gezin – Obstetrie:
Lalonde:
- Lalonde was een Canadese
minister van volksgezondheid in de
jaren 70 van de vorige eeuw. Hij
stelde gezondheid centraal, en niet
ziekte. Dit is een model die NIET op
een individu is toe te passen, wel
op groepsniveau
(samenlevingsniveau). Lalonde
spreekt over
gezondheidsdeterminanten:
beïnvloedende factoren
(bevorderend en belemmerend)
op de gezondheid van mensen.
- LET OP: overgewicht is hier een voorbeeld van!
Bewegen
Roken
Alcohol
Veilig vrijen
Voeding
Ongelukken
Obstetrie (alles wat te maken heeft met de zwangerschap):
- Verloskundige:
Thuisbevalling
- Ziekenhuisbevalling (80%):
1ste lijns-zorg: poliklinisch met verloskundige. (meest)
2e lijns-zorg: klinisch met arts-assistent, verloskundige onder supervisie
gynaecoloog. Pathologische baring: gynaecoloog komt. (als er wat mis is of
meerling)
3e lijns-zorg: klinisch met gynaecoloog en zo nodig neonatoloog. (als er wat
mis is of meerling)
Obstetrie afdeling – zwangeren:
- Obstetrie afdeling ziekenhuis.
- Overplaatsing:
Informatie patiënt (voorbereiding)
Informatie verpleegkundigen (overdracht)
,Patiëntencategorie zwangeren:
- (Ernstig) zieke zwangeren.
- (Ernstig) bedreigde zwangerschappen.
- Bij aanwezigheid neonatologie:
Een geschat geboortegewicht <1200 gram.
Congenitale afwijkingen bij het ongeboren kind.
- Op elk bed liggen 2 patiënten (moeder en ongeboren kind)
De taak van de verpleegkundige:
- Verlenen van (hoog) complexe zorg met intensieve foeto-maternale (foetus en
moeder) bewaking.
Het doel van de verpleegkundige:
- De patiënte en haar naaste(n) in staat stellen om op een adequate wijze om te gaan
met:
De ziekte.
De behandeling.
De psychische druk.
Opname:
- Informatie patiënt (anamnese)
- Onderzoeken:
CTG (cardiotocograaf):
o Een CTG is een hartfilmpje van een ongeboren kindje. Met een CTG
kan het kloppen van het hart (de hartfrequentie) van uw kindje
worden geregistreerd. Daarnaast kan ook eventuele weeënactviteit bij
u worden vastgesteld. Een CTG kunnen we maken tijdens de
zwangerschap of bevalling.
Echo/flow.
Vaginakweek/cervixkweek.
Bloed afnemen.
Neonatoloog in consult.
Maatschappelijk werk in consult.
Informatie afdeling spoed sectio/neonatologie.
- Voorbereiding bevallen/niet bevallen.
- Evt. Rooming in. (Ronald McDonald Huis)
- Opvang van het kindje.
Overplaatsing baby naar NICU (Neonatoloog Intensive Care Unit)
, Wat is HELLP:
- Hemolyse (splitsing): bloedafbraak
Verhoogde afbraak van rode bloedcellen.
- Elevated Liverenzymes: leverfunctiestoornissen
Gestoorde leverfuncties (verhoogd).
- Low Platilets: Lage hoeveelheid bloedplaatjes
Tekort aan bloedplaatjes.
- Dit betekend dat er sprake is van een verhoogde afbraak van rode bloedcellen en een
gestoorde leverfunctie. Daarnaast is er een tekort aan bloedplaatjes waardoor de
bloedstolling ontregeld raakt.
- HELLP treedt op na de 20ste zwangerschapsweek. Het kan een gevaar zijn voor moet
en kind.
- Oorzaak: onbekend.
- Een Pre- eclampsie (epileptische aanval) kan uitmonden in een HELLP.
Nieren weinig diurese, proteïnurie.
Lever stijging leverenzymen, bloeding, kapselruptuur.
Longen longinsufficiëntie.
Placenta IUGR, solutio.
Hersenen Oedeem, eclampsie, bloeding.
- HELLP is nauw gerelateerd aan Pre- eclampsie, maar de HELLP kan ook plotseling
ontstaan. Pre- eclampsie uit zich door een hoge bloeddruk en eiwit in de
urine/albuminurie (gestoorde nierfunctie) en vaak gaat dit gepaard met stuipen, dit
wordt dan eclampsie genoemd. Veel vocht treedt buiten de vaten door een gestoorde
nierfunctie en hoopt zich op buiten de vaten. Dus ook rond de longen en hersenen.
Vocht rondom de hersenen geeft druk op de hersenen waardoor je kan gaan stuipen.
- Bij HELLP is er een gestoorde trofoblast-ingroei in de baarmoeder. De endotheel
spiraalarteriën blijven aanwezig. Het immuunsysteem gaat een conflict aan met de
trofoblast (50% is van de vrouw, 50% van de man). De trofoblast gaat door hypoxie
toxische stoffen aanmaken waardoor er endotheel beschadiging ontstaat. Door de
aanwezige spiraalarteriën blijven de vaten gevoelig voor vaatvernauwende stoffen.
Door vaatlekkage ontstaat er oedeem, wat onder vulling van de vaten tot gevolg
heeft. Hierdoor is er een verhoogde trombocyten-aggregatie (klontering)
- Er ontstaat vasoconstrictie met als gevolg een hoge bloeddruk. Dit kan resulteren in
orgaanfunctiestoornissen.
- Een gestoorde trofoblast-ingroei kan vanaf 22 weken gezien worden in de arteria
uterina d.m.v. een Doppler flow. De notches blijven aanwezig. (bij een geode
trofoblast-ingroei zijn de notches bij 20 weken verdwenen)
- Erfelijkheid kan een rol spelen.