Psychologie 1.1
Les 1
Drs. Sieta Blank
MijnHva studiehandleiding
Hfst. Lezen uit boek Hfst. 1 & 3t/m6
Toets: 40 Meerkeuze vragen
Per blok 1 studiepunten behalen
Hfst. 1 Geest, gedrag en psychologische wetenschap
1.1 wat is psychologie en wat is het niet?
1.2 wat zijn de 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie?
1.3 hoe vergaren psychologen nieuwe kennis?
Boek werkt met kernconcepten = belangrijk idee
1.1 Wat is psychologie?
Kernconcept 1.1: Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psycho-
logie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen.
Psychologie gaat over: hoe zitten mensen in elkaar, waarom doen ze wat ze doen en waar ligt de
grens tussen normaal en abnormaal.
Psychologie = De wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Psychologie houdt zich bezig met geestelijke processen en gedragingen. Het bestaat uit:
• Interne geestelijke processen
Denken, voelen, begeren
• Externe geestelijke processen
Praten, glimlachen, lopen
Tweede belangrijke aspect uit definitie heeft betrekking op wetenschappelijk onderdeel van psy-
chologie. De wetenschap van psychologie is gebaseerd op:
• Objectieve gebeurtenissen
• Verifieerbare gebeurtenissen (controleerbare)
Wat is psychologie NIET?
- Psychologie is NIET: Psychiatrie (medische invalshoek)
- Psychologie heeft NIETS te maken met: bovennatuurlijke krachten, waarzeggerij, horoscopen,
grafologie enz. Want dit is niet wetenschappelijk bewezen.
Dit heet pseudo psychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschap-
pelijke waarheden worden gepresenteerd.
Psychologen
Drie manieren om psychologie te bedrijven:
- Experimenteel psychologen (onderzoekspsychologen)
- Docenten psychologie
- Toegepast psychologie (gespecialiseerde psychologen), gebruiken kennis om problemen van
mensen op t lossen d.m.v. trainingen
Vele specialisties bv A&O-psychologen en sportpsychologen
Zes vaardigheden kritisch denken
Bv: je hoort dat er afschrik programma's komen waarin criminelen bang worden gemaakt met
verhalen van misdadigers over het leven in de gevangenis. Vragen die je je zelf moet stellen als
iemand zegt dat criminelen zo weer op het rechte pad komen:
, 1. Wat is de bron?
Heeft diegene die dit beweert wel werkelijk kennis over gevangenis.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Op je hoede zijn want een snelle oplossing op een moeilijk probleem bestaan zelden.
3. Wat is het bewijsmateriaal?
• Anekdotische bewijsmateriaal: bv degene die programma aanprijst haalt getuigenissen erbij die
beweren dat het programma werkt.
• Wetenschappelijk bewijsmateriaal: nodig om zeker te zijn of een oplossing werk.
4. Kan conclusie beïnvloed zijn door bias?
‘vooroordeel’ bv. Onderzoekers die nieuw geneesmiddel beoordelen en geld krijgen van bedrijf die
deze geneesmiddelen producten.
• Emotionele bais: (gevoel)
Mensen zijn bang voor misdaad, door gevoel of vooroordeel kan afschrikprogramea aantrekkelijk
zijn.
• Confirmation bais: (bevestiging)
Hiermee is verklaard waarom mensen in astrologie blijven gelovende onthouden de voorspellin-
gen die leken te kloppen en vergeten de versnellingen die ernaast zaten.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Correlatie-causaliteit-denkfout: als we aannemen dat als twee dingen tegelijkertijd voorkomen,
het een het ander moet veroorzaken.
Bv. Aantal moorden stijgt als mensen meer ijs eten, is waar maar niet logisch, omdat mensen din-
gen willen verklaren trekken ze de verkeerde conclusie.
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Misdaad is een complex probleem dat vanuit verschillende perspectieven moet worden bekeken.
1.2 Wat zijn de 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Kernconcept 1.2: Deze zes belangrijke perspectieven domineren het snel veranderd veld van de
moderne psychologie: het biologische, cognitieve, behavioristische, whole person, ontwikkeling en
socioculturele perspectief. Alle kwamen ze voort uit radicaal nieuwe ideeën over geest en gedrag.
Zes psychologische perspectieven:
1. Biologisch perspectief
Verschil tussen man en vrouw. Mannen waren cognitief en vrouwen gevoelig, zenuwachtig.
2. Cognitief perspectief. De gedachtes
3. Ontwikkeling perspectief. Van nu tot de dood, hoe ontwikkel je je in groepen.
4. Hele mens perspectief (whole person)
5. Behavioristische perspectief. Kijken alleen maar naar gedrag
6. Sociocultureel perspectief
Zie samenvatting op blz. 37 & tabel 1.9
1. Biologische perspectief (Rene Descartes)
Liet kerk buiten beschouwing, hij hoorde bij het rationalisme dit is een filosofiestroming die de ra-
tio, het denken als enige middel zag om aan wetenschap en filosofie te doen.
Biologische perspectief richt zich op:
neurowetenschap + evolutionaire psychologie
- Zenuwstelsel
- Hormoonstelsel
- Erfelijkheid
- Lichamelijke kenmerken
- Therapie
- Pillen
Les 1
Drs. Sieta Blank
MijnHva studiehandleiding
Hfst. Lezen uit boek Hfst. 1 & 3t/m6
Toets: 40 Meerkeuze vragen
Per blok 1 studiepunten behalen
Hfst. 1 Geest, gedrag en psychologische wetenschap
1.1 wat is psychologie en wat is het niet?
1.2 wat zijn de 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie?
1.3 hoe vergaren psychologen nieuwe kennis?
Boek werkt met kernconcepten = belangrijk idee
1.1 Wat is psychologie?
Kernconcept 1.1: Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psycho-
logie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen.
Psychologie gaat over: hoe zitten mensen in elkaar, waarom doen ze wat ze doen en waar ligt de
grens tussen normaal en abnormaal.
Psychologie = De wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Psychologie houdt zich bezig met geestelijke processen en gedragingen. Het bestaat uit:
• Interne geestelijke processen
Denken, voelen, begeren
• Externe geestelijke processen
Praten, glimlachen, lopen
Tweede belangrijke aspect uit definitie heeft betrekking op wetenschappelijk onderdeel van psy-
chologie. De wetenschap van psychologie is gebaseerd op:
• Objectieve gebeurtenissen
• Verifieerbare gebeurtenissen (controleerbare)
Wat is psychologie NIET?
- Psychologie is NIET: Psychiatrie (medische invalshoek)
- Psychologie heeft NIETS te maken met: bovennatuurlijke krachten, waarzeggerij, horoscopen,
grafologie enz. Want dit is niet wetenschappelijk bewezen.
Dit heet pseudo psychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschap-
pelijke waarheden worden gepresenteerd.
Psychologen
Drie manieren om psychologie te bedrijven:
- Experimenteel psychologen (onderzoekspsychologen)
- Docenten psychologie
- Toegepast psychologie (gespecialiseerde psychologen), gebruiken kennis om problemen van
mensen op t lossen d.m.v. trainingen
Vele specialisties bv A&O-psychologen en sportpsychologen
Zes vaardigheden kritisch denken
Bv: je hoort dat er afschrik programma's komen waarin criminelen bang worden gemaakt met
verhalen van misdadigers over het leven in de gevangenis. Vragen die je je zelf moet stellen als
iemand zegt dat criminelen zo weer op het rechte pad komen:
, 1. Wat is de bron?
Heeft diegene die dit beweert wel werkelijk kennis over gevangenis.
2. Is de bewering redelijk of extreem?
Op je hoede zijn want een snelle oplossing op een moeilijk probleem bestaan zelden.
3. Wat is het bewijsmateriaal?
• Anekdotische bewijsmateriaal: bv degene die programma aanprijst haalt getuigenissen erbij die
beweren dat het programma werkt.
• Wetenschappelijk bewijsmateriaal: nodig om zeker te zijn of een oplossing werk.
4. Kan conclusie beïnvloed zijn door bias?
‘vooroordeel’ bv. Onderzoekers die nieuw geneesmiddel beoordelen en geld krijgen van bedrijf die
deze geneesmiddelen producten.
• Emotionele bais: (gevoel)
Mensen zijn bang voor misdaad, door gevoel of vooroordeel kan afschrikprogramea aantrekkelijk
zijn.
• Confirmation bais: (bevestiging)
Hiermee is verklaard waarom mensen in astrologie blijven gelovende onthouden de voorspellin-
gen die leken te kloppen en vergeten de versnellingen die ernaast zaten.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Correlatie-causaliteit-denkfout: als we aannemen dat als twee dingen tegelijkertijd voorkomen,
het een het ander moet veroorzaken.
Bv. Aantal moorden stijgt als mensen meer ijs eten, is waar maar niet logisch, omdat mensen din-
gen willen verklaren trekken ze de verkeerde conclusie.
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Misdaad is een complex probleem dat vanuit verschillende perspectieven moet worden bekeken.
1.2 Wat zijn de 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie?
Kernconcept 1.2: Deze zes belangrijke perspectieven domineren het snel veranderd veld van de
moderne psychologie: het biologische, cognitieve, behavioristische, whole person, ontwikkeling en
socioculturele perspectief. Alle kwamen ze voort uit radicaal nieuwe ideeën over geest en gedrag.
Zes psychologische perspectieven:
1. Biologisch perspectief
Verschil tussen man en vrouw. Mannen waren cognitief en vrouwen gevoelig, zenuwachtig.
2. Cognitief perspectief. De gedachtes
3. Ontwikkeling perspectief. Van nu tot de dood, hoe ontwikkel je je in groepen.
4. Hele mens perspectief (whole person)
5. Behavioristische perspectief. Kijken alleen maar naar gedrag
6. Sociocultureel perspectief
Zie samenvatting op blz. 37 & tabel 1.9
1. Biologische perspectief (Rene Descartes)
Liet kerk buiten beschouwing, hij hoorde bij het rationalisme dit is een filosofiestroming die de ra-
tio, het denken als enige middel zag om aan wetenschap en filosofie te doen.
Biologische perspectief richt zich op:
neurowetenschap + evolutionaire psychologie
- Zenuwstelsel
- Hormoonstelsel
- Erfelijkheid
- Lichamelijke kenmerken
- Therapie
- Pillen
