Acuut letsel, weefselherstel & pijn A2 2.1 (09-02-2023)
KNGF-richtlijnen enkelletsel
Normaal beloop: 6-8 weken afname van klachten.
- Na 12 weken sporten hervat.
Afwijkend beloop enkel:
- Recidief
- Nevenpathologie: artrose
- Uit de hand gelopen ontstekingsreactie
- Bewegingsangst
Weefsel: complex van cellen met dezelfde structuur en functie + tussenstof → epitheel, bindweefsel,
spierweefsel en zenuwweefsel.
-Epitheelweefsel: bestaat uit cellen en bevat weinig tussenstof. Kan stoffen selectief doorlaten of
tegenhouden.
- Bijv. opperhuid en binnenbekleding van de luchtwegen, urinewegen en spijsverteringkanaal.
-Bindweefsel: losmazig of vezelrijk. Behoren bot, kraakbeen en bloed. Bestaat voor een groot deel uit
tussenstof, tussenstof bestaat uit collageen, wat geproduceerd wordt door fibroblasten.
Panbandje maakt deel uit van: de voorste kamer van het onderste spronggewricht.
De uitslag van de max. dorsaalflexie van de enkel kan beïnvloed worden door passieve insufficiëntie
van: m. gastrocnemius.
Onder de trochlea peronealis loopt de pees van: m. peroneus longus.
Lig. bifurcatum zit vast aan de talus.
Hoe kunnen we als fysiotherapeut in de anamnese een onderscheidt maken tussen letsel aan het
laterale kapsel bandapparaat en de syndesmosis, verschil qua pijn: locatie van de pijn.
Fases van herstel
Ontstekingsfase: 3 tot 5 dagen.
- Reinigen wondgebied
- Activeren van cellen t.b.v. reparatie
- Advies immobilisatie, rust.
Profileratiefase: 21 dagen.
- Toename van het aantal cellen met
productiecapaciteit
- Vorming van capillair netwerk
- Licht belasten, collageen type 3 aanmaken.
- Start training: ROM, coördinatie, aëroob, kracht.
Remodellering organisatiefase
- Herstructurering van weefsel
- Aanleg zenuwvezels
- Reorganisatie vaatbed
Remodellering integratiefase
- Herstel van sensomotoriek
- Volledig belastbaar
- Herstel functionele stabiliteit
Remodelleringsfase: 300 tot 500 maanden.
- Specifieke belasting structuur: organisatie, functie.
Collagene vezels organiseren zich in de richting waar de trekkrachten het grootste zijn.
Inversietrauma: peesweefsel en ligamenten op spanning.
1
, FITT-parameters
FITT Ontstekingsfase Profileratiefase Organisatie/integratiefase
F Frequent herhalen Lagere frequentie
binnen de pijngrens
I Onbelast. Minimaal Op geleide van pijn Belast, volledig intensiteit
belasten tot pijngrens niet op basis van
kracht
T Actief geleid met Gericht op ADL. Hogere complexiteit:
beperkte Actief geleid met coördinatie, volledige
bewegingsuitslag volledige beschikbare bewegingsuitslag, kracht.
bewegingsuitslag tot
pijngrens
T Aantal keren per dag 1 á 2 keer per dag
afhankelijk van na reactie
De belangrijkste aspecten van pijn uit te leggen en een onderscheidt maken tussen nociceptie,
primaire pijn, secundaire pijn en chronische pijn;
Pijn: onplezierige sensorische en emotionele ervaring, geassocieerd met actuele of potentiële
weefselschade, of beschreven in termen van dergelijke schade.
Acute pijn: als gevolg van weefselschade, bijv. in vinger snijden.
Onze rol: begeleiden in het proces van weefselherstel & pijn.
Bloeding van bloedvaten = 48 uur rust.
Ruptuur: verscheuring of inscheuring van weefsel.
Chronische pijn
→ wanneer pijn meer dan 3 maanden aanhoudt.
1. Chronische weefselschade (artrose)
2. Pijn zonder weefselschade
Soorten chronische pijn:
- Perifere neuropathische pijn: logische pijn
-bijv. ingeklemde perifere zenuw (zenuw dat onder het acromion zit die ingeklemd
raakt als gevolg van een verhoogde tonus van spieren rond de schoudergordel).
- Centrale neuropathische pijn: niet logische pijn
-Schade aan centraal neuron (MS).
-Disregulatie in de prikkeloverdracht binnen het cz.
-Als gevolg van plastische veranderingen/psychologische, emotionele factoren (valt
grootste groep onder).
Nut van pijn: waarschuwing & bescherming (terugtrekreflex).
- Weefsel gaat ontzien -> herstellen.
Nociceptoren
Registreren en zetten om in actiepotentialen. Er zitten kleine censoren in de huid die weefselschade
registreren. Ze registreren geen pijn, alleen weefselschade. De pijn wordt pas geregistreerd als het in
de hersenen aankomt, gevolg je ervaart pijnt.
- Functie van een noktische prikkel → prikkel die schade tot gevolg heeft (snijden in je vinger)
dat te registeren.
- Receptive veld= van zijn een zenuw zijn er uitlopers die een veld de weefselschade kunnen
registeren.
Hoe dieper je het lichaam in gaat hoe minder nociceptoren je hebt (bijv. buikpijn niet precies waar de
pijn zit).
Bij botten zijn geen nociceptoren, deze registreren geen weefselschade. Als je een bot breekt worden
de weefsels erheen geprikkeld.
2
KNGF-richtlijnen enkelletsel
Normaal beloop: 6-8 weken afname van klachten.
- Na 12 weken sporten hervat.
Afwijkend beloop enkel:
- Recidief
- Nevenpathologie: artrose
- Uit de hand gelopen ontstekingsreactie
- Bewegingsangst
Weefsel: complex van cellen met dezelfde structuur en functie + tussenstof → epitheel, bindweefsel,
spierweefsel en zenuwweefsel.
-Epitheelweefsel: bestaat uit cellen en bevat weinig tussenstof. Kan stoffen selectief doorlaten of
tegenhouden.
- Bijv. opperhuid en binnenbekleding van de luchtwegen, urinewegen en spijsverteringkanaal.
-Bindweefsel: losmazig of vezelrijk. Behoren bot, kraakbeen en bloed. Bestaat voor een groot deel uit
tussenstof, tussenstof bestaat uit collageen, wat geproduceerd wordt door fibroblasten.
Panbandje maakt deel uit van: de voorste kamer van het onderste spronggewricht.
De uitslag van de max. dorsaalflexie van de enkel kan beïnvloed worden door passieve insufficiëntie
van: m. gastrocnemius.
Onder de trochlea peronealis loopt de pees van: m. peroneus longus.
Lig. bifurcatum zit vast aan de talus.
Hoe kunnen we als fysiotherapeut in de anamnese een onderscheidt maken tussen letsel aan het
laterale kapsel bandapparaat en de syndesmosis, verschil qua pijn: locatie van de pijn.
Fases van herstel
Ontstekingsfase: 3 tot 5 dagen.
- Reinigen wondgebied
- Activeren van cellen t.b.v. reparatie
- Advies immobilisatie, rust.
Profileratiefase: 21 dagen.
- Toename van het aantal cellen met
productiecapaciteit
- Vorming van capillair netwerk
- Licht belasten, collageen type 3 aanmaken.
- Start training: ROM, coördinatie, aëroob, kracht.
Remodellering organisatiefase
- Herstructurering van weefsel
- Aanleg zenuwvezels
- Reorganisatie vaatbed
Remodellering integratiefase
- Herstel van sensomotoriek
- Volledig belastbaar
- Herstel functionele stabiliteit
Remodelleringsfase: 300 tot 500 maanden.
- Specifieke belasting structuur: organisatie, functie.
Collagene vezels organiseren zich in de richting waar de trekkrachten het grootste zijn.
Inversietrauma: peesweefsel en ligamenten op spanning.
1
, FITT-parameters
FITT Ontstekingsfase Profileratiefase Organisatie/integratiefase
F Frequent herhalen Lagere frequentie
binnen de pijngrens
I Onbelast. Minimaal Op geleide van pijn Belast, volledig intensiteit
belasten tot pijngrens niet op basis van
kracht
T Actief geleid met Gericht op ADL. Hogere complexiteit:
beperkte Actief geleid met coördinatie, volledige
bewegingsuitslag volledige beschikbare bewegingsuitslag, kracht.
bewegingsuitslag tot
pijngrens
T Aantal keren per dag 1 á 2 keer per dag
afhankelijk van na reactie
De belangrijkste aspecten van pijn uit te leggen en een onderscheidt maken tussen nociceptie,
primaire pijn, secundaire pijn en chronische pijn;
Pijn: onplezierige sensorische en emotionele ervaring, geassocieerd met actuele of potentiële
weefselschade, of beschreven in termen van dergelijke schade.
Acute pijn: als gevolg van weefselschade, bijv. in vinger snijden.
Onze rol: begeleiden in het proces van weefselherstel & pijn.
Bloeding van bloedvaten = 48 uur rust.
Ruptuur: verscheuring of inscheuring van weefsel.
Chronische pijn
→ wanneer pijn meer dan 3 maanden aanhoudt.
1. Chronische weefselschade (artrose)
2. Pijn zonder weefselschade
Soorten chronische pijn:
- Perifere neuropathische pijn: logische pijn
-bijv. ingeklemde perifere zenuw (zenuw dat onder het acromion zit die ingeklemd
raakt als gevolg van een verhoogde tonus van spieren rond de schoudergordel).
- Centrale neuropathische pijn: niet logische pijn
-Schade aan centraal neuron (MS).
-Disregulatie in de prikkeloverdracht binnen het cz.
-Als gevolg van plastische veranderingen/psychologische, emotionele factoren (valt
grootste groep onder).
Nut van pijn: waarschuwing & bescherming (terugtrekreflex).
- Weefsel gaat ontzien -> herstellen.
Nociceptoren
Registreren en zetten om in actiepotentialen. Er zitten kleine censoren in de huid die weefselschade
registreren. Ze registreren geen pijn, alleen weefselschade. De pijn wordt pas geregistreerd als het in
de hersenen aankomt, gevolg je ervaart pijnt.
- Functie van een noktische prikkel → prikkel die schade tot gevolg heeft (snijden in je vinger)
dat te registeren.
- Receptive veld= van zijn een zenuw zijn er uitlopers die een veld de weefselschade kunnen
registeren.
Hoe dieper je het lichaam in gaat hoe minder nociceptoren je hebt (bijv. buikpijn niet precies waar de
pijn zit).
Bij botten zijn geen nociceptoren, deze registreren geen weefselschade. Als je een bot breekt worden
de weefsels erheen geprikkeld.
2
