Leerdoel 1: Wat zijn de gevolgen van enig kind zijn op de ontwikkeling?
Mantillas - Challenging the stereotypes about only children: A review of the literature
and implications for practise
Er is lang gedacht dat de ordinale plaats van een kind in de familie veel implicaties heeft
voor persoonlijkheidsontwikkeling en psychologisch welzijn. Geboortevolgorde werd als
eerst ontwikkeld door Alfred Adler: de plaats in de familie heeft veel invloed op de
ontwikkeling en attitude tegenover het leven.
Hall: voor een normale ontwikkeling zijn broertjes/zusjes nodig. Enig kind zijn heeft nadelige
effecten op iemand aanpassing, persoonlijkheid en karakter.
Gezinnen met één kind nemen steeds meer toe, deels door financiële limitaties en deels door
de trend om het huwelijk en kinderen krijgen uit te stellen. Ondanks de vele voordelen blijven
de negatieve stereotypes van Hall bestaan (verwend, zelfzuchtig, eenzaam, slecht aangepast).
Doel review: onderzoeken empirisch bewijs voor het bestaan van negatieve stereotypen over
enig kind zijn; de negatieve consequenties van die overtuigingen; de voor-en nadelen van enig
kind zijn.
Negatieve stereotypen enig kinderen: maar 3% van de volwassenen vindt één kind de ideale
familiegrootte, dit is gebaseerd op stereotypen. Men gelooft dat de kinderen eenzaam zijn,
kansen voor sociale ontwikkeling ontnomen worden en dat ouders ze verwennen en te veel
beschermen. Dit zou dan leiden tot ongelukkige, slecht-aangepaste, zelfzuchtige en geïsoleerde
individuen. Ook worden ze gekarakteriseerd als te kort aan sociale vaardigheden doordat ze de
sociale ervaringen van broers/zussen niet hebben. Het is een reden dat ouders een tweede kind
nemen. De positieve eigenschappen worden vaak genegeerd. De stereotypen zijn wereldwijd te
vinden, ondanks dat ze door veel onderzoek zijn ontkracht. Bij verschillen zijn enig kinderen
beter op: motivatie, intelligentie, eigenwaarde, relatie ouders en sociale competentie.
Onderzoek percepties geboortevolgorde:
- Baskett: beoordelen positie geboortevolgorde met woorden participanten geloofde dat enig
kinderen academischer en verwender waren en het minst aardig.
- Musun-Miller (replicatie): zelfde + een hypothetisch enig kind werd door ouders van enig
kinderen negatiever beoordeeld als hun eigen kind.
- Nyman: via woorden eigen persoonlijkheid beschrijven en die van andere posities in
geboortevolgorde enig kinderen mindere voorkeurspositie; zelfgericht, zelfzuchtig, verwend,
alleen, afhankelijk. Mannen ook close-minded, onzeker. Vrouwen ook erg verlegen. Soms
kregen ze ook positieve woorden toegewezen: onafhankelijk, ambitieus, sociaal, dominant,
verantwoordelijk, bedachtzaam en intelligent. De kinderen ranken hun eigen geboorterank
hetzelfde als anderen (in dit geval dus ook negatiever).