Samenvatting arbeids- en organisatiepsychologie

Leervoorkeuren
Language of learning: biedt een systeem van betekenisvolle onderscheidingen in manieren van leren.

Language of learning beziet leren vanuit drie perspectieven

1. Het vraagstuk in de organisatie: het landschap van het leren
2. De cognitie: denkgewoonten
3. Het individu: de leervoorkeuren


Het landschap van leren: beschrijft de verschillende wijzen waarop in een organisatie wordt geleerd.
De drie hoofdvormen zijn:

1. Praktiseren
2. Onderzoeken
3. Creëren


Drie denkgewoonten

- Constructie
- Interactie
- Reflectie

De denkgewoonten zijn vooral bedoeld voor professionals die bezig zijn het leren aan individuen
vorm te geven.

Individuele leervoorkeuren: voor iedereen in de organisatie die zich bezighoudt met de persoonlijke
ontwikkeling, biedt het handvatten om een leeromgeving te creëren waarin leren het meeste effect
sorteert.




Vijf manieren van leren:

1. Kunst afkijken: leren door te kijken naar wat er in de praktijk werkt, meeliften, leren in het
echte leven.
2. Participeren: leren in dialoog met anderen, samen iets uitzoeken, elkaar vertrouwen
3. Kennis verwerven: leren van objectieve kennis, kennisoverdracht, leren van experts,
doelgericht
4. Oefenen: leren door te ervaren in een veilige omgeving, feedback, mentoring, expliciet leren
5. Ontdekken: leren door in het diepe te springen vanuit interesse, door toeval, creativiteit,
door zelfsturing




Kunst afkijken: de dagelijkse praktijk is de beste leeromgeving voor mensen met deze leervoorkeur.

, - Kenmerken:
 Leren in echte situaties
 Onder druk
 Leren van successen
 Leren door te kijken en te analyseren
- Indicaties
 Geen interesse voor uitgebreide reflectie
 Geen interesse in meer informatie dan nodig voor de taak op dit moment
 Geen interesse in oefenen, rollenspellen en herhaling



Participeren: Bij participeren wordt leren gezien als sociaal proces: leren doe je met en van elkaar.

- Kenmerken:
 Leren van en met elkaar
 In gesprek
 Onderling vertrouwen
- Indicaties
 Haakt af bij te veel gelijkgestemdheid, juist de verschillende inzichten leveren wat op
 Moeite met leren als er geen waardevolle andere mensen bij zijn
 Moeite met mensen die zich onttrekken aan het leerproces
 Haakt af als er te weinig tijd is om ideeën met anderen uit te wisselen



Kennis verwerven: Geef mij kennis en leer mij vaardigheden is het motto bij kennis verwerven.

- Kenmerken
 Structuur
 Objectiviteit
 Kennisbronnen
 Wil tot weten
 Uitdaging als het denkwerk betreft
- Indicaties
 Is allergisch voor onwetendheid en onnadenkendheid
 Natuurlijke aversie tegen oppervlakkigheid en kort door de bocht
 Eerst alles weten en kennis, daarna pas aan de slag




Oefenen: Om het geleerde toe te passen in de praktijk is het wel van belang dat de oefening de
situatie in de praktijk benadert.

- Kenmerken:

,  Interesse in leren en praten over leren
 Zin in herhaling
 Ruimte voor feedback en leren van fouten
 Leren in een veilige situatie
 Behoefte aan begeleiding
- Indicatie
 Het wordt lastig als er te veel nieuwe elementen tegelijkertijd gedaan moeten worden
 Leren wordt moeilijk als het gevoel van bekwaamheid ontbreekt
 Als er weinig tijd is voor vragen en reflecteren, haakt de persoon af




Ontdekken: leren tijdens het leven: leren doe je altijd en overal

- Kenmerken:
 Leren in de dagelijkse praktijk
 Zelf uitproberen en betekenis geven
 Niet op zoek naar de ene waarheid
 Leert vanuit interesse
 Uitdagende situaties
- Indicatie:
 Te veel begeleiding werkt averechts. Begeleiding moet slechts vrijheid en inspiratie
bieden
 Een hekel aan veel structuur, zelfs bepaling over wat er geleerd moet gaan worden
 Breed aanbod met veel keuzes werkt remmend omdat te veel interessant is en focus
ontbreekt




Het model in de praktijk

- Vaardigheden zijn goed aan te leren door te oefenen
- Cultuurverandering is het meest handig te leren door af te kijken
- Is samenwerking het doel, dan leent participeren zich
- Kennis verwerven is effectief wanneer de kenniscomponent groot is
- Innovatie en creativiteit zijn het best te ontwikkelen via een ontdekkende wijze




Het profiel van de leervoorkeur kan worden toegepast op het niveau van het individu, een groep of
een organisatie

- Individu: Op individueel niveau is het model bruikbaar om de situaties te kiezen waarin een
individu het liefst leert.

, - Groep: Informatie over de leervoorkeuren van een groep mensen helpt bij het bepalen van
de leervormen in een leertraject. Door de leervoorkeuren van het team in beeld te brengen,
kan een geschikt leertraject worden ingezet.
- Organisatie: informatie over de leervoorkeuren van medewerkers geeft op organisatieniveau
bijvoorbeeld antwoord op de vraag waarom een bepaalde verandering zo moeilijk van de
grond komt.



Voordelen van het model

- Het meetinstrument is makkelijk te verspreiden en in te vullen.
- Het model werkt goed bij het bepalen van de leervoorkeuren van een individu, een groep of
een organisatie.
- Leervoorkeuren zijn meteen herkenbaar en snel toe te passen in leersituaties

Nadelen van het model

- De interpretatie van een leervoorkeurenprofiel vereist echter tijd en aandacht.
- Hoewel het profiel eenvoudig lijkt, ligt veel informatie verborgen in de combinatie van
voorkeuren en afwijzingen, de verhouding tussen voorkeuren en de omvang van de
voorkeuren.




Onbewust Onbekwaam


Onbewust onbekwaam: je doet wat je doet, zonder erbij stil te staan of het goed gaat