Vier componenten van bloed?
Bloedvolume (ongeveer 5liter) wordt geregeld door de nieren en bestaat uit:
rode bloedlichaampjes (erytrocyten) 45%
witte bloedlichaampjes en plaatjes (leukocyten) 1%
plasma (fluid) 55%
Wat is de bijdrage van zink en koper bij bloedgezondheid?
Zink is een cofactor bij de aanmaak van hemoglobine en koper speelt een rol bij het transport
(Seleen beschermt rode bloedlichaampjes tegen beschadiging)
Drie fasen in het ontstaan van ijzer tekort
1 afgenomen ijzervoorraad en ferretin (iron depletion= uitputting) - geen symptomen
2 afgenomen ijzer transport en transferrin, minder heemproductie (iron-deficiënt erythropoiesis) -
minder werkprestatie
3 ijzer-gebrek anemie, te weinig aanmaak van normale gezonde rode bloedlichaampjes, minder
productie van heem, inadequate hemoglobine niveaus om O2 te vervoeren (iron-deficiency
anemie) - bleekzien, moe, slechte cognitieve en immuunfie, minder werkprestatie
hypochrome anemie - heme te laag; hemoglobine kan geen O2 transporteren
microcytische anemie - kleine bloedlichaampjes met onvoldoende hemoglobine
Symptomen?
bleke huid (Chrome=kleur), moe, verminderde werkprestaties en een gestoorde immuun &
cognitieve functie
Wat is heme?
Heme is de ijzerhoudende molecule in hemoglobine
Cerruloplasma? Groot koper dragend eiwit
Wat is hemoglobine? Myoglobine?
O2 dragend eiwit in rode bloedcellen met ijzer
Myo hetzelfde maar dan in de spiercellen
Wat is de rol van ijzer in bloedgezondheid en met name bij O2-transport?
Voor de vorming van hemoglobine is ijzer nodig. Hemoglobine is eiwit met ijzer en O2 in de
bloedcellen dat zorgt voor het zuurstoftransport in het bloed en de stofwisseling. Myoglobine is
eiwit met ijzer en O2 in de spiercellen
De hoeveelheid ijzer in het bloed geeft een indicatie voor een tekort of overschot in oa de milt en
lever en beenmerg.
Wat zijn de bijdragen van vitamine K en B6 voor bloedgezondheid?
K zorgt voor bloedstolling en B6 voor de synthese van heme (net zo hard hierbij nodig als ijzer)
Proces: Heemijzer uit dieren wordt in de enterocyten in de dunne darm beter opgenomen dan
non-heem ijzer uit planten(ook deels uit dieren). Via Transportin komt ijzer in het bloedplasma.
Koper helpt bij het transport.
Ferritine is een eiwit uit zoogdieren dat ervoor zorgt dat ijzer wordt gekoppeld en opgeslagen door
darmslijmvlies, milt, lever en het beenmerg. Nadat het via de bloedbaan is getransporteerd via
Transferrine
Bronnen voor ijzer:
- Heem uit Rund- en lamsvlees 25% (meat,fish,poultry)
- Non-heem uit groenten en brood 10% afhankelijk van vitamine C (fruit en groente)
(Uit fortified cereals, peulvruchten, spinazie)
Oppassen voor Calcium (melk) en eiwit (sojabonen)