Voeding
INHOUD 3
Doel vak 3
Aanvullende informa2e onderwijsvormen 3
Toetsvorm 3
Literatuur 3
WERKCOLLEGES 4
WC 1: Gezondheidsclaims 4
WC 2: Voedselconsump2epeiling 4
Kennisclips voedingsnormen en richtlijnen 4
WC 3: Klinische voeding 11
Ar5kel voorbereiding 11
Werkcollege Klinische Voeding 12
HOORCOLLEGES 15
HC 1: Macronutriënten: energie uit voeding en koolhydraten 15
HC 2: Fysiologie van het maagdarmkanaal 20
Anatomie 20
Vertering 26
HC 3: Lichaamssamenstelling 33
Samenstellingen 34
Methoden 35
HC 4: Macronutriënten: eiwiNen 42
Vormen en func5es 42
Metabolisme 46
Voedingsnormen 49
Eiwitkwaliteit 51
HC 5: Macronutriënten: veNen 52
Rekenen met energiewaarde 57
Func5es van veKen en vetzuren 57
Transport 58
HC 6: Klinische voeding 63
Voedingsproblema5ek bij ziekte 63
Voedingssyndromen 65
Diagnos5ek en behandeling 68
, Enterale voeding en parenterale voeding 69
HC 7: Voedselconsump2emethoden 73
Methoden om voedselconsump5e te meten 73
Methode kiezen 75
Nederlandse Voedselconsump5epeiling (VCP) 76
HC 8: Gezondheidsraad 76
Inhoud 77
Aanpak van de Richtlijnen 78
Jonge Gezondheidsraad 78
HC 9: Voedselverdeling wereldwijd (incl. documentaire VeNe Honger) 79
Documentaire ‘VeKe Honger’ van VPRO (eerste 55 min) 79
Hoorcollege: Voedselverdeling wereldwijd 81
HC 10: Micronutriënten: vitaminen en mineralen 85
Clips Voedingscentrum 85
Hoorcollege Micronutriënten 86
HC 11: De macht van het menu 92
Kennisclip: “Wat is duurzaamheid” 92
Kennisclip: ‘Waarom heea NL een s5kstofprobleem?’ 95
Hoorcollege: Macht van het menu 96
HC 12: Energiebalans en overgewicht 99
Energiebalans 99
Energiebalans: energie-inname 99
Energiebalans: energie-verbruik 101
Overgewicht en obesitas 102
,Inhoud
Doel vak
Deze cursus gee* een inleiding in de voedingsleer en het voedingsonderzoek. Na afloop van
deze cursus zal je een goed begrip hebben van de samenstelling van voeding en de rol van
voeding in het menselijk lichaam. Tevens zal je in staat zijn wetenschappelijke literatuur over
de rela>e tussen voeding en gezondheid kri>sch te beschouwen.
Aanvullende informa1e onderwijsvormen
De cursus Voeding bestaat uit 168 studie-uren (inclusief tentamen).
- Ca. 38 contacturen, online of op de campus:
o 22 uur voor hoorcolleges
o 4 uur voor inloopspreekuren
o 12 uur voor werkcolleges
o 128 zelfstudie-uren (inclusief voorbereiding/uitvoer werkcolleges)
o 1,5 uur tentamen
Toetsvorm
Het eindcijfer voor de cursus Voeding wordt bepaald door:
• 50% schri*elijk tentamen bestaande uit gesloten (meerkeuze) vragen. De
tentamenvragen zullen gaan over zowel de leerstof van de hoorcolleges (de
hoorcolleges zelf en eventuele aanvullende literatuur op Canvas) als het boek (Rolfes,
Pinna, Whitney) en de werkcolleges. Voorbeelden van examenvragen komen op
Canvas te staan.
• 25% werkcollege 1: Groepsopdracht eindpresenta>e gezondheidsclaim
• 25% werkcollege 2: Groepsopdracht eindpresenta>e voedselconsump>epeiling
• Pass/fail werkcollege 1: Groepsopdracht werkingsmechanisme gezondheidsclaim
Alle afzonderlijke onderdelen van de cursus dienen voldoende (≥5,5) te zijn om een
voldoende eindcijfer te behalen voor de cursus. Ook aanwezigheidsplicht bij alle
werkcolleges.
Literatuur
Rolfes SR, Pinna K, Whitney E. Understanding Normal and Clinical Nutri>on. 12th edi>on.
ISBN-13: 9780357368107 (hoofdstukken/paragrafen die leerstof zijn worden aangeven per
hoorcollege).
, Werkcolleges
WC 1: Gezondheidsclaims
Achtergrond werkcollege
Gezondheidsclaims = beweringen over de gezondheidsvoordelen van voedingsmiddelen.
- Gezondheidsclaim op product moet officieel worden goedgekeurd door de ESFA
(European Food Safety Authority)
Doel werkcollege
De rela>e tussen voedingsmiddelen en gezondheid/ziekte onderzoeken (de
gezondheidsclaim) en dit presenteren.
WC 2: Voedselconsump1epeiling
Achtergrond werkcollege
Het valide meten van voedingsinname is belangrijk om verbanden tussen voeding en
gezondheid/ziekte te kunnen onderzoeken.
- Verschillende methoden, zoals voedselfrequen>evragenlijst, een 24 uurs recall of een
voedingsdagboekje (zie HC 7: Voedselconsump>emethoen).
Kennisclips voedingsnormen en richtlijnen
Kennisclip 1: Ontstaan en doelstelling
De algemene doelstelling van Voedingsnormen -en Richtlijnen is het ondersteunen van de
publieke gezondheid (kinderen in de groei, zwangere vrouwen, senioren)
- Nadruk op voeding en onze gezondheid, dus voorkomen van ziekten.
Onderzoek à rol van voeding à gezondheid à conclusies vertaald naar concrete adviezen.
Ontstaan voedingsnormen en richtlijnen:
1. Tijdperk van totstandkoming: gebrek aan kennis
- Eerste interven>e voor publieke gezondheid die te linken is aan voeding (1753):
citrusvruchten opnemen in rantsoen om scheurbuik voorkomen (RCT)
INHOUD 3
Doel vak 3
Aanvullende informa2e onderwijsvormen 3
Toetsvorm 3
Literatuur 3
WERKCOLLEGES 4
WC 1: Gezondheidsclaims 4
WC 2: Voedselconsump2epeiling 4
Kennisclips voedingsnormen en richtlijnen 4
WC 3: Klinische voeding 11
Ar5kel voorbereiding 11
Werkcollege Klinische Voeding 12
HOORCOLLEGES 15
HC 1: Macronutriënten: energie uit voeding en koolhydraten 15
HC 2: Fysiologie van het maagdarmkanaal 20
Anatomie 20
Vertering 26
HC 3: Lichaamssamenstelling 33
Samenstellingen 34
Methoden 35
HC 4: Macronutriënten: eiwiNen 42
Vormen en func5es 42
Metabolisme 46
Voedingsnormen 49
Eiwitkwaliteit 51
HC 5: Macronutriënten: veNen 52
Rekenen met energiewaarde 57
Func5es van veKen en vetzuren 57
Transport 58
HC 6: Klinische voeding 63
Voedingsproblema5ek bij ziekte 63
Voedingssyndromen 65
Diagnos5ek en behandeling 68
, Enterale voeding en parenterale voeding 69
HC 7: Voedselconsump2emethoden 73
Methoden om voedselconsump5e te meten 73
Methode kiezen 75
Nederlandse Voedselconsump5epeiling (VCP) 76
HC 8: Gezondheidsraad 76
Inhoud 77
Aanpak van de Richtlijnen 78
Jonge Gezondheidsraad 78
HC 9: Voedselverdeling wereldwijd (incl. documentaire VeNe Honger) 79
Documentaire ‘VeKe Honger’ van VPRO (eerste 55 min) 79
Hoorcollege: Voedselverdeling wereldwijd 81
HC 10: Micronutriënten: vitaminen en mineralen 85
Clips Voedingscentrum 85
Hoorcollege Micronutriënten 86
HC 11: De macht van het menu 92
Kennisclip: “Wat is duurzaamheid” 92
Kennisclip: ‘Waarom heea NL een s5kstofprobleem?’ 95
Hoorcollege: Macht van het menu 96
HC 12: Energiebalans en overgewicht 99
Energiebalans 99
Energiebalans: energie-inname 99
Energiebalans: energie-verbruik 101
Overgewicht en obesitas 102
,Inhoud
Doel vak
Deze cursus gee* een inleiding in de voedingsleer en het voedingsonderzoek. Na afloop van
deze cursus zal je een goed begrip hebben van de samenstelling van voeding en de rol van
voeding in het menselijk lichaam. Tevens zal je in staat zijn wetenschappelijke literatuur over
de rela>e tussen voeding en gezondheid kri>sch te beschouwen.
Aanvullende informa1e onderwijsvormen
De cursus Voeding bestaat uit 168 studie-uren (inclusief tentamen).
- Ca. 38 contacturen, online of op de campus:
o 22 uur voor hoorcolleges
o 4 uur voor inloopspreekuren
o 12 uur voor werkcolleges
o 128 zelfstudie-uren (inclusief voorbereiding/uitvoer werkcolleges)
o 1,5 uur tentamen
Toetsvorm
Het eindcijfer voor de cursus Voeding wordt bepaald door:
• 50% schri*elijk tentamen bestaande uit gesloten (meerkeuze) vragen. De
tentamenvragen zullen gaan over zowel de leerstof van de hoorcolleges (de
hoorcolleges zelf en eventuele aanvullende literatuur op Canvas) als het boek (Rolfes,
Pinna, Whitney) en de werkcolleges. Voorbeelden van examenvragen komen op
Canvas te staan.
• 25% werkcollege 1: Groepsopdracht eindpresenta>e gezondheidsclaim
• 25% werkcollege 2: Groepsopdracht eindpresenta>e voedselconsump>epeiling
• Pass/fail werkcollege 1: Groepsopdracht werkingsmechanisme gezondheidsclaim
Alle afzonderlijke onderdelen van de cursus dienen voldoende (≥5,5) te zijn om een
voldoende eindcijfer te behalen voor de cursus. Ook aanwezigheidsplicht bij alle
werkcolleges.
Literatuur
Rolfes SR, Pinna K, Whitney E. Understanding Normal and Clinical Nutri>on. 12th edi>on.
ISBN-13: 9780357368107 (hoofdstukken/paragrafen die leerstof zijn worden aangeven per
hoorcollege).
, Werkcolleges
WC 1: Gezondheidsclaims
Achtergrond werkcollege
Gezondheidsclaims = beweringen over de gezondheidsvoordelen van voedingsmiddelen.
- Gezondheidsclaim op product moet officieel worden goedgekeurd door de ESFA
(European Food Safety Authority)
Doel werkcollege
De rela>e tussen voedingsmiddelen en gezondheid/ziekte onderzoeken (de
gezondheidsclaim) en dit presenteren.
WC 2: Voedselconsump1epeiling
Achtergrond werkcollege
Het valide meten van voedingsinname is belangrijk om verbanden tussen voeding en
gezondheid/ziekte te kunnen onderzoeken.
- Verschillende methoden, zoals voedselfrequen>evragenlijst, een 24 uurs recall of een
voedingsdagboekje (zie HC 7: Voedselconsump>emethoen).
Kennisclips voedingsnormen en richtlijnen
Kennisclip 1: Ontstaan en doelstelling
De algemene doelstelling van Voedingsnormen -en Richtlijnen is het ondersteunen van de
publieke gezondheid (kinderen in de groei, zwangere vrouwen, senioren)
- Nadruk op voeding en onze gezondheid, dus voorkomen van ziekten.
Onderzoek à rol van voeding à gezondheid à conclusies vertaald naar concrete adviezen.
Ontstaan voedingsnormen en richtlijnen:
1. Tijdperk van totstandkoming: gebrek aan kennis
- Eerste interven>e voor publieke gezondheid die te linken is aan voeding (1753):
citrusvruchten opnemen in rantsoen om scheurbuik voorkomen (RCT)
