Korte samenvatting artikelen Familie en gezin
Hoorcollege 1 Inleiding gezinspedagogiek
McElwain, N. L., & Booth-LaForce, C. (2006). Maternal sensitivity to infant distress and
nondistress as predictors of infant-mother attachment security. Journal of Family
Psychology, 20, 247-255.
- Een veilige gehechtheidsrelatie tussen kind en ouder wordt als een hele belangrijke
ontwikkeling in de kindertijd gezien.
- Moederlijke sensitiviteit bevordert de ontwikkeling van een veilige hechtingsrelatie
tussen baby en moeder.
- Sommige onderzoeken hebben minder sterke bewijzen voor de hechting tussen
moeder en kind dan andere onderzoeken, dat komt doordat kinderen die angst ervaren
een betere voorspelling kunnen geven van moederlijke sensitiviteit dan kinderen die
geen angst ervaren.
- Bowlby stelt dat hechting een beschermende functie heeft.
- Er zijn niet veel studies geweest die hebben gekeken in hoeverre moederlijke
sensitiviteit voor stress een voorloper is van vroege gehechtheidsrelaties.
- Er zijn een aantal vragen die gesteld moeten worden om te weten of moederlijke
sensitiviteit en veilige hechtingrelaties met elkaar samenhangen.
1. In welke mate zijn sensitiviteit voor stress en sensitiviteit voor niet stress met
elkaar verbonden?
2. Is sensitiviteit voor stress vooral belangrijk tijdens het eerste jaar of zorgt het voor
veiligheid gedurende de kindertijd en misschien wel nog langer?
3. Kan het zijn dat grotere prikkelbaarheid of negativiteit van het kind verband houdt
met lagere niveaus van moederlijke gevoeligheid voor nood en op zijn beurt een
grotere kans op onveilige gehechtheid?
4. Zijn de methoden om moederlijke sensitiviteit voor stress en geen stress in
dezelfde settings te meten wel goed genoeg?
- Ze onderzochten de relatieve bijdrage van moederlijke gevoeligheid voor stress en
niet-stress op 6 en 15 maanden als voorspeller van kind-moeder hechtingszekerheid op
15 maanden.
- De resultaten geven aan dat meer sensitiviteit van de moeder voor stress bij 6
maanden, maar niet bij 15 maanden, geassocieerd was met een verhoogde kans op een
veilige hechtingsrelatie tussen moeder en kind.
- Niet-stress werd ook meegenomen in dit onderzoek.
- Moeilijke temperamenten van kinderen werd niet gerelateerd aan moederlijke
sensitiviteit en werd niet gezien als een voorspeller voor de gehechtheidsrelatie bij 15
maanden.
Joussemet, M., Landry, R., & Koestner, R. (2008). A self-determination theory perspective
on parenting. Canadian Psychology, 49, 194–200.
- Een belangrijke taak van ouders is ervoor zorgen dat kinderen internaliseren. Kinderen
moeten sociale regels leren en deze eigen maken om uiteindelijk zelfregulerend en
autonoom te zijn.
- De zelfdeterminatie theorie stelt dat mensen zich competent en autonoom moeten
voelen om te kunnen functioneren.
, - Intrinsieke motivatie en internalisatie zijn processen die bijdragen aan de
persoonlijkheid en de sociale ontwikkeling van mensen. De zelfdeterminatietheorie
kan of wel bijdragen aan intrinsieke motivatie of juist niet.
- Zowel intrinsieke motivatie als internalisatie zullen optimaal functioneren als ouders
de behoefte naar autonomie van kinderen steunen.
- Het ondersteunen van autonomie is actief steunen van het vermogen van het kind om
zelf initiatief te nemen en autonoom te zijn.
- Autonomie moet niet worden verward met permissief zijn of verwaarlozing en ook
niet met de bevordering van onafhankelijkheid.
- Psychologische controle bevordert intrinsieke motivatie en internalisatie NIET in
tegenstelling tot autonomie.
- Psychologische controle is ouderlijke controle over de psychologische wereld van het
kind.
- Gedragscontrole is niet hetzelfde als psychologische controle. Gedragscontrole is de
controle van ouders op wat ze vinden wat goed gedrag is en wat niet.
- Gedragscontrole zorgt voor een gezonde ontwikkeling bij kinderen terwijl
psychologische controle gevaarlijk kan zijn voor de ontwikkeling van kinderen.
- Er zijn drie verschillende soorten studies gedaan naar ouderlijke ondersteuning:
1. Parent observation studies
2. Parent interview studies
3. Children’s reports of parental behaviour
- Er zijn een aantal factoren die worden geassocieerd met controlerende ouders
namelijk:
à Ouders die veel druk ervaren, want Autonomie ondersteuning kost tijd en
psychologische beschikbaarheid.
à Het gedrag van de kinderen
à Als ouders hun eigen ego belangrijk vinden in de taken die een kind uitvoert.
- Er zijn ook een aantal factoren die worden geassocieerd met autonomie-
ondersteunende ouders:
à Ouders geloof over of het kind zich kan ontwikkelen op een zelfregulerende
manier.
à Vertouwen in organisatorische ontwikkeling en positieve aanpassing van
moeder en kind.
- Autonomie-ondersteuning is een fundamenteel begrip in de ouder-kind relatie.
Hoorcollege 2 Broers en zussen
Brody, G. H. (2004). Siblings' direct and indirect contributions to child development.
Current Directions in Psychological Science, 13, 124-126.
- Er wordt al sinds de 20e eeuw onderzoek gedaan naar broer-zus relaties.
- Goede/gezonde broer-zus relaties zorgen voor harmonie in het gezin.
- Een verschillende behandeling door ouders tussen broers en zussen kan worden gezien
als een belangrijke factor voor de ontwikkeling van een kind.
- Een oudere broer/zus kan vanaf midden-kindertijd dingen leren aan hun jongere
broer/zus. Ze worden hier steeds beter in en krijgen ook sneller het gevoel dat ze een
rol als verzorger aankunnen dan oudere broers of zussen die geen dingen aan hun
jongere broer of zus leren.
Hoorcollege 1 Inleiding gezinspedagogiek
McElwain, N. L., & Booth-LaForce, C. (2006). Maternal sensitivity to infant distress and
nondistress as predictors of infant-mother attachment security. Journal of Family
Psychology, 20, 247-255.
- Een veilige gehechtheidsrelatie tussen kind en ouder wordt als een hele belangrijke
ontwikkeling in de kindertijd gezien.
- Moederlijke sensitiviteit bevordert de ontwikkeling van een veilige hechtingsrelatie
tussen baby en moeder.
- Sommige onderzoeken hebben minder sterke bewijzen voor de hechting tussen
moeder en kind dan andere onderzoeken, dat komt doordat kinderen die angst ervaren
een betere voorspelling kunnen geven van moederlijke sensitiviteit dan kinderen die
geen angst ervaren.
- Bowlby stelt dat hechting een beschermende functie heeft.
- Er zijn niet veel studies geweest die hebben gekeken in hoeverre moederlijke
sensitiviteit voor stress een voorloper is van vroege gehechtheidsrelaties.
- Er zijn een aantal vragen die gesteld moeten worden om te weten of moederlijke
sensitiviteit en veilige hechtingrelaties met elkaar samenhangen.
1. In welke mate zijn sensitiviteit voor stress en sensitiviteit voor niet stress met
elkaar verbonden?
2. Is sensitiviteit voor stress vooral belangrijk tijdens het eerste jaar of zorgt het voor
veiligheid gedurende de kindertijd en misschien wel nog langer?
3. Kan het zijn dat grotere prikkelbaarheid of negativiteit van het kind verband houdt
met lagere niveaus van moederlijke gevoeligheid voor nood en op zijn beurt een
grotere kans op onveilige gehechtheid?
4. Zijn de methoden om moederlijke sensitiviteit voor stress en geen stress in
dezelfde settings te meten wel goed genoeg?
- Ze onderzochten de relatieve bijdrage van moederlijke gevoeligheid voor stress en
niet-stress op 6 en 15 maanden als voorspeller van kind-moeder hechtingszekerheid op
15 maanden.
- De resultaten geven aan dat meer sensitiviteit van de moeder voor stress bij 6
maanden, maar niet bij 15 maanden, geassocieerd was met een verhoogde kans op een
veilige hechtingsrelatie tussen moeder en kind.
- Niet-stress werd ook meegenomen in dit onderzoek.
- Moeilijke temperamenten van kinderen werd niet gerelateerd aan moederlijke
sensitiviteit en werd niet gezien als een voorspeller voor de gehechtheidsrelatie bij 15
maanden.
Joussemet, M., Landry, R., & Koestner, R. (2008). A self-determination theory perspective
on parenting. Canadian Psychology, 49, 194–200.
- Een belangrijke taak van ouders is ervoor zorgen dat kinderen internaliseren. Kinderen
moeten sociale regels leren en deze eigen maken om uiteindelijk zelfregulerend en
autonoom te zijn.
- De zelfdeterminatie theorie stelt dat mensen zich competent en autonoom moeten
voelen om te kunnen functioneren.
, - Intrinsieke motivatie en internalisatie zijn processen die bijdragen aan de
persoonlijkheid en de sociale ontwikkeling van mensen. De zelfdeterminatietheorie
kan of wel bijdragen aan intrinsieke motivatie of juist niet.
- Zowel intrinsieke motivatie als internalisatie zullen optimaal functioneren als ouders
de behoefte naar autonomie van kinderen steunen.
- Het ondersteunen van autonomie is actief steunen van het vermogen van het kind om
zelf initiatief te nemen en autonoom te zijn.
- Autonomie moet niet worden verward met permissief zijn of verwaarlozing en ook
niet met de bevordering van onafhankelijkheid.
- Psychologische controle bevordert intrinsieke motivatie en internalisatie NIET in
tegenstelling tot autonomie.
- Psychologische controle is ouderlijke controle over de psychologische wereld van het
kind.
- Gedragscontrole is niet hetzelfde als psychologische controle. Gedragscontrole is de
controle van ouders op wat ze vinden wat goed gedrag is en wat niet.
- Gedragscontrole zorgt voor een gezonde ontwikkeling bij kinderen terwijl
psychologische controle gevaarlijk kan zijn voor de ontwikkeling van kinderen.
- Er zijn drie verschillende soorten studies gedaan naar ouderlijke ondersteuning:
1. Parent observation studies
2. Parent interview studies
3. Children’s reports of parental behaviour
- Er zijn een aantal factoren die worden geassocieerd met controlerende ouders
namelijk:
à Ouders die veel druk ervaren, want Autonomie ondersteuning kost tijd en
psychologische beschikbaarheid.
à Het gedrag van de kinderen
à Als ouders hun eigen ego belangrijk vinden in de taken die een kind uitvoert.
- Er zijn ook een aantal factoren die worden geassocieerd met autonomie-
ondersteunende ouders:
à Ouders geloof over of het kind zich kan ontwikkelen op een zelfregulerende
manier.
à Vertouwen in organisatorische ontwikkeling en positieve aanpassing van
moeder en kind.
- Autonomie-ondersteuning is een fundamenteel begrip in de ouder-kind relatie.
Hoorcollege 2 Broers en zussen
Brody, G. H. (2004). Siblings' direct and indirect contributions to child development.
Current Directions in Psychological Science, 13, 124-126.
- Er wordt al sinds de 20e eeuw onderzoek gedaan naar broer-zus relaties.
- Goede/gezonde broer-zus relaties zorgen voor harmonie in het gezin.
- Een verschillende behandeling door ouders tussen broers en zussen kan worden gezien
als een belangrijke factor voor de ontwikkeling van een kind.
- Een oudere broer/zus kan vanaf midden-kindertijd dingen leren aan hun jongere
broer/zus. Ze worden hier steeds beter in en krijgen ook sneller het gevoel dat ze een
rol als verzorger aankunnen dan oudere broers of zussen die geen dingen aan hun
jongere broer of zus leren.
