Medische kennis - A&F
H1:
Vorm en bouw zijn bepalend voor de functiemogelijkheden, maar de functie van een orgaan
heeft ook invloed op de bouw ervan.
Je kunt bouw en functie wel van elkaar onderscheiden, maar nooit van elkaar scheiden.
Functionele anatomie: de combinatie van anatomie en fysiologie; de bouw van het
menselijk lichaam in directe relatie met de lichaamsfuncties.
Onderzoeksmethoden
Algemeen:
- Inspectie: je observeert systematisch de buitenkant van het lichaam.
- Palpatie (als laatst bij buikklachten): je tast met je handen en vingers het
lichaamsoppervlak zodat je te weten komt over dieper gelegen structuren.
- Percussie: je klopt aan de buitenkant op een deel van het lichaam om uit de hoogte
van de toon (geluid) een indruk te krijgen van de toestand van het onderliggende
weefsel.
- Auscultatie: je luistert met een stethoscoop naar geluiden die door het lichaam
geproduceerd worden.
Aanvullend:
- Laboratoriumonderzoek: weefsels en vloeistoffen worden onderzocht.
- Pathologie: cytologie (celonderzoek), histologie (weefselonderzoek d.m.v. een biopt)
- Röntgenstraling (x-straling): opnamen maken van de botten in het lichaam.
- Computertomografie (CT): d.m.v. röntgenstraling zachtere weefsels zichtbaar maken.
- Angiografie: d.m.v. röntgenstraling en contrastvloeistof in de bloedbaan spuiten
kunnen de hartholten en bloedvaten zichtbaar worden gemaakt.
- Magnetic resonance imaging (MRI): doorsneden van structuren en weefsels
zichtbaar maken d.m.v. resonatie van de waterstofatoomkernen door radiogolven.
- Echografie/echoscopie: beeldvormend onderzoek van weefsel en organen met
behulp van ultrageluidstrillingen.
- Doppleronderzoek: de stroomrichting en stroomsnelheid van het bloed in de
bloedbaan registreren d.m.v. hoogfrequente geluidsgolven.
- Endoscopie: alle onderzoeken waarbij en gebruik gemaakt wordt van een optische
sonde.
- Elektrocardiogram (ECG): gegevens over de hartactiviteit d.m.v. het opvangen en
weergeven van elektrische signalen.
- Elektro-encefalogram (EEG): gegevens over de hersenactiviteit d.m.v. het opvangen
en weergeven van elektrische signalen.
- Elektromyogram (EMG): gegevens over de spieractiviteit d.m.v. het opvangen en
weergeven van elektrische signalen.
Standaardmens in de functionele anatomie:
, - Mannelijk
- 25 jaar oud
- 1,75 m lang
- 70 kg zwaar
- Gemiddelde lichaamsbouw
- Gezond
Terminologia Anatomica: het vakjargon, meestal Latijns maar soms ook Oudgrieks.
Afkortingen:
- A. : arteria (slagader)
- V. : vena (ader)
- N. : nervus (zenuw)
- M. : musculus (spier)
Analyse: ontleding in bestanddelen.
Kenmerken levende organismen:
- Nemen voedingsstoffen op voor de energiestofwisseling, de bouwstofwisseling en
het herstel.
- De drang tot zelfhandhaving.
- De drang tot soorthandhaving (voortplanting).
- Er is sprake van reactievermogen, beweging en ontwikkeling.
Psyche: ziel.
Soma: lichaam.
Sociaal: met mensen omgaan, elkaar en de omgeving waarin ze leven beïnvloeden.
Holistische benadering: de gerichtheid op het totaal; psychisch, somatisch en sociaal.
Synthese: kennis en inzicht worden samengevoegd tot een ondeelbaar geheel.
H2.1:
,Cellen:
- Anatomische term: basisbouwstenen.
- Fysiologische term: fundamentele stofwisselingseenheden.
Metabolisme: alle biochemische reacties die in de cellen kunnen plaatsvinden.
Anabole reacties: kleine moleculen worden samengevoegd tot groter, dit kost energie. Ze
worden (meestal tijdelijk) ingebouwd in de cellen en gebruikt voor; groei, onderhoud en
reparatie.
Assimilatie: opbouwstofwisseling.
Katabole reacties: grotere moleculen worden afgebroken tot kleinere, er komt energie vrij.
De energie kan gebruikt worden voor de opbouwstofwisseling of andere energie vragende
processen zoals beweging en warmteproductie.
Dissimilatie: afbraakstofwisseling.
Aerobe dissimilatie (verbranding): een energierijke stof(brandstof) reageert met zuurstof.
Celademhaling: verbranding in de cel.
Anaerobe dissimilatie: afbraak van energierijke stoffen zonder zuurstof te gebruiken.
Adenosinedifosfaat (ADP): de stof die de energie kan opslaan in een cel.
Adenosinetrifosfaat (ATP): ADP als er een derde fosfaatmolecuul aan is gebonden.
“opgeladen” ADP, “bewaart” energie.
Energierijke binding: opgeladen ADP met een derde fosfaatmolecuul.
Als er ergens in de cel energie nodig is wordt het derde fosfaatmolecuul heel snel
losgekoppeld en komt de opgeslagen energie vrij.
Enzymen (reactieversnellers), eindigt meestal op -ase:
- Zijn altijd eiwitten.
- Worden door het lichaam zelf gemaakt.
- Kunnen biochemische reacties razendsnel laten verlopen.
- Zijn reactie specifiek; voor elk soort reactie bestaat een eigen enzym.
- Zijn temperatuur specifiek; werken het best bij een bepaalde temperatuur
(optimumtemperatuur).
- Zijn zuurgraad specifiek; ze hebben een optimale werking bij een bepaalde zuurgraad
(PH).
- Worden zelf niet gebruikt of chemisch verandert bij de reacties die ze beïnvloeden.
- Hebben in veel gevallen een co-enzym nodig; een bepaalde stof die meehelpt de
reactie goed te laten verlopen.
, - Worden meestal genoemd naar de stof die ze splitsen of de reactie die ze
beïnvloeden.
H4:
H1:
Vorm en bouw zijn bepalend voor de functiemogelijkheden, maar de functie van een orgaan
heeft ook invloed op de bouw ervan.
Je kunt bouw en functie wel van elkaar onderscheiden, maar nooit van elkaar scheiden.
Functionele anatomie: de combinatie van anatomie en fysiologie; de bouw van het
menselijk lichaam in directe relatie met de lichaamsfuncties.
Onderzoeksmethoden
Algemeen:
- Inspectie: je observeert systematisch de buitenkant van het lichaam.
- Palpatie (als laatst bij buikklachten): je tast met je handen en vingers het
lichaamsoppervlak zodat je te weten komt over dieper gelegen structuren.
- Percussie: je klopt aan de buitenkant op een deel van het lichaam om uit de hoogte
van de toon (geluid) een indruk te krijgen van de toestand van het onderliggende
weefsel.
- Auscultatie: je luistert met een stethoscoop naar geluiden die door het lichaam
geproduceerd worden.
Aanvullend:
- Laboratoriumonderzoek: weefsels en vloeistoffen worden onderzocht.
- Pathologie: cytologie (celonderzoek), histologie (weefselonderzoek d.m.v. een biopt)
- Röntgenstraling (x-straling): opnamen maken van de botten in het lichaam.
- Computertomografie (CT): d.m.v. röntgenstraling zachtere weefsels zichtbaar maken.
- Angiografie: d.m.v. röntgenstraling en contrastvloeistof in de bloedbaan spuiten
kunnen de hartholten en bloedvaten zichtbaar worden gemaakt.
- Magnetic resonance imaging (MRI): doorsneden van structuren en weefsels
zichtbaar maken d.m.v. resonatie van de waterstofatoomkernen door radiogolven.
- Echografie/echoscopie: beeldvormend onderzoek van weefsel en organen met
behulp van ultrageluidstrillingen.
- Doppleronderzoek: de stroomrichting en stroomsnelheid van het bloed in de
bloedbaan registreren d.m.v. hoogfrequente geluidsgolven.
- Endoscopie: alle onderzoeken waarbij en gebruik gemaakt wordt van een optische
sonde.
- Elektrocardiogram (ECG): gegevens over de hartactiviteit d.m.v. het opvangen en
weergeven van elektrische signalen.
- Elektro-encefalogram (EEG): gegevens over de hersenactiviteit d.m.v. het opvangen
en weergeven van elektrische signalen.
- Elektromyogram (EMG): gegevens over de spieractiviteit d.m.v. het opvangen en
weergeven van elektrische signalen.
Standaardmens in de functionele anatomie:
, - Mannelijk
- 25 jaar oud
- 1,75 m lang
- 70 kg zwaar
- Gemiddelde lichaamsbouw
- Gezond
Terminologia Anatomica: het vakjargon, meestal Latijns maar soms ook Oudgrieks.
Afkortingen:
- A. : arteria (slagader)
- V. : vena (ader)
- N. : nervus (zenuw)
- M. : musculus (spier)
Analyse: ontleding in bestanddelen.
Kenmerken levende organismen:
- Nemen voedingsstoffen op voor de energiestofwisseling, de bouwstofwisseling en
het herstel.
- De drang tot zelfhandhaving.
- De drang tot soorthandhaving (voortplanting).
- Er is sprake van reactievermogen, beweging en ontwikkeling.
Psyche: ziel.
Soma: lichaam.
Sociaal: met mensen omgaan, elkaar en de omgeving waarin ze leven beïnvloeden.
Holistische benadering: de gerichtheid op het totaal; psychisch, somatisch en sociaal.
Synthese: kennis en inzicht worden samengevoegd tot een ondeelbaar geheel.
H2.1:
,Cellen:
- Anatomische term: basisbouwstenen.
- Fysiologische term: fundamentele stofwisselingseenheden.
Metabolisme: alle biochemische reacties die in de cellen kunnen plaatsvinden.
Anabole reacties: kleine moleculen worden samengevoegd tot groter, dit kost energie. Ze
worden (meestal tijdelijk) ingebouwd in de cellen en gebruikt voor; groei, onderhoud en
reparatie.
Assimilatie: opbouwstofwisseling.
Katabole reacties: grotere moleculen worden afgebroken tot kleinere, er komt energie vrij.
De energie kan gebruikt worden voor de opbouwstofwisseling of andere energie vragende
processen zoals beweging en warmteproductie.
Dissimilatie: afbraakstofwisseling.
Aerobe dissimilatie (verbranding): een energierijke stof(brandstof) reageert met zuurstof.
Celademhaling: verbranding in de cel.
Anaerobe dissimilatie: afbraak van energierijke stoffen zonder zuurstof te gebruiken.
Adenosinedifosfaat (ADP): de stof die de energie kan opslaan in een cel.
Adenosinetrifosfaat (ATP): ADP als er een derde fosfaatmolecuul aan is gebonden.
“opgeladen” ADP, “bewaart” energie.
Energierijke binding: opgeladen ADP met een derde fosfaatmolecuul.
Als er ergens in de cel energie nodig is wordt het derde fosfaatmolecuul heel snel
losgekoppeld en komt de opgeslagen energie vrij.
Enzymen (reactieversnellers), eindigt meestal op -ase:
- Zijn altijd eiwitten.
- Worden door het lichaam zelf gemaakt.
- Kunnen biochemische reacties razendsnel laten verlopen.
- Zijn reactie specifiek; voor elk soort reactie bestaat een eigen enzym.
- Zijn temperatuur specifiek; werken het best bij een bepaalde temperatuur
(optimumtemperatuur).
- Zijn zuurgraad specifiek; ze hebben een optimale werking bij een bepaalde zuurgraad
(PH).
- Worden zelf niet gebruikt of chemisch verandert bij de reacties die ze beïnvloeden.
- Hebben in veel gevallen een co-enzym nodig; een bepaalde stof die meehelpt de
reactie goed te laten verlopen.
, - Worden meestal genoemd naar de stof die ze splitsen of de reactie die ze
beïnvloeden.
H4:
