Anatomie en gebitsmorfologie
Anatomische nomenclatuur
Microscopisch niveau -> histologie, celbiologie (cel, weefsel).
Macroscopisch niveau -> met het oog zichtbaar (orgaan, orgaanstelsel).
Met nomenclatuur:
• Kunnen we aangeven hoe structuren ten opzichte van elkaar gelegen zijn
• Spreken medici dezelfde taal
• Kunnen medici aangeven waar het probleem bij de patiënt zit
Lichaamsregionen:
• Hoofd caput
• Hals collum
• Borst thorax
• Buik abdomen
• Bekken pelvis
• Ledemaat extermitas/membrum.
Botstructuren:
• Onderkaak mandibula
Kop mandibula: caput mandibulae
Hals mandibula: collum mandibulae
• Bovenkaak maxilla
Type structuren:
• Slagader: arteria (a/aa)
• Ader vena (v/vv)
• Zenuw nervus (n/nn)
• Spier musculus (m/mm)
• Bot os/ossa
Vorm, verloop of ligging van een structuur:
• Holte cavitas
• Lang longus - kort brevis
• Groot major - klein minor
• Recht rectus - schuin obliquus
• Oppervlakkig superficialis - diep profundus
Conventies -> anatomische positie (vlakken):
Frontaal (coronaal) frontaal ten opzichte van anatomische positie.
• Ventraal/anterior ervoor/voorkant (buikzijde)
• Dorsaal/posterior erachter/achterkant (rugzijde)
Mediaan en sagitaal.
• Mediaal dichter bij het midden
• Lateraal aan de zijkant
, • Sinister links
• Dexter rechts
Transversaal (axiaal/horizontaal).
• Distaal
• Proximaal
• Superior/craniaal aan de bovenkant/aan de kant van het cranium
• Inferior/caudaal aan de onderkant/aan de kant van de staart
Terminologie in de mondholte:
Blik in de mond
Mondholte: Een ruimte met open verbindingen naar andere ruimtes. Is van de buitenwereld
afgesloten door de lippen en wangen.
Mondholte cavitas oris
Mond oris
Lippen labia
Bovenlip labium superius
Onderlip labium inferius
Lipbandje frenulum (frenulum labii superioris /
inferioris)
Kuil tussen neus en lip philtrum
Cavitas oris bestaat uit het vestibulum oris en cavitas oris proprius.
Vestibulum oris -> deel buiten de elementen (groene deel afbeelding).
Cavitas oris proprius -> gebied achter de tanden, loopt om de tong heen
(grijze deel afbeelding).
,Wangen buccae
(Bestaat uit kauwspieren en vet)
Tong lingualis/glossus
Tongbandje frenulum linguae
Gebied onder de tong sublingualis
Mondbodem diaphragma oris
Huig uvula
Amandelen tonsilla palatina
Speekselklieren:
1. Glandula parotidea
2. Glandula submandibularis (onder de onderkaak)
3. Glandula sublingualis (onder te tong)
-Opening speekselklier papilla ductus parotidei (zichtbaar in
wangslijmvlies).
-Ductus parotidei brengt speeksel naar mondholte.
Harde gehemelte (benig) -> palatum durum, bestaat uit:
1. Processus palatini (maxilla)
2. Lamina horizontalis van os palatinum
3. Os incisivum (maxilla)
Zachte gehemelte (musculair) -> palatum molle, bestaat uit:
• Uvula
• Beweegelijke deel
• Voornamelijk spieren
-Harde en zachte gehemelte zijn gescheiden door de A-lijn.
-Naad in het midden -> raphe palati (rode lijn).
-Aan het einde van het palatum molle -> uvula (huig).
Keelbogen:
Voorste keelboog -> M. palatoglossus.
Achterste keelboog -> M. palatopharyngeus.
-Tussen beide keelbogen bevinden zich de tonsilla palatina (keelamandelen).
, Botten en schedel
Volwassene -> +- 206 botten.
Kind -> +- 350 botten.
Axiaal
• Cranium schedel
• Columna vertebralis wervelkolom
• Costae ribben
• Sternum borstbeen
Appendiculair (skelet van de ledematen).
• Membrum superius en inferius (extremiteiten)
Functies skelet:
• Weefselvorming (bloedcellen)
• Reservoir (mineralen)
• Bescherming (vitale organen)
• Ondersteuning (aanhechting weke delen -> weerstand)
• Beweging
Bot bestaat uit:
• Harde compacte buitenlaag -> substantia compacta
• Sponsachtige binnenlaag -> substantia spongiosa
• Botvlies zit om het bot heen -> periosteum
In een bot:
• Rood beenmerg (erytrocyten -> aanmaak rode bloedcellen)
• Mergholte
• Geel beenmerg (vet opslag)
Wolff’s law -> bot ontwikkelt zich in de richting waar er krachten op werken. Een bot
kan oneffenheden hebben (deuken of uitrekken). Oneffenheden ontstaan mede onder
invloed van de spieren die op het bot aanhechten.
Oneffenheden/uitsteeksels:
• Foramen opening
• Tuber knobbel
Anatomische nomenclatuur
Microscopisch niveau -> histologie, celbiologie (cel, weefsel).
Macroscopisch niveau -> met het oog zichtbaar (orgaan, orgaanstelsel).
Met nomenclatuur:
• Kunnen we aangeven hoe structuren ten opzichte van elkaar gelegen zijn
• Spreken medici dezelfde taal
• Kunnen medici aangeven waar het probleem bij de patiënt zit
Lichaamsregionen:
• Hoofd caput
• Hals collum
• Borst thorax
• Buik abdomen
• Bekken pelvis
• Ledemaat extermitas/membrum.
Botstructuren:
• Onderkaak mandibula
Kop mandibula: caput mandibulae
Hals mandibula: collum mandibulae
• Bovenkaak maxilla
Type structuren:
• Slagader: arteria (a/aa)
• Ader vena (v/vv)
• Zenuw nervus (n/nn)
• Spier musculus (m/mm)
• Bot os/ossa
Vorm, verloop of ligging van een structuur:
• Holte cavitas
• Lang longus - kort brevis
• Groot major - klein minor
• Recht rectus - schuin obliquus
• Oppervlakkig superficialis - diep profundus
Conventies -> anatomische positie (vlakken):
Frontaal (coronaal) frontaal ten opzichte van anatomische positie.
• Ventraal/anterior ervoor/voorkant (buikzijde)
• Dorsaal/posterior erachter/achterkant (rugzijde)
Mediaan en sagitaal.
• Mediaal dichter bij het midden
• Lateraal aan de zijkant
, • Sinister links
• Dexter rechts
Transversaal (axiaal/horizontaal).
• Distaal
• Proximaal
• Superior/craniaal aan de bovenkant/aan de kant van het cranium
• Inferior/caudaal aan de onderkant/aan de kant van de staart
Terminologie in de mondholte:
Blik in de mond
Mondholte: Een ruimte met open verbindingen naar andere ruimtes. Is van de buitenwereld
afgesloten door de lippen en wangen.
Mondholte cavitas oris
Mond oris
Lippen labia
Bovenlip labium superius
Onderlip labium inferius
Lipbandje frenulum (frenulum labii superioris /
inferioris)
Kuil tussen neus en lip philtrum
Cavitas oris bestaat uit het vestibulum oris en cavitas oris proprius.
Vestibulum oris -> deel buiten de elementen (groene deel afbeelding).
Cavitas oris proprius -> gebied achter de tanden, loopt om de tong heen
(grijze deel afbeelding).
,Wangen buccae
(Bestaat uit kauwspieren en vet)
Tong lingualis/glossus
Tongbandje frenulum linguae
Gebied onder de tong sublingualis
Mondbodem diaphragma oris
Huig uvula
Amandelen tonsilla palatina
Speekselklieren:
1. Glandula parotidea
2. Glandula submandibularis (onder de onderkaak)
3. Glandula sublingualis (onder te tong)
-Opening speekselklier papilla ductus parotidei (zichtbaar in
wangslijmvlies).
-Ductus parotidei brengt speeksel naar mondholte.
Harde gehemelte (benig) -> palatum durum, bestaat uit:
1. Processus palatini (maxilla)
2. Lamina horizontalis van os palatinum
3. Os incisivum (maxilla)
Zachte gehemelte (musculair) -> palatum molle, bestaat uit:
• Uvula
• Beweegelijke deel
• Voornamelijk spieren
-Harde en zachte gehemelte zijn gescheiden door de A-lijn.
-Naad in het midden -> raphe palati (rode lijn).
-Aan het einde van het palatum molle -> uvula (huig).
Keelbogen:
Voorste keelboog -> M. palatoglossus.
Achterste keelboog -> M. palatopharyngeus.
-Tussen beide keelbogen bevinden zich de tonsilla palatina (keelamandelen).
, Botten en schedel
Volwassene -> +- 206 botten.
Kind -> +- 350 botten.
Axiaal
• Cranium schedel
• Columna vertebralis wervelkolom
• Costae ribben
• Sternum borstbeen
Appendiculair (skelet van de ledematen).
• Membrum superius en inferius (extremiteiten)
Functies skelet:
• Weefselvorming (bloedcellen)
• Reservoir (mineralen)
• Bescherming (vitale organen)
• Ondersteuning (aanhechting weke delen -> weerstand)
• Beweging
Bot bestaat uit:
• Harde compacte buitenlaag -> substantia compacta
• Sponsachtige binnenlaag -> substantia spongiosa
• Botvlies zit om het bot heen -> periosteum
In een bot:
• Rood beenmerg (erytrocyten -> aanmaak rode bloedcellen)
• Mergholte
• Geel beenmerg (vet opslag)
Wolff’s law -> bot ontwikkelt zich in de richting waar er krachten op werken. Een bot
kan oneffenheden hebben (deuken of uitrekken). Oneffenheden ontstaan mede onder
invloed van de spieren die op het bot aanhechten.
Oneffenheden/uitsteeksels:
• Foramen opening
• Tuber knobbel
