Verschil theorieën week 5
Historische context
In de Middeleeuwen heerste grote onveiligheid, en de reactie op criminaliteit werd
sterk beïnvloed door de Kerk en machthebbers, wat leidde tot draconische straffen en
klassenjustitie.
Tijdens de Verlichting in de 18e eeuw verschoof de filosofische focus naar de mens,
en nieuwe denkers zoals Montesquieu, Voltaire, Locke en Rousseau begonnen het
idee van individuele rechten en de relatie tussen samenleving en wetgeving te
verkennen. Dit was een periode van verandering in het denken over strafrecht en het
strafsysteem.
**Klassieke Theorieën: Beccaria en Bentham**
Klassieke filosofische theorieën, ontwikkeld door denkers als Cesare Beccaria en Jeremy
Bentham, gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele economische
keuze van personen.
- **Cesare Beccaria (1738-1794):**
Beccaria is vooral bekend vanwege zijn invloedrijke werk "Dei delitti e delle pene" (Over
misdaden en straffen), gepubliceerd in 1764. Zijn ideeën zijn gebaseerd op het concept van
een sociaal contract, waarbij individuen een deel van hun soevereiniteit opgeven in ruil voor
bescherming door de staat. Beccaria benadrukte dat straffen restrictief en proportioneel
moeten zijn, omdat ze de individuele vrijheden beperken.
- **Jeremy Bentham (1748-1832):**
Bentham stelde dat "Nature has placed mankind under governance of two 'sovereign
masters': pain and pleasure." Hij bepleitte dat de hoogte van de straf net hoog genoeg moet
zijn om daders ervan te weerhouden een dergelijk delict te plegen. Bentham's theorie richt
zich op het concept dat de straf moet passen bij het delict en niet bij de dader.
, **Economische Theorieën: Afschrikkingstheorieën**
Afschrikkingstheorieën gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele
economische keuze van personen. Deze theorieën suggereren dat zwaardere straffen
personen kunnen afschrikken en kunnen leiden tot minder criminaliteit.
**Economische Theorieën: Rationele Keuzetheorieën**
De rationele keuzetheorieën, ontwikkeld door Gary Becker (Nobelprijswinnaar Economie
1992), gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele economische
keuze van personen. Ze baseren beslissingen op kosten-batenafwegingen, waarbij de
verwachte straf, pakkans en strafzwaarte belangrijke factoren zijn.
**Economische Theorieën: Gelegenheids- en Routine Activiteitentheorieën**
- **De Gelegenheidstheorie (Cohen & Felson):**
Deze theorie, ontwikkeld door Lawrence E. Cohen en Marcus Felson, stelt dat de kans op
criminaliteit toeneemt wanneer er verleidelijke kansen zijn en weinig toezicht. Ze beweren
dat de meeste mensen geen criminelen zijn, maar dat de kans op criminaliteit toeneemt
wanneer er verleidelijke kansen zijn en weinig toezicht.
- **De Theorie van "De Markt van Misdaad en Beveiliging" (Van Dijk):**
Willem Adriaan "Wim" van Dijk is de auteur van deze theorie. Het past economische
principes toe op criminaliteit en beveiliging en benadrukt de interactie tussen daders,
slachtoffers en overheid, en hoe ze reageren op elkaars gedrag en kosten-
batenoverwegingen maken.
- **De Routine Activiteiten Theorie (RAT) (Cohen & Felson):**
Ook ontwikkeld door Lawrence E. Cohen en Marcus Felson, legt deze theorie de nadruk op
drie elementen: de aanwezigheid van 'gemotiveerde daders', 'kansen' voor delicten en de
afwezigheid van 'capabele bewakers'. Het benadrukt de rol van gelegenheid bij het plegen
van misdrijven.
Historische context
In de Middeleeuwen heerste grote onveiligheid, en de reactie op criminaliteit werd
sterk beïnvloed door de Kerk en machthebbers, wat leidde tot draconische straffen en
klassenjustitie.
Tijdens de Verlichting in de 18e eeuw verschoof de filosofische focus naar de mens,
en nieuwe denkers zoals Montesquieu, Voltaire, Locke en Rousseau begonnen het
idee van individuele rechten en de relatie tussen samenleving en wetgeving te
verkennen. Dit was een periode van verandering in het denken over strafrecht en het
strafsysteem.
**Klassieke Theorieën: Beccaria en Bentham**
Klassieke filosofische theorieën, ontwikkeld door denkers als Cesare Beccaria en Jeremy
Bentham, gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele economische
keuze van personen.
- **Cesare Beccaria (1738-1794):**
Beccaria is vooral bekend vanwege zijn invloedrijke werk "Dei delitti e delle pene" (Over
misdaden en straffen), gepubliceerd in 1764. Zijn ideeën zijn gebaseerd op het concept van
een sociaal contract, waarbij individuen een deel van hun soevereiniteit opgeven in ruil voor
bescherming door de staat. Beccaria benadrukte dat straffen restrictief en proportioneel
moeten zijn, omdat ze de individuele vrijheden beperken.
- **Jeremy Bentham (1748-1832):**
Bentham stelde dat "Nature has placed mankind under governance of two 'sovereign
masters': pain and pleasure." Hij bepleitte dat de hoogte van de straf net hoog genoeg moet
zijn om daders ervan te weerhouden een dergelijk delict te plegen. Bentham's theorie richt
zich op het concept dat de straf moet passen bij het delict en niet bij de dader.
, **Economische Theorieën: Afschrikkingstheorieën**
Afschrikkingstheorieën gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele
economische keuze van personen. Deze theorieën suggereren dat zwaardere straffen
personen kunnen afschrikken en kunnen leiden tot minder criminaliteit.
**Economische Theorieën: Rationele Keuzetheorieën**
De rationele keuzetheorieën, ontwikkeld door Gary Becker (Nobelprijswinnaar Economie
1992), gaan ervan uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele economische
keuze van personen. Ze baseren beslissingen op kosten-batenafwegingen, waarbij de
verwachte straf, pakkans en strafzwaarte belangrijke factoren zijn.
**Economische Theorieën: Gelegenheids- en Routine Activiteitentheorieën**
- **De Gelegenheidstheorie (Cohen & Felson):**
Deze theorie, ontwikkeld door Lawrence E. Cohen en Marcus Felson, stelt dat de kans op
criminaliteit toeneemt wanneer er verleidelijke kansen zijn en weinig toezicht. Ze beweren
dat de meeste mensen geen criminelen zijn, maar dat de kans op criminaliteit toeneemt
wanneer er verleidelijke kansen zijn en weinig toezicht.
- **De Theorie van "De Markt van Misdaad en Beveiliging" (Van Dijk):**
Willem Adriaan "Wim" van Dijk is de auteur van deze theorie. Het past economische
principes toe op criminaliteit en beveiliging en benadrukt de interactie tussen daders,
slachtoffers en overheid, en hoe ze reageren op elkaars gedrag en kosten-
batenoverwegingen maken.
- **De Routine Activiteiten Theorie (RAT) (Cohen & Felson):**
Ook ontwikkeld door Lawrence E. Cohen en Marcus Felson, legt deze theorie de nadruk op
drie elementen: de aanwezigheid van 'gemotiveerde daders', 'kansen' voor delicten en de
afwezigheid van 'capabele bewakers'. Het benadrukt de rol van gelegenheid bij het plegen
van misdrijven.
