Realisme: objectieve waarneming
Naturalisme: verklaren van de werkelijkheid
Impressionisme (1880-1900)
- Voortzetting/reactie op realisme
- Mensen zien wereld op eigen manier/eigen werkelijkheid
Kenmerken kunst:
- Vastleggen wisselende effecten van licht en kleur
- Vage contouren/ korte penseelstreken
- Claude Monet, Vincent van Gogh en Auguste Rodin
Kenmerken literatuur:
- Uitdrukken van nuances, indrukken en gevoelens
- Stijlmiddelen: neologisme(nieuwe woorden bedenken) en archaïsme (ouderwetse woorden)
- Veel beeldspraak: synesthesie(waarnemingen)
- Vooral poëzie
- Woordkunst/lyrische proza (impressionistische proza)
Belangrijkste schrijver + kenmerken
- Willem Kloos -> impressionistische Sonetten(wending) -> alliteraties en enjambement
Symbolisme: (1900-1914)
- Reactie op impressionisme en naturalisme
- streven naar de wereld achter de realiteit van de dag te onthullen
- De wereld zoals wij die waarnemen is slechts de afspiegeling van een hogere/diepere
werkelijkheid
- Symbolen
Kenmerken kunst
- Nauwe banden met Jugendstil/art nouveau
- Gebruik van motieven uit planten- en dierenwereld
Literatuur:
- Scheppen van hogere realiteit om leven diepere zin te geven
- Mythe: een verzonnen bovennatuurlijke wereld die verklaring moet bieden voor de wereld
en het leven een diepere zin moet geven
A.Roland Holst
- Schreef gedichten en korte verhalen
- Archaïsche taal
- ‘De mythe van Roland Holst’-> Veel gedichten die samen een geheel vormen
o Elysium: eiland der gelukzaligen, waarvan wij zijn gescheiden door de zee
o De wind: boodschapper van het eiland, voert het lied van de zaligen mee, die alleen
sommige kunnen horen (voornamelijk dichter/harpspeler)
o Dichter(harpspeler): taak om de mensheid de boodschap te brengen van de
‘verborgene’. Hij is een eenling. Word bij zijn taak belaagd door twee gevaren
, De door techniek (symbool voor moderne tijd) beheerste massa, wil zijn
boodschap niet weten
Zijn eigen aardsheid en zinnelijkheid waardoor contact met het geestelijke en
de Verborgene verliest
Neoromantiek (1900-1914)
- Reactie op impressionisme en naturalisme (net als symbolisme)
- fantasievol, geheimzinnig, verleden, exotisch, eenzaamheid, zwerflust, verzet tegen
maatschappij en dood
- Wel noodlot(net zoals naturalisme), maar geheimzinnig en bovennatuurlijk -> mens geen
invloed erop
Kenmerken Literatuur:
- Genres: griezelroman, detective roman en sciencefiction (Sherlock Holmes, Dracula)
- J.H.Leopold, Arthur van Schendel, J.C.Bloem en Marcel Proust
Nescio- De uitvreter
- Pas later waardering -> nuchter en cynisch taalgebruik
- Koekenbakker is de ik-persoon, vrienden: Japi, Bavink (bohemien)
- Ideaal: tegen de uitbuitmaatschappij, tegen werk
- Neoromantisch want:
o Verzet tegen maatschappij
o Zwerflust/exotisch/natuur
o Dood
Historische achtergrond (1918-1940)
- Interbellum
- Roaring twenties
- 1929: beurskrach
- Linkse en rechtse dictaturen
- Eerste en Tweede wereldoorlog
Modernisme
- Cultuurhistorische periode vanaf 1 WO
- Verzamelnaam voor artistieke stromingen en bewegingen (avant-garde)
o Expressionisme
o
Kenmerken kunst:
- Niet realistisch afbeelden van de werkelijkheid
- Uitdrukken van ideen en gevoelens dmv kleuren en vormen
- Moeilijk te begrijpen (daardoor ook tegenwerking van dictaturen)
- Kan ook alleen naar zichzelf verwijzen
Naturalisme: verklaren van de werkelijkheid
Impressionisme (1880-1900)
- Voortzetting/reactie op realisme
- Mensen zien wereld op eigen manier/eigen werkelijkheid
Kenmerken kunst:
- Vastleggen wisselende effecten van licht en kleur
- Vage contouren/ korte penseelstreken
- Claude Monet, Vincent van Gogh en Auguste Rodin
Kenmerken literatuur:
- Uitdrukken van nuances, indrukken en gevoelens
- Stijlmiddelen: neologisme(nieuwe woorden bedenken) en archaïsme (ouderwetse woorden)
- Veel beeldspraak: synesthesie(waarnemingen)
- Vooral poëzie
- Woordkunst/lyrische proza (impressionistische proza)
Belangrijkste schrijver + kenmerken
- Willem Kloos -> impressionistische Sonetten(wending) -> alliteraties en enjambement
Symbolisme: (1900-1914)
- Reactie op impressionisme en naturalisme
- streven naar de wereld achter de realiteit van de dag te onthullen
- De wereld zoals wij die waarnemen is slechts de afspiegeling van een hogere/diepere
werkelijkheid
- Symbolen
Kenmerken kunst
- Nauwe banden met Jugendstil/art nouveau
- Gebruik van motieven uit planten- en dierenwereld
Literatuur:
- Scheppen van hogere realiteit om leven diepere zin te geven
- Mythe: een verzonnen bovennatuurlijke wereld die verklaring moet bieden voor de wereld
en het leven een diepere zin moet geven
A.Roland Holst
- Schreef gedichten en korte verhalen
- Archaïsche taal
- ‘De mythe van Roland Holst’-> Veel gedichten die samen een geheel vormen
o Elysium: eiland der gelukzaligen, waarvan wij zijn gescheiden door de zee
o De wind: boodschapper van het eiland, voert het lied van de zaligen mee, die alleen
sommige kunnen horen (voornamelijk dichter/harpspeler)
o Dichter(harpspeler): taak om de mensheid de boodschap te brengen van de
‘verborgene’. Hij is een eenling. Word bij zijn taak belaagd door twee gevaren
, De door techniek (symbool voor moderne tijd) beheerste massa, wil zijn
boodschap niet weten
Zijn eigen aardsheid en zinnelijkheid waardoor contact met het geestelijke en
de Verborgene verliest
Neoromantiek (1900-1914)
- Reactie op impressionisme en naturalisme (net als symbolisme)
- fantasievol, geheimzinnig, verleden, exotisch, eenzaamheid, zwerflust, verzet tegen
maatschappij en dood
- Wel noodlot(net zoals naturalisme), maar geheimzinnig en bovennatuurlijk -> mens geen
invloed erop
Kenmerken Literatuur:
- Genres: griezelroman, detective roman en sciencefiction (Sherlock Holmes, Dracula)
- J.H.Leopold, Arthur van Schendel, J.C.Bloem en Marcel Proust
Nescio- De uitvreter
- Pas later waardering -> nuchter en cynisch taalgebruik
- Koekenbakker is de ik-persoon, vrienden: Japi, Bavink (bohemien)
- Ideaal: tegen de uitbuitmaatschappij, tegen werk
- Neoromantisch want:
o Verzet tegen maatschappij
o Zwerflust/exotisch/natuur
o Dood
Historische achtergrond (1918-1940)
- Interbellum
- Roaring twenties
- 1929: beurskrach
- Linkse en rechtse dictaturen
- Eerste en Tweede wereldoorlog
Modernisme
- Cultuurhistorische periode vanaf 1 WO
- Verzamelnaam voor artistieke stromingen en bewegingen (avant-garde)
o Expressionisme
o
Kenmerken kunst:
- Niet realistisch afbeelden van de werkelijkheid
- Uitdrukken van ideen en gevoelens dmv kleuren en vormen
- Moeilijk te begrijpen (daardoor ook tegenwerking van dictaturen)
- Kan ook alleen naar zichzelf verwijzen
