zorgt voor een hogere productiviteit: iedereen, elk
land, doet de taak die hij het beste beheerst.
De prijs voor arbeid en goederen ontstaat geheel automatisch (vraag en aanbod) de
onzichtbare hand
Vrijheid is belangrijk: iedereen maakt zijn eigen keuzes.
Handelen uit eigen belang draagt bij aan de rijkdom van de hele samenleving.
, Het eigen belang nastreven is niet immoreel (eigen belang dient het algemene
belang)
Niet werkend kapitalisme leidt tot:
- Hebzucht (statusangst): Smith “handeldrijven op een manier dat er een win-win
situatie ontstaat.”
- Ongelijkheid: Smith “Iedereen heeft recht op basisvoorzieningen”
- Vriendjeskapitalisme: “De staat mag niemand voortrekken en moet iedereen
gelijk behandelen.”
Vrije markt: Een markt waarin de prijzen tot stand komen door vraag en aanbod.
Vraag en aanbod bepalen de prijs (de onzichtbare hand).
De invloed van de overheid wordt tot een minimum beperkt.
De rol van de overheid:
- De overheid bemoeit zich niet met de markt
- Geen protectionisme (geen monopolies, tariefmuren, slavernij, kolonialisme)
Taken van de overheid:
- Defensie, bestuur etc.
- Infrastructuur
- Onderwijs (om afstomping door arbeidsverdeling tegen te gaan)
- Bescherming tegen onrechtvaardigheid en onderdrukking (armoedebestrijding:
op een fatsoenlijke manier kunnen leven)
- Eerlijke concurrentie (geen “vriendjeskapitalisme”)
Marktvormen:
Monopolie
Oligopolie
Volkomen concurrentie
Homogeen product: als consumenten de producten van verschillende aanbieders als identiek
beschouwen, geen voorkeur.
Heterogeen product: als consumenten vinden dat er verschil is tussen producten/diensten
van verschillende aanbieders (hierbij gaat het niet alleen om product zelf, kan ook om
service, verpakking etc.)
Markt volkomen concurrentie: Op een markt volkomen concurrentie zijn er veel vragers en
veel aanbieders. Dat betekent dat een individuele aanbieder, of individuele vrager, geen
invloed kan uitoefenen op de prijs.
De markt volkomen concurrentie bestaat in de praktijk niet. Er is geen enkele markt waar de
concurrentie zo absoluut is. De meeste markten hebben bijvoorbeeld onvoldoende
transpiratie.
Kenmerken:
- Veel vragers en veel aanbieders
- Een homogeen product
- Een transpiratie markt
- Vrije toe- en uittreding
Monopolistische concurrentie: het is mogelijk voor producenten om zelf de prijs van hun
product te bepalen.
Kenmerken:
- Er zijn veel aanbieders van een heterogeen product
- De transpiratie is laag
- Toetreding van de markt is gemakkelijk
BLOK 1, LES 1:
Wat is de economie: Maatschappelijk proces ten aanzien van waarde toekenning, veelal in
geld gemeten.
Wat heb je nodig om waarde te creëren: productiefactoren: middelen die altijd in een
bepaalde combinatie noodzakelijk zijn om te kunnen produceren(of dienst te verleren).
Arbeid
Kapitaal
Wat is de economische orde: De wijze waarop een economie is ingericht: de manier waarop
het proces van waarde toekenning in een land geregeld is, waarde toekenning door inzet
productiefactoren.
Kapitalisme kennismaking:
Productiefactoren:
Bezit en eigendom:
Wetgeving
TBMO-AEC: Theorie Budgetplan Management & Organisations – Algemene EConomie
De onderwijseenheid geeft een inzicht in de niet direct beïnvloedbare externe omgeving van
en bedrijven en particulieren.
Wat is kapitalisme: Bedrijven zijn in particulier bezit en proberen zoveel mogelijk winst te
maken.
Goed functionerend kapitalisme:
Economische orde waarbij de productiefactor kapitaal privé-eigendom is.
Eigendom wordt geregeld door de wetgeving.
Kapitalisme functioneert alleen bij een stabiele overheid.
Bezit, eigendom en bureaucratie:
Bezit: Het recht van de sterkste
Eigendom: bezit wordt eigendom door wetgeving overheid
Bureaucratie: nodig om de behoefte van zekerheid te waarborgen (om eigendom te
garanderen): zoals het kadaster, kamer van koophandel, kentekenregister etc.
LES 2:
Adam Smith (1723-1790): De grondlegger van de (moderne) economische wetenschap. Hij
wilde meer rijkdom voor de hele samenleving (en niet alleen een kleine groep mensen)
Moreelfilosoof
Leefde ten tijde van het begin van de industriële revolutie (1760-1840).
Een kleine groep (adel en politici) heeft de macht.
Door het ontstaan van fabrieken en financiële sector neemt complexiteit van het
economische leven toe.
Rol van de productiefactor kapitaal wordt groter.
Bron van welvaart is de productiefactor arbeid.
(Internationale) arbeidsverdeling zorgt voor een hogere productiviteit: iedereen, elk
land, doet de taak die hij het beste beheerst.
De prijs voor arbeid en goederen ontstaat geheel automatisch (vraag en aanbod) de
onzichtbare hand
Vrijheid is belangrijk: iedereen maakt zijn eigen keuzes.
Handelen uit eigen belang draagt bij aan de rijkdom van de hele samenleving.
, Het eigen belang nastreven is niet immoreel (eigen belang dient het algemene
belang)
Niet werkend kapitalisme leidt tot:
- Hebzucht (statusangst): Smith “handeldrijven op een manier dat er een win-win
situatie ontstaat.”
- Ongelijkheid: Smith “Iedereen heeft recht op basisvoorzieningen”
- Vriendjeskapitalisme: “De staat mag niemand voortrekken en moet iedereen
gelijk behandelen.”
Vrije markt: Een markt waarin de prijzen tot stand komen door vraag en aanbod.
Vraag en aanbod bepalen de prijs (de onzichtbare hand).
De invloed van de overheid wordt tot een minimum beperkt.
De rol van de overheid:
- De overheid bemoeit zich niet met de markt
- Geen protectionisme (geen monopolies, tariefmuren, slavernij, kolonialisme)
Taken van de overheid:
- Defensie, bestuur etc.
- Infrastructuur
- Onderwijs (om afstomping door arbeidsverdeling tegen te gaan)
- Bescherming tegen onrechtvaardigheid en onderdrukking (armoedebestrijding:
op een fatsoenlijke manier kunnen leven)
- Eerlijke concurrentie (geen “vriendjeskapitalisme”)
Marktvormen:
Monopolie
Oligopolie
Volkomen concurrentie
Homogeen product: als consumenten de producten van verschillende aanbieders als identiek
beschouwen, geen voorkeur.
Heterogeen product: als consumenten vinden dat er verschil is tussen producten/diensten
van verschillende aanbieders (hierbij gaat het niet alleen om product zelf, kan ook om
service, verpakking etc.)
Markt volkomen concurrentie: Op een markt volkomen concurrentie zijn er veel vragers en
veel aanbieders. Dat betekent dat een individuele aanbieder, of individuele vrager, geen
invloed kan uitoefenen op de prijs.
De markt volkomen concurrentie bestaat in de praktijk niet. Er is geen enkele markt waar de
concurrentie zo absoluut is. De meeste markten hebben bijvoorbeeld onvoldoende
transpiratie.
Kenmerken:
- Veel vragers en veel aanbieders
- Een homogeen product
- Een transpiratie markt
- Vrije toe- en uittreding
Monopolistische concurrentie: het is mogelijk voor producenten om zelf de prijs van hun
product te bepalen.
Kenmerken:
- Er zijn veel aanbieders van een heterogeen product
- De transpiratie is laag
- Toetreding van de markt is gemakkelijk
