BBG2 WEEK 2
Dit document bestaat uit 2 aparte uitwerkingen van BBG2 Week 2. Onderwerpen die aan bod komen zijn:
1. Thema gedrag: angststoornis, paniekaanval, paniekstoornis, agorafobie, sociale fobie, specifieke fobie, gegeneraliseerde
angststoornis, depressieve stoornis, persisterende depressieve stoornis, somatische symptoomstoornis
2. Thema beweging: avasculaire kopnecrose
3. Thema brein: perifere zenuwaandoeningen (poly- en mononeuropathie), CTS, centraal vs perifere problematiek
INHOUD
Uitwerking 1
Gedrag .................................................................................................................................................................................................. 3
Angsttoornissen ................................................................................................................................................................................ 3
Paniekaanvallen .............................................................................................................................................................................. 10
Paniekstoornis................................................................................................................................................................................. 11
Agorafobie ....................................................................................................................................................................................... 12
sociale-angststoornis (sociale fobie) ............................................................................................................................................... 12
Specifieke fobie ............................................................................................................................................................................... 13
Gegeneraliseerde angststoornis ..................................................................................................................................................... 13
Depressieve stoornis (Unipolaire depressie) .................................................................................................................................. 14
Persisterende depressieve stoornis ................................................................................................................................................ 23
Somatische symptoomstoornis ....................................................................................................................................................... 24
Beweging ............................................................................................................................................................................................ 25
Avasculaire (kop)necrose................................................................................................................................................................ 25
Brein .................................................................................................................................................................................................... 29
polyneuropathie............................................................................................................................................................................... 29
Mononeuropathie ............................................................................................................................................................................ 36
Carpale tunnel syndroom ................................................................................................................................................................ 42
Hoe maak je onderscheid tussen centraal en perifeer? .................................................................................................................. 44
autonome verschijnselen – polyneuropathie ................................................................................................................................... 44
Guillain-Barré (acute inflammatoire neuropathie) (Heel kort).......................................................................................................... 45
Uitwerking 2
week 2 brein | perifere zenuwaandoeningen ...................................................................................................................................... 47
polyneuropathie................................................................................................................................................................................... 47
pathofysiologie ................................................................................................................................................................................ 47
klinisch beeld................................................................................................................................................................................... 47
oorzaken ......................................................................................................................................................................................... 50
VITAMINE-B-DEFICIËNTIES EN OVERDOSES .................................................................................................................... 50
diabetische neuropathie .............................................................................................................................................................. 50
aanvullend onderzoek ..................................................................................................................................................................... 51
behandeling..................................................................................................................................................................................... 51
epidemiologie en risicofactoren....................................................................................................................................................... 51
mononeuropathie ................................................................................................................................................................................ 51
1
, beschadiging perifere zenuw .......................................................................................................................................................... 51
mononeuropathie aan schouder, arm en hand ............................................................................................................................... 51
mononeuropathieën van het been .................................................................................................................................................. 54
depressieve stemmingsstoornissen .................................................................................................................................................... 60
depressieve stoornis ....................................................................................................................................................................... 61
persisterende depressieve stoornis (dysthyme stoornis) ................................................................................................................ 62
diagnostiek ...................................................................................................................................................................................... 62
differentiële diagnostiek .................................................................................................................................................................. 63
behandeling..................................................................................................................................................................................... 63
angststoornis (affectieve stoornis) ...................................................................................................................................................... 64
somatische symptoomstoornis ............................................................................................................................................................ 70
Week 2 beweging | avasculaire kopnecrose ....................................................................................................................................... 71
referenties ........................................................................................................................................................................................... 76
2
,BBG2 – WEEK 2 [UITWERKING 1]
GEDRAG
ANGST is een adaptieve reactie op bedreigende situaties. Angst komt tot uiting in de autonome fight-or-flight reactie, die wordt
bemiddeld door de sympathische afdeling van het autonome zenuwstelsel (ANS).
→ Veel angsten zijn aangeboren en soort specifiek. Een muis hoeft niet geleerd te worden bang te zijn voor een kat.
→ Maar angst kan ook worden aangeleerd. Eén aanraking is meestal voldoende om een paard bang te maken voor een
elektrische afrastering.
De aanpassingswaarde van angst is duidelijk. Maar angst is niet in alle omstandigheden een passende of adaptieve reactie. Een
ongepaste uiting van angst kenmerkt ANGSTSTOORNISSEN , de meest voorkomende van de psychiatrische stoornissen.
ANGSTTOORNISSEN
ANGSTSTOORNIS is een stoornis waarbij pathologische angst met beperkingen in het dagelijks leven op de voorgrond staat.
ANGST is een normale reactie op een angst-opwekkende-prikkel. Angst kenmerkt zich door specifieke gedachten, emoties en
daarbij passende lichamelijke symptomen en gedragingen.
Wanneer na een angstprikkel een ongewoon intense en/of langdurige angst ontstaat die buiten proporties is, of wanneer de angst
zonder angstprikkel aanwezig is, wordt gesproken van PATHOLOGISCHE ANGST. Er is sprake van een angststoornis als de
pathologische angst klinisch relevant is.
We onderscheiden bij angststoornissen de volgende:
→ Paniekstoornis;
→ Agorafobie;
→ Specifieke fobie;
→ Sociale-angststoornis;
→ Gegeneraliseerde-angststoornis;
→ De angststoornis door een middel/medicatie;
→ De angststoornis door een somatische aandoening;
Angststoornissen hebben een CHRONISCH (sociale en specifieke fobie) of een EPISODISCH (paniek- stoornis en gegeneraliseerde-
angststoornis) beloop.
Type angststoornis Omschrijving
Paniekstoornis Frequente paniekaanvallen die bestaan uit discrete perioden met een plotseling opkomen
van intense angst, vrees of schrik, vaak gepaard gaand met gevoelens van naderend onheil
Agorafobie Angst voor of vermijding van plaatsen of situaties waaruit ontsnappen moeilijk of gênant
zou kunnen zijn, of waarin geen hulp beschikbaar is in geval van een paniekaanval
Gegeneraliseerde Ten minste 6 maanden aanhoudende en buitensporige angst en bezorgdheid
angststoornis
Specifieke fobieën Klinisch significante angst uitgelokt door blootstelling aan een specifiek gevreesd object of
situatie, vaak leidend tot vermijdingsgedrag
Sociale fobie Klinisch significante angst die wordt uitgelokt door blootstelling aan bepaalde soorten
sociale of prestatiesituaties, vaak leidend tot vermijdingsgedrag
3
, Angststoornissen worden gekenmerkt door 'angst' en 'vrees'.
→ Onder angst versta je een op de toekomst, gerichte stemming die samengaat met voorbereidingen op mogelijke
negatieve gebeurtenissen in de nabije toekomst.
o Angst gaat op cognitief gebied gepaard met gedachten aan toekomstig gevaar in de vorm van piekeren en zich
zorgen maken, op affectief gebied met de gevoelde angst en spierspanningsklachten, en conatief met
vermijdingsgedrag.
→ Vrees is de alarmreactie die optreedt wanneer echt of vermeend gevaar aanwezig is
o Vrees gaat gepaard met gedachten aan direct gevaar (cognitief), sympathische arousal met autonome
symptomen als hartkloppingen, zweten, trillen (affectief), en vluchten uit de situatie of proberen te ontsnappen
(conatief), en daarnaast kan er nog sprake zijn van veiligheidsgedrag.
KLINISCH BEELD/ SYMPTOMEN
Kenmerkende symptomen van angststoornissen zijn:
• Paniekaanvallen en angsten gekenmerkt door een gevoel van nervositeit of zenuwachtigheid, met of zonder duidelijke
aanleiding, die gepaard gaan met begeleidende symptomen als spierspanning, overmatige waakzaamheid en autonome
hyperactiviteit.
• Fobieën, gekenmerkt door vrees voor een bepaald object of een bepaalde situatie, en het vermijden van dit object of
deze situatie.
Symptomen
→ Hartkloppingen
→ Droge mond
→ Beklemd gevoel
→ Nerveuze spanning
→ Prikkelbaarheid
→ Rusteloosheid
→ Verhoogde spierspanning
→ Slaap- en concentratieproblemen
EPIDEMIOLOGIE
→ Life-time preventie angststoornissen: 15% -20% procent
→ De stoornissen komen vooral voor bij vrouwen, en gaan vaak samen met een depressieve stoornis of een stoornis in het
gebruik van een middel.
→ Meest voorkomend binnen de leeftijdsgroep 25-45 jaar
→ Psychiatrische morbiditeit van ongeveer 30%
RISICOFACTOREN
→ Internaliserend temperament – neuroticisme (sensitiviteit en specificiteit laag)
→ Erfelijke aanleg – rond de 40%
→ Verstoorde cognitieve processen
→ Onveilige gehechtheid en over beschermende opvoeding
→ Depressieve stoornis
→ Lage SES
→ Vrouwelijk geslacht
4
Dit document bestaat uit 2 aparte uitwerkingen van BBG2 Week 2. Onderwerpen die aan bod komen zijn:
1. Thema gedrag: angststoornis, paniekaanval, paniekstoornis, agorafobie, sociale fobie, specifieke fobie, gegeneraliseerde
angststoornis, depressieve stoornis, persisterende depressieve stoornis, somatische symptoomstoornis
2. Thema beweging: avasculaire kopnecrose
3. Thema brein: perifere zenuwaandoeningen (poly- en mononeuropathie), CTS, centraal vs perifere problematiek
INHOUD
Uitwerking 1
Gedrag .................................................................................................................................................................................................. 3
Angsttoornissen ................................................................................................................................................................................ 3
Paniekaanvallen .............................................................................................................................................................................. 10
Paniekstoornis................................................................................................................................................................................. 11
Agorafobie ....................................................................................................................................................................................... 12
sociale-angststoornis (sociale fobie) ............................................................................................................................................... 12
Specifieke fobie ............................................................................................................................................................................... 13
Gegeneraliseerde angststoornis ..................................................................................................................................................... 13
Depressieve stoornis (Unipolaire depressie) .................................................................................................................................. 14
Persisterende depressieve stoornis ................................................................................................................................................ 23
Somatische symptoomstoornis ....................................................................................................................................................... 24
Beweging ............................................................................................................................................................................................ 25
Avasculaire (kop)necrose................................................................................................................................................................ 25
Brein .................................................................................................................................................................................................... 29
polyneuropathie............................................................................................................................................................................... 29
Mononeuropathie ............................................................................................................................................................................ 36
Carpale tunnel syndroom ................................................................................................................................................................ 42
Hoe maak je onderscheid tussen centraal en perifeer? .................................................................................................................. 44
autonome verschijnselen – polyneuropathie ................................................................................................................................... 44
Guillain-Barré (acute inflammatoire neuropathie) (Heel kort).......................................................................................................... 45
Uitwerking 2
week 2 brein | perifere zenuwaandoeningen ...................................................................................................................................... 47
polyneuropathie................................................................................................................................................................................... 47
pathofysiologie ................................................................................................................................................................................ 47
klinisch beeld................................................................................................................................................................................... 47
oorzaken ......................................................................................................................................................................................... 50
VITAMINE-B-DEFICIËNTIES EN OVERDOSES .................................................................................................................... 50
diabetische neuropathie .............................................................................................................................................................. 50
aanvullend onderzoek ..................................................................................................................................................................... 51
behandeling..................................................................................................................................................................................... 51
epidemiologie en risicofactoren....................................................................................................................................................... 51
mononeuropathie ................................................................................................................................................................................ 51
1
, beschadiging perifere zenuw .......................................................................................................................................................... 51
mononeuropathie aan schouder, arm en hand ............................................................................................................................... 51
mononeuropathieën van het been .................................................................................................................................................. 54
depressieve stemmingsstoornissen .................................................................................................................................................... 60
depressieve stoornis ....................................................................................................................................................................... 61
persisterende depressieve stoornis (dysthyme stoornis) ................................................................................................................ 62
diagnostiek ...................................................................................................................................................................................... 62
differentiële diagnostiek .................................................................................................................................................................. 63
behandeling..................................................................................................................................................................................... 63
angststoornis (affectieve stoornis) ...................................................................................................................................................... 64
somatische symptoomstoornis ............................................................................................................................................................ 70
Week 2 beweging | avasculaire kopnecrose ....................................................................................................................................... 71
referenties ........................................................................................................................................................................................... 76
2
,BBG2 – WEEK 2 [UITWERKING 1]
GEDRAG
ANGST is een adaptieve reactie op bedreigende situaties. Angst komt tot uiting in de autonome fight-or-flight reactie, die wordt
bemiddeld door de sympathische afdeling van het autonome zenuwstelsel (ANS).
→ Veel angsten zijn aangeboren en soort specifiek. Een muis hoeft niet geleerd te worden bang te zijn voor een kat.
→ Maar angst kan ook worden aangeleerd. Eén aanraking is meestal voldoende om een paard bang te maken voor een
elektrische afrastering.
De aanpassingswaarde van angst is duidelijk. Maar angst is niet in alle omstandigheden een passende of adaptieve reactie. Een
ongepaste uiting van angst kenmerkt ANGSTSTOORNISSEN , de meest voorkomende van de psychiatrische stoornissen.
ANGSTTOORNISSEN
ANGSTSTOORNIS is een stoornis waarbij pathologische angst met beperkingen in het dagelijks leven op de voorgrond staat.
ANGST is een normale reactie op een angst-opwekkende-prikkel. Angst kenmerkt zich door specifieke gedachten, emoties en
daarbij passende lichamelijke symptomen en gedragingen.
Wanneer na een angstprikkel een ongewoon intense en/of langdurige angst ontstaat die buiten proporties is, of wanneer de angst
zonder angstprikkel aanwezig is, wordt gesproken van PATHOLOGISCHE ANGST. Er is sprake van een angststoornis als de
pathologische angst klinisch relevant is.
We onderscheiden bij angststoornissen de volgende:
→ Paniekstoornis;
→ Agorafobie;
→ Specifieke fobie;
→ Sociale-angststoornis;
→ Gegeneraliseerde-angststoornis;
→ De angststoornis door een middel/medicatie;
→ De angststoornis door een somatische aandoening;
Angststoornissen hebben een CHRONISCH (sociale en specifieke fobie) of een EPISODISCH (paniek- stoornis en gegeneraliseerde-
angststoornis) beloop.
Type angststoornis Omschrijving
Paniekstoornis Frequente paniekaanvallen die bestaan uit discrete perioden met een plotseling opkomen
van intense angst, vrees of schrik, vaak gepaard gaand met gevoelens van naderend onheil
Agorafobie Angst voor of vermijding van plaatsen of situaties waaruit ontsnappen moeilijk of gênant
zou kunnen zijn, of waarin geen hulp beschikbaar is in geval van een paniekaanval
Gegeneraliseerde Ten minste 6 maanden aanhoudende en buitensporige angst en bezorgdheid
angststoornis
Specifieke fobieën Klinisch significante angst uitgelokt door blootstelling aan een specifiek gevreesd object of
situatie, vaak leidend tot vermijdingsgedrag
Sociale fobie Klinisch significante angst die wordt uitgelokt door blootstelling aan bepaalde soorten
sociale of prestatiesituaties, vaak leidend tot vermijdingsgedrag
3
, Angststoornissen worden gekenmerkt door 'angst' en 'vrees'.
→ Onder angst versta je een op de toekomst, gerichte stemming die samengaat met voorbereidingen op mogelijke
negatieve gebeurtenissen in de nabije toekomst.
o Angst gaat op cognitief gebied gepaard met gedachten aan toekomstig gevaar in de vorm van piekeren en zich
zorgen maken, op affectief gebied met de gevoelde angst en spierspanningsklachten, en conatief met
vermijdingsgedrag.
→ Vrees is de alarmreactie die optreedt wanneer echt of vermeend gevaar aanwezig is
o Vrees gaat gepaard met gedachten aan direct gevaar (cognitief), sympathische arousal met autonome
symptomen als hartkloppingen, zweten, trillen (affectief), en vluchten uit de situatie of proberen te ontsnappen
(conatief), en daarnaast kan er nog sprake zijn van veiligheidsgedrag.
KLINISCH BEELD/ SYMPTOMEN
Kenmerkende symptomen van angststoornissen zijn:
• Paniekaanvallen en angsten gekenmerkt door een gevoel van nervositeit of zenuwachtigheid, met of zonder duidelijke
aanleiding, die gepaard gaan met begeleidende symptomen als spierspanning, overmatige waakzaamheid en autonome
hyperactiviteit.
• Fobieën, gekenmerkt door vrees voor een bepaald object of een bepaalde situatie, en het vermijden van dit object of
deze situatie.
Symptomen
→ Hartkloppingen
→ Droge mond
→ Beklemd gevoel
→ Nerveuze spanning
→ Prikkelbaarheid
→ Rusteloosheid
→ Verhoogde spierspanning
→ Slaap- en concentratieproblemen
EPIDEMIOLOGIE
→ Life-time preventie angststoornissen: 15% -20% procent
→ De stoornissen komen vooral voor bij vrouwen, en gaan vaak samen met een depressieve stoornis of een stoornis in het
gebruik van een middel.
→ Meest voorkomend binnen de leeftijdsgroep 25-45 jaar
→ Psychiatrische morbiditeit van ongeveer 30%
RISICOFACTOREN
→ Internaliserend temperament – neuroticisme (sensitiviteit en specificiteit laag)
→ Erfelijke aanleg – rond de 40%
→ Verstoorde cognitieve processen
→ Onveilige gehechtheid en over beschermende opvoeding
→ Depressieve stoornis
→ Lage SES
→ Vrouwelijk geslacht
4
