Probleem 9
Leerdoel 1: Wat is de invloed van homoseksueel ouderschap op het kind?
Leerdoel 2: Wat zijn de verschillen tussen heteroseksuele en homoseksuele ouders?
Warmerdam (2010) – H6 uit Gezin (Autrique et al.).
Een ouderpaar van hetzelfde geslacht was tot het midden van vorige eeuw vrijwel onbekend
en had geen wettelijk kader. In de jaren 60 en 70 ontstond deze gezinsvorm als een van de
partners in een heteroseksuele relatie homoseksuele gevoelens bleek te hebben en een relatie
aanging met iemand van het eigen geslacht.
Kinderen wonen vrijwel altijd bij de moeder. Ook de rechter wijst bij 85% van de gevallen de
kinderen aan de moeder toe. Het waren dan ook overwegend vrouwen die deze gezinsvorm startte.
In de jaren 1980/1990 groeide de groep lesbische vrouwen met een keuze voor ouderschap.
Een kleinere groep mannen volgde. In de jaren 90 waren de homoseksuele koppels voor 85%
vrouwelijk. 2% waren mannelijke koppels. De overige groep waren mannen en vrouwen die
ouderschap delen (co-ouderschap). Vervolgens kwam er een nieuwe wetgeving die een legale
basis voor deze veranderingen gaf.
Kinderen van homoseksuele ouders: homoseksualiteit in veel culturen en religies een
abnormaliteit/ziekte/zonde. Koppels houden hun gevoelens geheim en leven een dubbelleven.
In de afgelopen 40 jaar is het gewoon geworden dat mensen uit komen voor hun geaardheid.
De volgende stap is openlijk samenwonen en kinderen.
Relatievormen:
- Kinderen binnen een veranderende (hetero naar homo) relatie: de kinderen worden
geboren in een heteroseksuele relatie en een ouder blijkt later homoseksueel te zijn. Vaak
een scheiding, soms samenwonend voor de kinderen zorgen.
- Kinderen binnen een homoseksuele relatie: vaker bij twee vrouwen. Er bestaan een
sterke kinderwens en er is lang over de motieven voor ouderschap nagedacht. Wie nou de
biologische ouders is, is verwarrend (oplossing: vertellen uit wiens buik).
De afwezigheid van een vader nauwelijks invloed niet vaker homoseksueel, experimenteren
wel meer, minder traditionele opvattingen man-vrouwverhoudingen. Wel fantasieën vader,
zoeken vaderfiguur. ½ is tevreden met anonimiteit van de donor. Ander groep 2 delen: 1. Niet-
identificeerbare informatie uiterlijk en persoonlijkheid (vooral meisjes). 2. Donor ontmoeten
(vooral jongens). Bij een bekende donor worden hier afspraken over gemaakt.
- Kinderen binnen co-ouderrelaties, waar in ieder geval één van de verzorgenden
homoseksueel is: vaak drie of vier ouders > wel een vader, geen echtscheiding perikelen.
Samenstellingen van de gezinnen me homoseksuele ouders:
, Gezinnen met één homoseksuele ouder
1. Alleen een moeder: de moeder kan kiezen voor een gezin zonder vader > spermabank
(één biologische ouder). A-loket = anoniem. B-loket = na 16de levensjaar kan kind
informatie krijgen. Het A-loket bestaat niet meer. Ook kan er gekozen worden voor een
bekende donor (bekend, maar geen rol als opvoeder). Een andere groep is waarbij de
homoseksuele vrouw gescheiden is van haar man en de kinderen opvoedt.
2. Alleen een vader: zelden, eenouderadoptie brengt hier mogelijk verandering in. Vaak als
de homoseksuele man gescheiden is van zijn vrouw en hij de kinderen opvoedt.
Gezinnen met twee (of meer) homoseksuele ouders
1. Twee moeders: zelfde als bij één moeder, alleen beide ouders hebben hun eigen
persoonlijkheid en inbreng.
2. Twee vaders: een optie is niet-commercieel draagmoederschap van een bekende vrouw
(bekend, maar geen rol als opvoeder). Andere opties: commercieel draagmoederschap, adoptie.
Gezinnen met een homoseksuele ouder gebaseerd op co-ouderschap: vader vaak de helft
van de tijd of minder de opvoeding. Verschillende ouderschapsconstructies.
Wettelijk ouderschap: sinds 1995 niet meer sprake van een voogd en toeziend voogd. Een
man is automatisch juridisch vader van kinderen die in zijn huwelijk met een vrouw worden
geboren. Sinds 1998 is dit zelfs zo als hij niet de verwekker van de kinderen is. Verwekker =
juridische vakterm man kan met juridische gevolgen worden geconfronteerd.
Rechten van een sociale ouder kunnen geregeld worden via gezamenlijk gezag of (stiefouder)
adoptie. Sinds 2002 is het zo dat gehuwde/geregistreerde vrouwenparen automatisch gezag
krijgen over kinderen die tijden dit huwelijk geboren zijn (gezamenlijk gezag van rechtswege,
belangrijk verschil adoptie!). Zonder iets te regelen heeft iemand geen rechten en kan de sociale
ouder de kinderen verliezen bij overlijden van de partner. Gezamenlijk gezag beschermt, maar
alleen adoptie maakt het onverbrekelijk. De kinderen kunnen de naam krijgen van de niet-
biologisch ouder. Mogelijk kan de duomoeder vanaf 2012 de kinderen van de partner erkennen
(geen procedures); positie zaaddonor versterkt (verzoek vervangende toestemming erkenning).
Adoptie: sinds 1998 voor alleenstaanden en sinds 2001 voor homoseksuele partners (kind moet
uit Nederland komen). Dit zijn er 50 per jaar (te weinig). De niet-biologische ouder is van belang:
stiefouderadoptie binnen een homoseksuele relatie geeft de sociale ouder de mogelijkheid een
familierechtelijke band tot stand te brengen. Sinds 2009 kan adoptie voor de geboorte.
Sinds 2009 is het mogelijk om uit het buitenland te adopteren, als het land dit toestaat. Staat het
land dit niet toe kan het via eenouderadoptie. Na een jaar zorg kan dan de andere partner adopteren
(Paul de Leeuw-constructie).
Voorkomen: niet exact vast te stellen, schattingen uit 1996 zijn 20.000/0.5% van de kinderen
onder 20. De groep is gegroeid: hooguit 1%, 40.000. In België waar er meer sprake is van taboe is
Leerdoel 1: Wat is de invloed van homoseksueel ouderschap op het kind?
Leerdoel 2: Wat zijn de verschillen tussen heteroseksuele en homoseksuele ouders?
Warmerdam (2010) – H6 uit Gezin (Autrique et al.).
Een ouderpaar van hetzelfde geslacht was tot het midden van vorige eeuw vrijwel onbekend
en had geen wettelijk kader. In de jaren 60 en 70 ontstond deze gezinsvorm als een van de
partners in een heteroseksuele relatie homoseksuele gevoelens bleek te hebben en een relatie
aanging met iemand van het eigen geslacht.
Kinderen wonen vrijwel altijd bij de moeder. Ook de rechter wijst bij 85% van de gevallen de
kinderen aan de moeder toe. Het waren dan ook overwegend vrouwen die deze gezinsvorm startte.
In de jaren 1980/1990 groeide de groep lesbische vrouwen met een keuze voor ouderschap.
Een kleinere groep mannen volgde. In de jaren 90 waren de homoseksuele koppels voor 85%
vrouwelijk. 2% waren mannelijke koppels. De overige groep waren mannen en vrouwen die
ouderschap delen (co-ouderschap). Vervolgens kwam er een nieuwe wetgeving die een legale
basis voor deze veranderingen gaf.
Kinderen van homoseksuele ouders: homoseksualiteit in veel culturen en religies een
abnormaliteit/ziekte/zonde. Koppels houden hun gevoelens geheim en leven een dubbelleven.
In de afgelopen 40 jaar is het gewoon geworden dat mensen uit komen voor hun geaardheid.
De volgende stap is openlijk samenwonen en kinderen.
Relatievormen:
- Kinderen binnen een veranderende (hetero naar homo) relatie: de kinderen worden
geboren in een heteroseksuele relatie en een ouder blijkt later homoseksueel te zijn. Vaak
een scheiding, soms samenwonend voor de kinderen zorgen.
- Kinderen binnen een homoseksuele relatie: vaker bij twee vrouwen. Er bestaan een
sterke kinderwens en er is lang over de motieven voor ouderschap nagedacht. Wie nou de
biologische ouders is, is verwarrend (oplossing: vertellen uit wiens buik).
De afwezigheid van een vader nauwelijks invloed niet vaker homoseksueel, experimenteren
wel meer, minder traditionele opvattingen man-vrouwverhoudingen. Wel fantasieën vader,
zoeken vaderfiguur. ½ is tevreden met anonimiteit van de donor. Ander groep 2 delen: 1. Niet-
identificeerbare informatie uiterlijk en persoonlijkheid (vooral meisjes). 2. Donor ontmoeten
(vooral jongens). Bij een bekende donor worden hier afspraken over gemaakt.
- Kinderen binnen co-ouderrelaties, waar in ieder geval één van de verzorgenden
homoseksueel is: vaak drie of vier ouders > wel een vader, geen echtscheiding perikelen.
Samenstellingen van de gezinnen me homoseksuele ouders:
, Gezinnen met één homoseksuele ouder
1. Alleen een moeder: de moeder kan kiezen voor een gezin zonder vader > spermabank
(één biologische ouder). A-loket = anoniem. B-loket = na 16de levensjaar kan kind
informatie krijgen. Het A-loket bestaat niet meer. Ook kan er gekozen worden voor een
bekende donor (bekend, maar geen rol als opvoeder). Een andere groep is waarbij de
homoseksuele vrouw gescheiden is van haar man en de kinderen opvoedt.
2. Alleen een vader: zelden, eenouderadoptie brengt hier mogelijk verandering in. Vaak als
de homoseksuele man gescheiden is van zijn vrouw en hij de kinderen opvoedt.
Gezinnen met twee (of meer) homoseksuele ouders
1. Twee moeders: zelfde als bij één moeder, alleen beide ouders hebben hun eigen
persoonlijkheid en inbreng.
2. Twee vaders: een optie is niet-commercieel draagmoederschap van een bekende vrouw
(bekend, maar geen rol als opvoeder). Andere opties: commercieel draagmoederschap, adoptie.
Gezinnen met een homoseksuele ouder gebaseerd op co-ouderschap: vader vaak de helft
van de tijd of minder de opvoeding. Verschillende ouderschapsconstructies.
Wettelijk ouderschap: sinds 1995 niet meer sprake van een voogd en toeziend voogd. Een
man is automatisch juridisch vader van kinderen die in zijn huwelijk met een vrouw worden
geboren. Sinds 1998 is dit zelfs zo als hij niet de verwekker van de kinderen is. Verwekker =
juridische vakterm man kan met juridische gevolgen worden geconfronteerd.
Rechten van een sociale ouder kunnen geregeld worden via gezamenlijk gezag of (stiefouder)
adoptie. Sinds 2002 is het zo dat gehuwde/geregistreerde vrouwenparen automatisch gezag
krijgen over kinderen die tijden dit huwelijk geboren zijn (gezamenlijk gezag van rechtswege,
belangrijk verschil adoptie!). Zonder iets te regelen heeft iemand geen rechten en kan de sociale
ouder de kinderen verliezen bij overlijden van de partner. Gezamenlijk gezag beschermt, maar
alleen adoptie maakt het onverbrekelijk. De kinderen kunnen de naam krijgen van de niet-
biologisch ouder. Mogelijk kan de duomoeder vanaf 2012 de kinderen van de partner erkennen
(geen procedures); positie zaaddonor versterkt (verzoek vervangende toestemming erkenning).
Adoptie: sinds 1998 voor alleenstaanden en sinds 2001 voor homoseksuele partners (kind moet
uit Nederland komen). Dit zijn er 50 per jaar (te weinig). De niet-biologische ouder is van belang:
stiefouderadoptie binnen een homoseksuele relatie geeft de sociale ouder de mogelijkheid een
familierechtelijke band tot stand te brengen. Sinds 2009 kan adoptie voor de geboorte.
Sinds 2009 is het mogelijk om uit het buitenland te adopteren, als het land dit toestaat. Staat het
land dit niet toe kan het via eenouderadoptie. Na een jaar zorg kan dan de andere partner adopteren
(Paul de Leeuw-constructie).
Voorkomen: niet exact vast te stellen, schattingen uit 1996 zijn 20.000/0.5% van de kinderen
onder 20. De groep is gegroeid: hooguit 1%, 40.000. In België waar er meer sprake is van taboe is
