Q1 MGZ Vasculaire schade
Q1: Vasculaire schade
Vaatziekten in het perspectief van de evolutie
Leerdoelen
- Je kunt de functie en de vorm van het humane circulatiesysteem op orgaan-, weefsel- en
celniveau beschrijven en je kunt de belangrijkste mechanismen die tot vaatschade lijden op
die niveaus toelichten.
- Je kunt het nut, de noodzaak en de functie van circulatie bij meercellige organismen
toelichten
- Je kunt de anatomie van het circulatiesysteem en de bloedvaten op orgaan-, weefsel- en
celniveau beschrijven
- Je kunt de verschillende mechanismen die tot vaatschade kunnen lijden in grote lijnen
beschrijven
- Je kunt de etiologie, pathogenese, morfologie en histologische aspecten van
atherosclerose in hoofdlijnen toelichten
- Je kunt becommentariëren welke impact atherosclerose heeft op individueel,
maatschappelijk en macro-economisch niveau
Ontstaan
Eencellige organisme ontstonden die geen gebruik maakten van zuurstof om te leven. Ze kunnen
geen grote afstand afleggen naar voedsel. Complex/meercellige organisme kunnen wel grote
afstand afleggen naar voedsel en betere omstandigheden. Heeft hier wel gespecialiseerde
organen en circulatie voor nodig.
Anatomie circulatie & bloedvaten
Bloed stroomt altijd van de linkerzijde van het hart naar
de rechterzijde. In de longen stroom het bloed van
rechts naar links. De uitzondering is dat bloed van de
linker ventrikel naar de linker atrium kan zonder het
hele lichaam door te moeten. Het bloed loopt dan via
de arteria bronchialis. Zuurstofrijk bloed loopt naar de
slagader van de bronchiën en komt daarna meteen
weer in de vena pulmonalis en daarna in het linker
atrium. De algemene functies van bloedvaten zijn de
aan en afvoer van zuurstof, voedingsstoffen en
warmte, het omzetten van pulsatiele flow (van het hart)
in continue flow (de pieken worden eruit gehaald),
opslagplaats van bloed(reserve) en een communicatie
middel via de hormonen. De soorten bloedvaten zijn
Aorta, arterie, arteriole, capillair, venule, vene en de
Vene Cava. De grote slagaders (Aorta en arterie) zijn
vaak elastische vaten en zorgen voor de geleiding van
bloed. De kleiner slagaders (arterie en arteriole) zijn
vaak musculaire vaten en zorgen voor de weerstand/
distributie in de weefsels. De ateriole, capillair en
venule zijn de microcirculatie. En als laatste heb je de
capaciteitsvaten wat de venen en Vena Cava zijn. De
coronair vaten moeten gevuld worden door de diastolische bloeddruk. De druk is altijd lager in de
coronair vaten dan de druk binnen in het hart anders kunnen de coronairvaten niet gevuld
worden. Een hele lage diastolische bloeddruk is nadelig voor het hart, want het bloed kan dan de
coronair vaten niet in. Als mensen hier last van hebben mogen er geen bloeddrukverlagers
worden gegeven. Een bètablokker is een begrenzer voor de hartfrequentie en geef je bij een
angina pectoris, hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en na een hartinfarct. De belangrijkste
effecten ervan zijn de daling van de bloeddruk, hartslag en de hartspier trekt minder krachtig
samen.
Pagina 1 van 12
, Q1 MGZ Vasculaire schade
Microcirculatie
De terminale arteriole (eind arteriole) splits zich op in capillairen. Daar bevinden zich precapillaire
sfincters die open of dicht kunnen staan. Als ze dicht staan gaat het bloed rechtstreeks richting
de venule zonder dat het capillaire netwerk doorbloed raakt (bijv. in de huid). Het lichaam reguleert
voornamelijk de flow in de weefsels met de sfincters.
Pagina 2 van 12
Q1: Vasculaire schade
Vaatziekten in het perspectief van de evolutie
Leerdoelen
- Je kunt de functie en de vorm van het humane circulatiesysteem op orgaan-, weefsel- en
celniveau beschrijven en je kunt de belangrijkste mechanismen die tot vaatschade lijden op
die niveaus toelichten.
- Je kunt het nut, de noodzaak en de functie van circulatie bij meercellige organismen
toelichten
- Je kunt de anatomie van het circulatiesysteem en de bloedvaten op orgaan-, weefsel- en
celniveau beschrijven
- Je kunt de verschillende mechanismen die tot vaatschade kunnen lijden in grote lijnen
beschrijven
- Je kunt de etiologie, pathogenese, morfologie en histologische aspecten van
atherosclerose in hoofdlijnen toelichten
- Je kunt becommentariëren welke impact atherosclerose heeft op individueel,
maatschappelijk en macro-economisch niveau
Ontstaan
Eencellige organisme ontstonden die geen gebruik maakten van zuurstof om te leven. Ze kunnen
geen grote afstand afleggen naar voedsel. Complex/meercellige organisme kunnen wel grote
afstand afleggen naar voedsel en betere omstandigheden. Heeft hier wel gespecialiseerde
organen en circulatie voor nodig.
Anatomie circulatie & bloedvaten
Bloed stroomt altijd van de linkerzijde van het hart naar
de rechterzijde. In de longen stroom het bloed van
rechts naar links. De uitzondering is dat bloed van de
linker ventrikel naar de linker atrium kan zonder het
hele lichaam door te moeten. Het bloed loopt dan via
de arteria bronchialis. Zuurstofrijk bloed loopt naar de
slagader van de bronchiën en komt daarna meteen
weer in de vena pulmonalis en daarna in het linker
atrium. De algemene functies van bloedvaten zijn de
aan en afvoer van zuurstof, voedingsstoffen en
warmte, het omzetten van pulsatiele flow (van het hart)
in continue flow (de pieken worden eruit gehaald),
opslagplaats van bloed(reserve) en een communicatie
middel via de hormonen. De soorten bloedvaten zijn
Aorta, arterie, arteriole, capillair, venule, vene en de
Vene Cava. De grote slagaders (Aorta en arterie) zijn
vaak elastische vaten en zorgen voor de geleiding van
bloed. De kleiner slagaders (arterie en arteriole) zijn
vaak musculaire vaten en zorgen voor de weerstand/
distributie in de weefsels. De ateriole, capillair en
venule zijn de microcirculatie. En als laatste heb je de
capaciteitsvaten wat de venen en Vena Cava zijn. De
coronair vaten moeten gevuld worden door de diastolische bloeddruk. De druk is altijd lager in de
coronair vaten dan de druk binnen in het hart anders kunnen de coronairvaten niet gevuld
worden. Een hele lage diastolische bloeddruk is nadelig voor het hart, want het bloed kan dan de
coronair vaten niet in. Als mensen hier last van hebben mogen er geen bloeddrukverlagers
worden gegeven. Een bètablokker is een begrenzer voor de hartfrequentie en geef je bij een
angina pectoris, hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en na een hartinfarct. De belangrijkste
effecten ervan zijn de daling van de bloeddruk, hartslag en de hartspier trekt minder krachtig
samen.
Pagina 1 van 12
, Q1 MGZ Vasculaire schade
Microcirculatie
De terminale arteriole (eind arteriole) splits zich op in capillairen. Daar bevinden zich precapillaire
sfincters die open of dicht kunnen staan. Als ze dicht staan gaat het bloed rechtstreeks richting
de venule zonder dat het capillaire netwerk doorbloed raakt (bijv. in de huid). Het lichaam reguleert
voornamelijk de flow in de weefsels met de sfincters.
Pagina 2 van 12
