Basiszorg samenvatting

Basis zorg samenvatting

Thema 1

Huid:

 Is het grootste orgaan
 Voor iedereen zichtbaar
 Vertelt veel over iemand
- Ras - Koud of warm
- Leeftijd - Hoe iemand zich verzorgt
 Speelt een rol bij het leggen van contacten
- Strelen van iemand z’n huid - Een hand geven
 Zenuwen onder de huid kunnen ervoor zorgen of de aanraking prettig of onprettig is

Taken van de huid:

 Lichaamstemperatuur regelen
- Is gemiddeld 37 graden
- Bij dalen: de doorbloeding wordt minder. Er wordt dan minder warmte aan de omgeving
afgegeven en de huid ziet er bleek uit
- Bij hoge temp. : de doorbloeding verhoogt. Er wordt meer warmte afgegeven en de huid
ziet er rood uit.
- Wordt ook beïnvloed door de zweetklieren : transpireren zorgt er voor dat
lichaamswarmte verloren gaat
 Stoffen uitscheiden
- In de vorm van transpireren -Transpireren: regelen van de lichaamstemperatuur
- Zitten zouten en afbraakproducten in (bestaat 99% uit water)
 Gevoelsprikkels opvangen
- Groot aantal zenuwuiteinden onder de huid
- Je kunt dan, warmte, kou en drukprikkels (tastzin) voelen
 Lichaam beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf
- Bacteriën -Contact met een (hard) voorwerp
- Zonnestralen
 Vet opslaan
- Wordt opgeslagen in het onderhuids bindweefsel
- Dient als buffervoorraad
- Als je af wilt vallen, gebruik je de buffervoorraad
 Vorming van vitamine D
- Helpt bij afzetting van kalkzouten in ingroeiend botweefsel
- Bij gebrek: Engelse ziekte rachitis ontstaan
- Gevormd door: ultraviolette straling (zonlicht) of sommige voedingsmiddelen (margarine)




Bouw van de huid:

 Vernieuwt zich voordurend

,  Oppervlakte: 1,2 vierkante meter
 Dunste huid: oogleden, 0,5 mm
 Dikste huid: voetzolen, 5 mm
 Huid is rekbaar en plooibaar
 Bekleding van het lichaam
 Herstelt zich als de spanning verdwijnt (zwangerschap)
 Rimpels: ontstaan doordat de huidvezels hun elasticiteit verliezen
 De huid bestaat uit (van binnen naar buiten)
1. Opperhuid 3. Onderhuid bindweefsel
2. Lederhuid

Opperhuid:

 Buitenste laag
 Bevat geen eigen bloedvaten (komt vanuit de lederhuid)
 Dringt diep in de lederhuid via de
- Haren - Zweetklieren
- Talgklieren
 Opgebouwd uit 2 lagen
- Hoornlaag: Bestaat uit miljoenen dode en verhoornde cellen. Wordt dagelijks
hoorncellen afgestoten. Vb. na de vakantie je bruine huid bleker wordt. Word dan
langzaam vervangen door nieuwe
- Kiemlaag:
Groeit de hoornlaag aan
Pigmentkorrels die de kleur van de huid bepalen en ze beschermen het lichaam tegen te
sterke werking van de zonnestralen
Cellen van de moeder laag verdelen zich voortdurend
1. Kubusvormige epitheelcellen
2. Cellen worden platter
3. Celkern verdwijnt
4. Uit protoplasma van die cellen wordt de hoornstof gevormd
5. Cellen worden afgestoten(hoornlaag)

Lederhuid:

 Bindweefselcellen met elastische vezels
 Bevat veel bloedvaten
 Grens tussen opperhuid en lederhuid is grillig
 Dringt diep in de opperhuid via de:
- Zenuwuiteinden
 Bindweefselachtige, plooibare laag met veel bloedbaten en zenuwen
 Voed de cellen van de opperhuid via de bloedvaten
 Bevat:
- Zweetklieren, geven zweet af aan het huidoppervlak (verkoelende werking)
- Haarwortels - Bloedvaten
- Zenuwuiteinden voor de tast, pijn en temperatuur - Talgklieren

Onderhuids bindweefsel:

 Vormt de verbinden tussen de opperhuid en lederhuid
 Vormt de verbinden tussen de botten en spieren
 Is losmazig weefsel

,  Gevuld met vet (vet zorgt voor:)
- Reservevoedsel - Warmte-isolatie
- Beschermlaag
 Is op bepaalde plekken dikker (billen, bovenbenen, bovenarmen)
 Vet percentage is bij vrouwen hoger dan bij mannen

Borstklieren:

 Bij mannen en vrouwen
 Bij vrouwen ontwikkeld het zich tot borsten door hormonen tijdens de puberteit
 Borsten bestaan voor een klein deel uit klierweefsel en groot deel uit onderhuidsbindweefsel
met vetweefsel

Nagels:

- Zijn hoornplaatjes - Nagelriem beschermt de nagel aan de achterkant
- Dienen als bescherming - Nagelwortel groeit de nagel in de lengte
- Nagel ligt op een nagelbed - Nagelwal houdt de nagel op z’n plaats
- Nagelbed wordt de nagel dikker ( door hoorncellen die worden afgezet)

Kippenvel:

Bijna het hele lichaam is bedenkt met haren en haartjes. Elke haar heeft een wortel. Deze wortel zit in
een speciale schacht, de haarfollikel. Deze dringt tot diep in de lederhuid door. Aan de onderzijde
wordt de haar gevoed door een haarvat. Aan de meeste haartjes zit een spiertje. Deze trekken samen
en de haartjes gaan recht op staan. Zo ontstaat kippenvel

Slijmvliezen:

 Mond, neus, anus en vagina zijn gangen die in verbinding staan met buiten en binnen je
lichaam. Deze gangen bevatten cellen die slijm produceren, waardoor vliezen vochtig blijven.
Dit is noodzakelijk, want daardoor functioneren de slijmvliezen goed.

Gebit:

 Volwassene heeft 32 tanden en kiezen
 Boven kaak en onder kaak
 Gebitselementen van voor naar achter:
- Twee snijtanden - Twee valse kiezen
- Een hoektand - Drie ware kiezen
 Melkgebit:
- Ontbreken de ware kiezen
- Heeft 20 tanden en kiezen
- Baby: eerste tandjes ongeveer 6 maanden oud, kwijlen kan voorteken zijn van
ontwikkeling van tandjes
- tussen 6 en 12 jaar wisselt een mens het melk gebit voor het blijvend gebit

 Tanden hebben een eigen functie:
- Snijtanden:
Hebben een scherpe bovenkant waardoor ze geschikt zijn om stukken af te bijten van
voedsel
- De hoektanden:
Zijn scherpe puntige tanden die taai voedsel, zoals vlees, klein kunnen maken

, - De valse en ware kiezen:
Zijn grote vierkante ‘molenstenen’ die het voedsel vermalen
 De bouw van een tand:
- De kroon:
Deze steekt boven het tandvlees uit
- De hals:
Deze wordt door het tandvlees bedenkt
- De wortel:
Deze ligt in het kaakbeen

Hoofdstuk 2 Hygiënische verzorging:

Is de verzorging van de huid, slijmvliezen, de haren, het gebit en de nagels

Doel van de hygiënische verzorging:

De mens lichamelijk, sociaal en psychisch optimaal laten functioneren.

1. Lichamelijk functioneren
- Heeft een gunstige invloed op de gezondheid van het lichaam
- Bij een vieze huid heb je eerder kans op infecties
- Bij slechte verzorging van het gebit eerder kans op tandbederf
2. Sociaal functioneren
- Onverzorgd uiterlijk kan afstotend werken
3. Psychisch welbevinden
- Na een wasbeurt voelen mensen zich ook vaak geestelijk opgeknapt
- Kunnen zich fitter voelen

Hygiënische verzorging van de volwassene:

Als verzorgende:

 Ga je na of de hulp geheel of gedeeltelijk nodig is
 Ga je na of de zorgvragen begeleid moet worden naar volledige of gedeeltelijke
zelfstandigheid
 Houd je rekening met schaamtegevoelens
 Ben je er zeer attent op dat de zorgvrager zich niet ‘bekeken’ voelt, laat de zorgvrager niet
onnodig bloot liggen
 Neem je maatregelen zodat andere mensen niet onverwacht binnen kunnen komen
 Neem je maatregelen om beschadiging of infectie bij de zorgvrager te voorkomen
 Houd je rekening met de hygiënische gewoonten van de zorgvragen. Deze gewoonten handen
samen met factoren als:
- Cultuur: volgens de islam is bijvoorbeeld scheren van okselharen en schaamharen bij
mannen en vrouwen een hygiënische maatregel; sommige mensen gebruiken uitsluitend
vochtige toiletdoekjes en willen geen droog papier
- Gezin: ieder gezin heeft de eigen gewoonten bij de hygiënische verzorging
- Beroep: een vrachtwagenchauffeur zal een andere behoefte aan hygiënische verzorging
hebben dan een pedicure.
- Klimaat: bij warm weer is de behoefte aan een wasbeurt groter dan bij koud weer
- Voorzieningen: in Nederland beschikken de meeste mensen over een douche of bas.
Voor mensen met een beperking zijn deze voorzieningen niet altijd geschikt
- Economie: bezuinigen op energiekosten kunnen van invloed zijn op lichaamshygiëne