Hoofdstuk 49: the thyroid
gland
Inhoudsopgave
Opbouw van de schildklier blz. 2
De soorten schildklierhormonen blz. 3
Synthese van de schildklierhormonen blz. 3
Dejoderen blz. 4
Werking van de schildklierhormoon blz. 6
Niet-genomische routes en de werking van schildklierhormonen blz. 8
Basale stofwisseling blz. 8
Effecten van schildklierhormonen blz. 8
Schildklierhormonen zijn essentieel voor normale groei en ontwikkeling blz. 10
Hypothalamus en TRH blz. 11
Hypofyse en TSH blz. 13
T3 oefent negatieve feedback uit op TSH-secretie blz. 13
1
, OPBOUW VAN DE SCHILDKLIER
De schildklier is een vlindervormige klier die voor de slokdarm en de luchtpijp ligt. Het bestaat uit een
linker- en rechterkant die met elkaar worden verbonden door de isthmus.
De schildklier verschilt van de andere hormoonklieren in een aantal opzichten:
1. Het is de enige endocriene klier die bij
beide geslachten voorkomt.
2. Deze klier kan gemakkelijk worden
gezien en gepalpeerd (in- of
uitwending met de handen aan
voelen) tijdens een routinematig
klinisch onderzoek.
3. Op biochemisch niveau zijn de
schildklierhormonen de enige die een
essentieel sporenelement (jodium)
nodig hebben voor de productie van
actief hormoon.
4. De meeste hormonen van andere
endocriene klieren worden in de cellen
opgeslagen maar schildklierhormonen
worden extracellulair in de schildklier
colloïd opgeslagen. Dit is hoog in
eiwitmateriaal waarvan de
voornaamste thyroglobuline is. Dit is
een pro-hormoon dat T3 en T4 bevat.
Thyroglobuline wordt volledig omringd
door folliculaire schildkliercellen.
De schildklierhormonen T4 en T3 zijn geen
peptidehormonen en binden dus niet op het
celmembraan maar op nucleaire receptoren waar ze de
transcriptie van cel eiwitten reguleren. De
schildklierhormonen binden dus op een gelijkwaardige manier
als steroïde hormonen. De schildklierhormonen zijn
essentieel voor normale groei, metabolisme en ontwikkeling.
- De folliculaire schildklier cel is verantwoordelijk voor
de synthese van schildklierhormonen.
- De parafolliculaire cel (C-cel) is geen onderdeel van
de folliculaire eenheid en is verantwoordelijk voor de
synthese van het hormoon calcitonine wat een rol
speelt bij de calcium- en fosfaat homeostase.
- Het colloïd is verantwoordelijk voor de opslag van
schildklierhormonen.
DE SOORTEN SCHILDKLIERHORMONEN
2
gland
Inhoudsopgave
Opbouw van de schildklier blz. 2
De soorten schildklierhormonen blz. 3
Synthese van de schildklierhormonen blz. 3
Dejoderen blz. 4
Werking van de schildklierhormoon blz. 6
Niet-genomische routes en de werking van schildklierhormonen blz. 8
Basale stofwisseling blz. 8
Effecten van schildklierhormonen blz. 8
Schildklierhormonen zijn essentieel voor normale groei en ontwikkeling blz. 10
Hypothalamus en TRH blz. 11
Hypofyse en TSH blz. 13
T3 oefent negatieve feedback uit op TSH-secretie blz. 13
1
, OPBOUW VAN DE SCHILDKLIER
De schildklier is een vlindervormige klier die voor de slokdarm en de luchtpijp ligt. Het bestaat uit een
linker- en rechterkant die met elkaar worden verbonden door de isthmus.
De schildklier verschilt van de andere hormoonklieren in een aantal opzichten:
1. Het is de enige endocriene klier die bij
beide geslachten voorkomt.
2. Deze klier kan gemakkelijk worden
gezien en gepalpeerd (in- of
uitwending met de handen aan
voelen) tijdens een routinematig
klinisch onderzoek.
3. Op biochemisch niveau zijn de
schildklierhormonen de enige die een
essentieel sporenelement (jodium)
nodig hebben voor de productie van
actief hormoon.
4. De meeste hormonen van andere
endocriene klieren worden in de cellen
opgeslagen maar schildklierhormonen
worden extracellulair in de schildklier
colloïd opgeslagen. Dit is hoog in
eiwitmateriaal waarvan de
voornaamste thyroglobuline is. Dit is
een pro-hormoon dat T3 en T4 bevat.
Thyroglobuline wordt volledig omringd
door folliculaire schildkliercellen.
De schildklierhormonen T4 en T3 zijn geen
peptidehormonen en binden dus niet op het
celmembraan maar op nucleaire receptoren waar ze de
transcriptie van cel eiwitten reguleren. De
schildklierhormonen binden dus op een gelijkwaardige manier
als steroïde hormonen. De schildklierhormonen zijn
essentieel voor normale groei, metabolisme en ontwikkeling.
- De folliculaire schildklier cel is verantwoordelijk voor
de synthese van schildklierhormonen.
- De parafolliculaire cel (C-cel) is geen onderdeel van
de folliculaire eenheid en is verantwoordelijk voor de
synthese van het hormoon calcitonine wat een rol
speelt bij de calcium- en fosfaat homeostase.
- Het colloïd is verantwoordelijk voor de opslag van
schildklierhormonen.
DE SOORTEN SCHILDKLIERHORMONEN
2
