Inhoudsopgave
LES1= Introductie op de module & visieontwikkeling micro-meso-macro..............................................5
LEERDOELEN LES 1..............................................................................................................................5
9.1 Invulling geven aan keuzes van de school.....................................................................................5
LES2= Profielscholen, onderwijsconcepten, cultuur en structuur van scholen.......................................7
LEERDOELEN LES 2..............................................................................................................................7
9.3 Onderwijsconcepten.....................................................................................................................7
9.4 Profielscholen.............................................................................................................................11
Voorbeelden van profielscholen...................................................................................................11
Docent zijn op een profielschool..................................................................................................12
9.5 Cultuur en structuur van scholen................................................................................................12
Cultuur en samenwerkingsgraden................................................................................................12
Cultuur en onderwijsconcept........................................................................................................12
Cultuur en inspraak op school......................................................................................................12
Schoolstructuur: organisatievormen.............................................................................................12
Zorgstructuur op school................................................................................................................12
Relatie tussen visie, concept en structuur van onderwijs.............................................................12
Aanvullende informatie. Interessante weetjes.................................................................................12
LES3= Wat is leren?...............................................................................................................................13
LEERDOELEN LES 3............................................................................................................................13
H1 Leren is….....................................................................................................................................13
1.1Memory lane…haakjes................................................................................................................13
1.2Wanneer spreken we van leren?.................................................................................................13
1.3Denken is de basis van leren........................................................................................................14
1.4Het lerende brein= hoe het brein leert........................................................................................15
1.4.1 3 Functies van het geheugen...............................................................................................15
1.4.2 Verwerken van informatie....................................................................................................16
1.4.3 kennishaakjes.......................................................................................................................16
1.4.4 Het werkgeheugen als kladblaadje......................................................................................16
1.4.5 Aandacht en concentratie....................................................................................................16
1.4.6Chunks en chunking..............................................................................................................18
1.4.7De kracht van herhalen en ophalen van kennis....................................................................18
1.4.8Mnemotechnische strategieën.............................................................................................18
1.4.9Een stevig spinnenweb.........................................................................................................18
1.4.10Woordhaakjes = het belang van woorden..........................................................................19
1.4.11Slapend leren......................................................................................................................19
1
, 1.4.12Haakjes gebruiken of verliezen...........................................................................................19
1.5Emotie en leren...........................................................................................................................19
Het verband tussen emotie en leren............................................................................................19
1.5.1 Leren = emotie.....................................................................................................................20
1.5.2 Bevlogenheid.......................................................................................................................20
1.5.3 De Flow theorie = een optimale leerervaring.......................................................................20
1.6Move your brain = duidelijke relatie tussen bewegen en cognitie!..............................................21
1.7Leeromgeving..............................................................................................................................21
1.8 Intelligentie en leren...................................................................................................................21
H2 de 5 krachtige leerprincipes........................................................................................................22
2.1 Bewust bezig zijn met leren = Leren leren..................................................................................22
2.2 Een ‘learning powered mind’......................................................................................................23
LES4 = Leerprincipe 1 = Zelfregulatie, 21ste eeuwse vaardigheden , Motivatie......................................23
LEERDOELEN LES 4............................................................................................................................23
3.1 Leren moet je leren.....................................................................................................................24
3.2 De dirigent van zelfregulerend gedrag: de executieve functies...................................................25
3.3 Set schifting................................................................................................................................26
3.4 Schoolvaardig..............................................................................................................................26
3.5 Scaffolding= de opstap naar zelfregulatie...................................................................................26
3.6 Zelfregulatie, vermijden en uitstellen.........................................................................................27
3.7 Zelfregulatie , emotie en leren....................................................................................................27
3.8 Zelfregulatie en motivatie..........................................................................................................28
3.9 Inspireren en motiveren vanuit de gouden cirkel van Sinek (waarom/hoe en wat)....................28
3.10 Goed uitgerust voor de 21ste eeuw............................................................................................29
3.11 Digital natives...........................................................................................................................30
3.12 Leren in het digitale tijdperk.....................................................................................................31
3.13 21ste vaardigheden = kerncompetenties....................................................................................32
3.14 21ste vaardigheden vertaald.......................................................................................................32
3.15 Zelfregulatie en samenwerken..................................................................................................32
LES5 – Leerprincipe 2 = Metacognitie...................................................................................................33
LEERDOELEN LES5.............................................................................................................................33
4.1 Metacognitie...............................................................................................................................33
4.2 Verschillende denkniveaus = Dimensie van cognitieve processen..............................................34
4.3 Expliciet aandacht besteden aan denken in de klas = ‘helder denken’.......................................35
4.4 Metacognitieve reflectie: vormen en timing...............................................................................35
4.5 Metacognitieve ervaring.............................................................................................................36
LES6- Leerprincipe 3 = Effectieve leerstrategieën.................................................................................36
LEERDOELEN LES6.............................................................................................................................36
2
, 5.1 Wat is een leerstrategie?............................................................................................................37
Het begrip leerstrategie:...............................................................................................................37
Hoe kun je het aanleren?..............................................................................................................38
5.2 Een plan van handelen om een leerdoel te bereiken..................................................................38
5.3 14 algemene leer strategieën.....................................................................................................38
5.4 De juiste mindset voor het inzetten van leer strategieën............................................................38
Wat is mindset?............................................................................................................................39
Wat is Fixed mindseten effect ?....................................................................................................39
Wat is Growth mindset en effect ?................................................................................................39
Hoe kun je een growth mindset bevorderen?..............................................................................39
5.5 Hoge verwachtingen helpen.......................................................................................................40
5.6 Vooruitkijken en plannen............................................................................................................40
5.7 Fouten vormen de uitdaging om het opnieuw te proberen........................................................40
5.8 Doelbewust oefenen...................................................................................................................40
5.9 Taakgericht of prestatiegericht?..................................................................................................40
5.10 Geen cijfers, maar feedback!....................................................................................................40
Wat is de beste feedback die je als docent kunt geven?...............................................................40
Waarom is het geven van taak- of procesgerichte feedback een krachtig leerinstrument?..........40
Hoe laat effectieve feedback zich kenmerken?.............................................................................40
Effectieve feedback beantwoordt 3 vragen:..................................................................................41
5.11 Emotie en feedback..................................................................................................................41
Het devies van de feedback..........................................................................................................41
Invloed van de leerstand van de leerling......................................................................................41
Kracht van betekenisvol feedback.................................................................................................41
5.12 Verwerking strategieën.............................................................................................................42
5.13 Digitale geletterdheid en leer strategieën.................................................................................42
5.14 Leer strategieën op het gebied van digitaal beeld en geluid.....................................................42
5.15 Instructie en leren met digitale hulpmiddelen..........................................................................42
Leerprincipe 4 : Leermesters...............................................................................................................42
LEERDOELEN.....................................................................................................................................42
6.1 de leerling zelf (3 punten)...........................................................................................................42
De leerling zelf zijn beste leermeester= Invloed op de leerprestaties komt vooral van de leerling
zelf................................................................................................................................................42
We verwerken kennis het best door zelf uitleg te geven..............................................................42
Autonomie is een belangrijke aanjager voor intrinsieke motivatie...............................................42
6.2 de docent....................................................................................................................................43
6.3 de ouders....................................................................................................................................43
6.4 de professionals, inspiratoren en voorbeeldfiguren...................................................................44
3
, Leerprincipe 5 : Rijke leeromgeving......................................................................................................44
7.1 Randvoorwaarden......................................................................................................................44
7.1.1 Sociaal-economisch status...................................................................................................44
7..1.2 Tijd en ruimte......................................................................................................................44
7.2 Innovatie – ICT in het onderwijs – Kansen en mogelijkheden.....................................................45
7.3 Differentiëren.............................................................................................................................45
4
LES1= Introductie op de module & visieontwikkeling micro-meso-macro..............................................5
LEERDOELEN LES 1..............................................................................................................................5
9.1 Invulling geven aan keuzes van de school.....................................................................................5
LES2= Profielscholen, onderwijsconcepten, cultuur en structuur van scholen.......................................7
LEERDOELEN LES 2..............................................................................................................................7
9.3 Onderwijsconcepten.....................................................................................................................7
9.4 Profielscholen.............................................................................................................................11
Voorbeelden van profielscholen...................................................................................................11
Docent zijn op een profielschool..................................................................................................12
9.5 Cultuur en structuur van scholen................................................................................................12
Cultuur en samenwerkingsgraden................................................................................................12
Cultuur en onderwijsconcept........................................................................................................12
Cultuur en inspraak op school......................................................................................................12
Schoolstructuur: organisatievormen.............................................................................................12
Zorgstructuur op school................................................................................................................12
Relatie tussen visie, concept en structuur van onderwijs.............................................................12
Aanvullende informatie. Interessante weetjes.................................................................................12
LES3= Wat is leren?...............................................................................................................................13
LEERDOELEN LES 3............................................................................................................................13
H1 Leren is….....................................................................................................................................13
1.1Memory lane…haakjes................................................................................................................13
1.2Wanneer spreken we van leren?.................................................................................................13
1.3Denken is de basis van leren........................................................................................................14
1.4Het lerende brein= hoe het brein leert........................................................................................15
1.4.1 3 Functies van het geheugen...............................................................................................15
1.4.2 Verwerken van informatie....................................................................................................16
1.4.3 kennishaakjes.......................................................................................................................16
1.4.4 Het werkgeheugen als kladblaadje......................................................................................16
1.4.5 Aandacht en concentratie....................................................................................................16
1.4.6Chunks en chunking..............................................................................................................18
1.4.7De kracht van herhalen en ophalen van kennis....................................................................18
1.4.8Mnemotechnische strategieën.............................................................................................18
1.4.9Een stevig spinnenweb.........................................................................................................18
1.4.10Woordhaakjes = het belang van woorden..........................................................................19
1.4.11Slapend leren......................................................................................................................19
1
, 1.4.12Haakjes gebruiken of verliezen...........................................................................................19
1.5Emotie en leren...........................................................................................................................19
Het verband tussen emotie en leren............................................................................................19
1.5.1 Leren = emotie.....................................................................................................................20
1.5.2 Bevlogenheid.......................................................................................................................20
1.5.3 De Flow theorie = een optimale leerervaring.......................................................................20
1.6Move your brain = duidelijke relatie tussen bewegen en cognitie!..............................................21
1.7Leeromgeving..............................................................................................................................21
1.8 Intelligentie en leren...................................................................................................................21
H2 de 5 krachtige leerprincipes........................................................................................................22
2.1 Bewust bezig zijn met leren = Leren leren..................................................................................22
2.2 Een ‘learning powered mind’......................................................................................................23
LES4 = Leerprincipe 1 = Zelfregulatie, 21ste eeuwse vaardigheden , Motivatie......................................23
LEERDOELEN LES 4............................................................................................................................23
3.1 Leren moet je leren.....................................................................................................................24
3.2 De dirigent van zelfregulerend gedrag: de executieve functies...................................................25
3.3 Set schifting................................................................................................................................26
3.4 Schoolvaardig..............................................................................................................................26
3.5 Scaffolding= de opstap naar zelfregulatie...................................................................................26
3.6 Zelfregulatie, vermijden en uitstellen.........................................................................................27
3.7 Zelfregulatie , emotie en leren....................................................................................................27
3.8 Zelfregulatie en motivatie..........................................................................................................28
3.9 Inspireren en motiveren vanuit de gouden cirkel van Sinek (waarom/hoe en wat)....................28
3.10 Goed uitgerust voor de 21ste eeuw............................................................................................29
3.11 Digital natives...........................................................................................................................30
3.12 Leren in het digitale tijdperk.....................................................................................................31
3.13 21ste vaardigheden = kerncompetenties....................................................................................32
3.14 21ste vaardigheden vertaald.......................................................................................................32
3.15 Zelfregulatie en samenwerken..................................................................................................32
LES5 – Leerprincipe 2 = Metacognitie...................................................................................................33
LEERDOELEN LES5.............................................................................................................................33
4.1 Metacognitie...............................................................................................................................33
4.2 Verschillende denkniveaus = Dimensie van cognitieve processen..............................................34
4.3 Expliciet aandacht besteden aan denken in de klas = ‘helder denken’.......................................35
4.4 Metacognitieve reflectie: vormen en timing...............................................................................35
4.5 Metacognitieve ervaring.............................................................................................................36
LES6- Leerprincipe 3 = Effectieve leerstrategieën.................................................................................36
LEERDOELEN LES6.............................................................................................................................36
2
, 5.1 Wat is een leerstrategie?............................................................................................................37
Het begrip leerstrategie:...............................................................................................................37
Hoe kun je het aanleren?..............................................................................................................38
5.2 Een plan van handelen om een leerdoel te bereiken..................................................................38
5.3 14 algemene leer strategieën.....................................................................................................38
5.4 De juiste mindset voor het inzetten van leer strategieën............................................................38
Wat is mindset?............................................................................................................................39
Wat is Fixed mindseten effect ?....................................................................................................39
Wat is Growth mindset en effect ?................................................................................................39
Hoe kun je een growth mindset bevorderen?..............................................................................39
5.5 Hoge verwachtingen helpen.......................................................................................................40
5.6 Vooruitkijken en plannen............................................................................................................40
5.7 Fouten vormen de uitdaging om het opnieuw te proberen........................................................40
5.8 Doelbewust oefenen...................................................................................................................40
5.9 Taakgericht of prestatiegericht?..................................................................................................40
5.10 Geen cijfers, maar feedback!....................................................................................................40
Wat is de beste feedback die je als docent kunt geven?...............................................................40
Waarom is het geven van taak- of procesgerichte feedback een krachtig leerinstrument?..........40
Hoe laat effectieve feedback zich kenmerken?.............................................................................40
Effectieve feedback beantwoordt 3 vragen:..................................................................................41
5.11 Emotie en feedback..................................................................................................................41
Het devies van de feedback..........................................................................................................41
Invloed van de leerstand van de leerling......................................................................................41
Kracht van betekenisvol feedback.................................................................................................41
5.12 Verwerking strategieën.............................................................................................................42
5.13 Digitale geletterdheid en leer strategieën.................................................................................42
5.14 Leer strategieën op het gebied van digitaal beeld en geluid.....................................................42
5.15 Instructie en leren met digitale hulpmiddelen..........................................................................42
Leerprincipe 4 : Leermesters...............................................................................................................42
LEERDOELEN.....................................................................................................................................42
6.1 de leerling zelf (3 punten)...........................................................................................................42
De leerling zelf zijn beste leermeester= Invloed op de leerprestaties komt vooral van de leerling
zelf................................................................................................................................................42
We verwerken kennis het best door zelf uitleg te geven..............................................................42
Autonomie is een belangrijke aanjager voor intrinsieke motivatie...............................................42
6.2 de docent....................................................................................................................................43
6.3 de ouders....................................................................................................................................43
6.4 de professionals, inspiratoren en voorbeeldfiguren...................................................................44
3
, Leerprincipe 5 : Rijke leeromgeving......................................................................................................44
7.1 Randvoorwaarden......................................................................................................................44
7.1.1 Sociaal-economisch status...................................................................................................44
7..1.2 Tijd en ruimte......................................................................................................................44
7.2 Innovatie – ICT in het onderwijs – Kansen en mogelijkheden.....................................................45
7.3 Differentiëren.............................................................................................................................45
4
