Hoofdstuk 9: Voedingsstoffen betrokken bij de energie metabolisme
Hoe reguleert het lichaam de energie metabolisme
Het lichaam heeft vitamine en mineralen nodig om energie te produceren
Vitamine en mineralen leveren zelf geen kcal maar het lichaam kan zonder de hulp van vitamine en
mineralen geen energie van de macro’s vrij maken. De B-vitamines zijn erg belangrijk voor de energie
metabolisme. Dit zijn thiamine, riboflavine, vitamine B6, niacine, pantotheenzuur, folaat, vitamine
B12 en biotine. Op de vitamine B12 na hebben we deze vitamines dagelijks nodig want het lichaam
slaat ze niet op. Overmatig hoeveelheid van deze vitamine word door de nieren uitgescheiden.
Het hoofddoel van de 6 b-vitamines thiamine, vitamine b6, niacine, pantotheenzuur en biotine is om
te handelen als co-enzym in verschillende metabolische processen.
Een co-enzym is een organisch molecuul dat koppelt met een enzym om het te activeren en helpen
zijn taak te volbrengen. De andere 2 B-vitaminens, folaat en B12 functioneren secundair in de energie
metabolisme en als eerst in de celregeneratie en de synthese van rode bloedcellen.
Voorbeeld thiamine is een onderdeel van co-enzym thiamine pyrofosfaat TPP dat nodig is bij de
glucose afbraak. Riboflavine is onderdeel van 2 co-enzymen FMN en FAD, deze helpen bij het
afbreken van vetzuren en glucose.
De 4 spoorelementen jodium, chroom, mangaan en mineraal zwavel helpen ook bij energie
metabolisme.
Sommige micronutriënten helpen bij het vervoer van voedingsstoffen en hormonen productie
Sommige micronutriënten ondersteunen de energie metabolisme door het transport van
voedingstoffen te faciliteren in de cel. Voorbeeld het mineraal chroom helpt de glucose opname te
verbeteren in de cellen.
Andere micronutriënten helpen weer bij de productie van hormonen dat het metabolische proces
reguleert. Voorbeeld, het mineraal jodium is nodig voor de synthese (aanmaak) van
schildklierhormonen die weer onze stofwisseling reguleert en ondersteunt groei en ontwikkeling.
Een reeks aan vitamine betrokken bij de energie metabolisme
Functies van vitamine B1 Thiamine
Dit was de eerst ontdekte b-vitamine. Vitamine B1 (thiamine) is als co-enzym (thiaminepyrofosfaat,
TPP) essentieel voor de energieproductie uit koolhydraten. Voorbeeld TPP is essentieel voor de
omzetting van pyruvaat in acetyl-CoA omdat TTP nodig is voor het enzym pyruvaat dehydrogenase.
Deze omzetting is een belangrijke stap in het omzetten van glucose in kleinere moleculen om de
citroenzuurcyclus binnen te komen voor de energie productie.
Als de inname van Thiamine inadequate is verminderd het vermogen van de koolhydraten
metabolisme. Bij een vitamine B1-tekort kunnen koolhydraten niet goed als energiebron worden
benut. Daarnaast draagt vitamine B1 bij aan het verlagen van cellulaire oxidatieve stress en speelt het
een rol in de vetstofwisseling en bij de synthese van hormonen, neurotransmitters, DNA en RNA,
eiwitten en enzymen. In zenuwcellen bevordert TPP een goede prikkelgeleiding. Een andere
belangrijke rol van TTP is te handelen als co-enzym in de metabolisme van de vertakte aminozuren.
Hoeveel vitamine B1 thiamine hebben we nodig
Vitamine B1 komt veel voor in ham en varkensproducten, zonnebloempitten, bonen, brood en
graanproducten, aardappelen, groente, vlees en vleeswaren, melk en melkproducten. Vitamine B1 is
gevoelig voor verhitting en zonlicht. Bij bakken en frituren gaat 10 tot 20% van vitamine B1
verloren.
ADH:
Man & vrouw: 14+ 1,1mg per dag
, Zwanger: 1.4mg
Borstvoeding: 1.7mg
Te kort aan Thiamine
Een verlaagde thiaminestatus leidt tot niet-specifieke klachten zoals vermoeidheid, prikkelbaarheid,
concentratie en geheugenproblemen, verminderde eetlust, gewichtsverlies, slaapstoornissen,
neerslachtigheid, spierzwakte en buikpijn. Een verlaagde thiaminestatus kan onder meer het gevolg
zijn van malabsorptie van thiamine (alcoholisme, levercirrose, maagdarmziekten), een lage inname
van thiamine met de voeding (anorexia, braken, alcoholisme, ouderen) of een verhoogde
thiaminebehoefte (onder meer stress, een hoge koolhydraatinname, zwaar lichamelijk werk, diabetes
mellitus, hyperthyroïdie, infecties, leverziekten, medicijngebruik). In westerse landen is alcoholisme
de belangrijkste oorzaak van ernstige thiaminedeficiëntie, leidend tot het syndroom van Wernicke-
Korsakoff (verlies kortetermijngeheugen, dementie, delirium
Vitamine B2 Riboflavine
Riboflavine is component van de co-enzymen flavinemononucleotide (FMN) en flavine-
adeninedinucleotide (FAD) die onder meer betrokken zijn bij energiestofwisseling (metabolisme) van
koolhydraten, vetzuren en aminozuren. De flavine co-enzymen zijn ook belangrijk voor de
stofwisseling van steroïdhormonen, de vetstofwisseling en de activiteit van verschillende enzymen
(onder andere glutathionreductase* en cytochroom P450*). Riboflavine is een onderdeel van het co-
enzym dat nodig is voor het enzym glutathionreductase. Dit enzym vecht tegen Vrije radicalen zijn
stoffen met een sterke oxiderende werking. Oxideren wil zeggen dat deze stoffen een reactie aangaan
met zuurstof. Ze vallen moleculen en genen aan en veranderen deze van structuur. Hierdoor wordt de
eigenschap die de cel heeft veranderd. Deze verandering komt het lichaam niet ten goede. oxidatieve
beschadiging.
MTHFR is eveneens een vitamine B2-afhankelijk enzym.
Hoeveel riboflavine hebben we nodig
Vitamine B2 zit vooral in melk en melkproducten, maar ook in vlees, vleeswaren, groente, fruit, brood
en graanproducten. Mensen die geen zuivel eten vormen al snel een risicogroep voor te weinig
riboflavine innamen. Vitamine B2 kan niet tegen licht.
symptomen van riboflavinetekort: ontstoken mondhoeken, droge lippen met kloofjes (cheilosis),
gezwollen en rode slijmvliezen van mond en keelholte, ontstoken tong (glossitis), seborroïsch eczeem
(vooral rond de neus en tussen neus en lippen), oogklachten (lichtgevoeligheid, branden, jeuken,
tranen). De kans op een riboflavinetekort is verhoogd bij ouderen die minder eten, mensen die
weinig voedzame producten eten (malnutritie) en mensen met nierdialyse.
ADH:
Man 1.5 mg per dag
Vrouw 1.1 mg per dag
Zwanger 1.4 mg per dag
Borstvoeding 1.7 mg per dag
Vitamine B3 Niacine
Er zijn twee vormen van vitamine B3, te weten niacine (nicotinezuur) en niacinamide (nicotinamide;
niacine met daaraan gekoppeld een amidegroep). Vitamine B3 heeft een sleutelpositie in de
productie van twee van de belangrijkste co-enzymen in het lichaam: NAD (nicotinamide adenine
dinucleotide, co-enzym I) en NADP (nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat, co-enzym II), welke
betrokken zijn bij meer dan tweehonderd biochemische reacties. Vitamine B3 is belangrijk voor de
stofwisseling van koolhydraten, vetten, eiwitten en een groot aantal hormonen, neurotransmitters en
enzymen. Pellagra is de typische vitamine B3-gebreksziekte, gekenmerkt door de drie D’s: dermatitis,
Hoe reguleert het lichaam de energie metabolisme
Het lichaam heeft vitamine en mineralen nodig om energie te produceren
Vitamine en mineralen leveren zelf geen kcal maar het lichaam kan zonder de hulp van vitamine en
mineralen geen energie van de macro’s vrij maken. De B-vitamines zijn erg belangrijk voor de energie
metabolisme. Dit zijn thiamine, riboflavine, vitamine B6, niacine, pantotheenzuur, folaat, vitamine
B12 en biotine. Op de vitamine B12 na hebben we deze vitamines dagelijks nodig want het lichaam
slaat ze niet op. Overmatig hoeveelheid van deze vitamine word door de nieren uitgescheiden.
Het hoofddoel van de 6 b-vitamines thiamine, vitamine b6, niacine, pantotheenzuur en biotine is om
te handelen als co-enzym in verschillende metabolische processen.
Een co-enzym is een organisch molecuul dat koppelt met een enzym om het te activeren en helpen
zijn taak te volbrengen. De andere 2 B-vitaminens, folaat en B12 functioneren secundair in de energie
metabolisme en als eerst in de celregeneratie en de synthese van rode bloedcellen.
Voorbeeld thiamine is een onderdeel van co-enzym thiamine pyrofosfaat TPP dat nodig is bij de
glucose afbraak. Riboflavine is onderdeel van 2 co-enzymen FMN en FAD, deze helpen bij het
afbreken van vetzuren en glucose.
De 4 spoorelementen jodium, chroom, mangaan en mineraal zwavel helpen ook bij energie
metabolisme.
Sommige micronutriënten helpen bij het vervoer van voedingsstoffen en hormonen productie
Sommige micronutriënten ondersteunen de energie metabolisme door het transport van
voedingstoffen te faciliteren in de cel. Voorbeeld het mineraal chroom helpt de glucose opname te
verbeteren in de cellen.
Andere micronutriënten helpen weer bij de productie van hormonen dat het metabolische proces
reguleert. Voorbeeld, het mineraal jodium is nodig voor de synthese (aanmaak) van
schildklierhormonen die weer onze stofwisseling reguleert en ondersteunt groei en ontwikkeling.
Een reeks aan vitamine betrokken bij de energie metabolisme
Functies van vitamine B1 Thiamine
Dit was de eerst ontdekte b-vitamine. Vitamine B1 (thiamine) is als co-enzym (thiaminepyrofosfaat,
TPP) essentieel voor de energieproductie uit koolhydraten. Voorbeeld TPP is essentieel voor de
omzetting van pyruvaat in acetyl-CoA omdat TTP nodig is voor het enzym pyruvaat dehydrogenase.
Deze omzetting is een belangrijke stap in het omzetten van glucose in kleinere moleculen om de
citroenzuurcyclus binnen te komen voor de energie productie.
Als de inname van Thiamine inadequate is verminderd het vermogen van de koolhydraten
metabolisme. Bij een vitamine B1-tekort kunnen koolhydraten niet goed als energiebron worden
benut. Daarnaast draagt vitamine B1 bij aan het verlagen van cellulaire oxidatieve stress en speelt het
een rol in de vetstofwisseling en bij de synthese van hormonen, neurotransmitters, DNA en RNA,
eiwitten en enzymen. In zenuwcellen bevordert TPP een goede prikkelgeleiding. Een andere
belangrijke rol van TTP is te handelen als co-enzym in de metabolisme van de vertakte aminozuren.
Hoeveel vitamine B1 thiamine hebben we nodig
Vitamine B1 komt veel voor in ham en varkensproducten, zonnebloempitten, bonen, brood en
graanproducten, aardappelen, groente, vlees en vleeswaren, melk en melkproducten. Vitamine B1 is
gevoelig voor verhitting en zonlicht. Bij bakken en frituren gaat 10 tot 20% van vitamine B1
verloren.
ADH:
Man & vrouw: 14+ 1,1mg per dag
, Zwanger: 1.4mg
Borstvoeding: 1.7mg
Te kort aan Thiamine
Een verlaagde thiaminestatus leidt tot niet-specifieke klachten zoals vermoeidheid, prikkelbaarheid,
concentratie en geheugenproblemen, verminderde eetlust, gewichtsverlies, slaapstoornissen,
neerslachtigheid, spierzwakte en buikpijn. Een verlaagde thiaminestatus kan onder meer het gevolg
zijn van malabsorptie van thiamine (alcoholisme, levercirrose, maagdarmziekten), een lage inname
van thiamine met de voeding (anorexia, braken, alcoholisme, ouderen) of een verhoogde
thiaminebehoefte (onder meer stress, een hoge koolhydraatinname, zwaar lichamelijk werk, diabetes
mellitus, hyperthyroïdie, infecties, leverziekten, medicijngebruik). In westerse landen is alcoholisme
de belangrijkste oorzaak van ernstige thiaminedeficiëntie, leidend tot het syndroom van Wernicke-
Korsakoff (verlies kortetermijngeheugen, dementie, delirium
Vitamine B2 Riboflavine
Riboflavine is component van de co-enzymen flavinemononucleotide (FMN) en flavine-
adeninedinucleotide (FAD) die onder meer betrokken zijn bij energiestofwisseling (metabolisme) van
koolhydraten, vetzuren en aminozuren. De flavine co-enzymen zijn ook belangrijk voor de
stofwisseling van steroïdhormonen, de vetstofwisseling en de activiteit van verschillende enzymen
(onder andere glutathionreductase* en cytochroom P450*). Riboflavine is een onderdeel van het co-
enzym dat nodig is voor het enzym glutathionreductase. Dit enzym vecht tegen Vrije radicalen zijn
stoffen met een sterke oxiderende werking. Oxideren wil zeggen dat deze stoffen een reactie aangaan
met zuurstof. Ze vallen moleculen en genen aan en veranderen deze van structuur. Hierdoor wordt de
eigenschap die de cel heeft veranderd. Deze verandering komt het lichaam niet ten goede. oxidatieve
beschadiging.
MTHFR is eveneens een vitamine B2-afhankelijk enzym.
Hoeveel riboflavine hebben we nodig
Vitamine B2 zit vooral in melk en melkproducten, maar ook in vlees, vleeswaren, groente, fruit, brood
en graanproducten. Mensen die geen zuivel eten vormen al snel een risicogroep voor te weinig
riboflavine innamen. Vitamine B2 kan niet tegen licht.
symptomen van riboflavinetekort: ontstoken mondhoeken, droge lippen met kloofjes (cheilosis),
gezwollen en rode slijmvliezen van mond en keelholte, ontstoken tong (glossitis), seborroïsch eczeem
(vooral rond de neus en tussen neus en lippen), oogklachten (lichtgevoeligheid, branden, jeuken,
tranen). De kans op een riboflavinetekort is verhoogd bij ouderen die minder eten, mensen die
weinig voedzame producten eten (malnutritie) en mensen met nierdialyse.
ADH:
Man 1.5 mg per dag
Vrouw 1.1 mg per dag
Zwanger 1.4 mg per dag
Borstvoeding 1.7 mg per dag
Vitamine B3 Niacine
Er zijn twee vormen van vitamine B3, te weten niacine (nicotinezuur) en niacinamide (nicotinamide;
niacine met daaraan gekoppeld een amidegroep). Vitamine B3 heeft een sleutelpositie in de
productie van twee van de belangrijkste co-enzymen in het lichaam: NAD (nicotinamide adenine
dinucleotide, co-enzym I) en NADP (nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat, co-enzym II), welke
betrokken zijn bij meer dan tweehonderd biochemische reacties. Vitamine B3 is belangrijk voor de
stofwisseling van koolhydraten, vetten, eiwitten en een groot aantal hormonen, neurotransmitters en
enzymen. Pellagra is de typische vitamine B3-gebreksziekte, gekenmerkt door de drie D’s: dermatitis,
