Samenvatting Inleiding Privaatrecht leereenheid 13

LEEREENHEID 13

HET TOT STAND KOMEN VAN RECHTSHANDELINGEN, WAARONDER HET TOT
STAND KOMEN VAN EEN OVEREENKOMST.



LEERDOELEN

1- Waarom de titel over ‘rechtshandelingen’ in Boek 3 BW staat.
2- Welke soorten rechtshandelingen er zijn.
3- Wanneer een verklaring degene tot wie ze gericht is, heeft bereikt.
4- Wat de genuanceerde ontvangsttheorie in het kader van de werking van een
verklaring inhoudt.
5- Wat het begrip ‘overeenkomst’ inhoudt.
6- Welke soorten overeenkomsten er zijn.
7- Wat het principe van de contractsvrijheid inhoudt.
8- Wat een aanbod is.
9- Wanneer een aanbod te herroepen is en wanneer niet.
10- Wanneer een aanbod vervalt.
11- Wat een vrijblijvend aanbod is.
12- Wat het moment is waarop een overeenkomst tot stand komt.
13- Dat de verbintenissen die partijen op zich nemen, bepaalbaar moeten zijn.
14- Wanneer een verbintenis bepaalbaar is.
15- Wat met directie vertegenwoordiging wordt bedoeld.
16- Het arrest Hofland-Hennis.
17- Het arrest Lindeboom-Amsterdam.



BOEK 3 TITEL 2 RECHTSHANDELINGEN

 In het BW zijn in titel 2 van Boek 3 de algemene bepalingen opgenomen met betrekking
tot de rechtshandeling. Deze zijn dus ook van toepassing op de overeenkomst (een
belangrijke bron van verbintenissen). De overeenkomst wordt behandeld in Boek 6 titel 5
BW.



SOORTEN RECHTSHANDELINGEN

 Het begrip rechtshandeling: een handeling van een rechtssubject, waaraan een
rechtsgevolg wordt verbonden dat ook door het handelend subject wordt beoogd.

 Rechtshandelingen worden verder onderscheiden in:
a. Eenzijdige rechtshandelingen;
b. Meerzijdige rechtshandelingen.

 Eenzijdige rechtshandelingen: bij een eenzijdige rechtshandeling is voor het intreden
van het rechtsgevolg het handelen en dus de wilsverklaring van één persoon voldoende.

De eenzijdige rechtshandelingen kunnen weer onderverdeeld worden in:


1/18

, 1. Eenzijdige gerichte rechtshandeling (voorbeeld is opzegging arbeidsovereenkomst
door werkgever).
2. Eenzijdige niet-gerichte rechtshandeling (voorbeeld is het maken van een testament).

 Meerzijdige rechtshandeling: bij een meerzijdige rechtshandeling zijn voor het ontstaan
van het rechtsgevolg de wilsverklaringen van twee of meer personen vereist. (voorbeeld
is een huurovereenkomst).



HET TOT STANDKOMEN VAN DE RECHTSHANDELING

 Art. 3:3 BW bepaald: een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil
die zich door een verklaring heeft geopenbaard.

 Bij een eenzijdige rechtshandeling is er sprake van één rechtssubject en dus één
wilsverklaring. Bijvoorbeeld het verwerpen van een erfenis.

 Bij een meerzijdige rechtshandeling zijn er twee of meer rechtssubjecten dus ook twee of
meer wilsverklaringen. Bijvoorbeeld een koopovereenkomst.

 Is het moment waarop de wil tot het verrichten van een rechtshandeling zich heeft
geopenbaard ook altijd het moment waarop de rechtshandeling tot stand komt?

Voor de beantwoording van deze vraag dient onderscheid te worden gemaakt tussen een
niet- gerichte en een gerichte rechtshandeling.

a. Bij een eenzijdige niet-gerichte rechtshandeling komt op het moment dat de wil
daartoe in een verklaring is neergelegd c.q. heeft geopenbaard, de rechtshandeling
direct tot stand.
b. Bij een eenzijdige gerichte rechtshandeling komt de rechtshandeling eerst tot stand
wanneer de verklaring waarin de wil tot het verrichten van die rechtshandeling is
neergelegd, degene tot wie deze is gericht heeft bereikt.
c. Bij een meerzijdige rechtshandeling komt de rechtshandeling pas tot stand wanneer
de verklaring van de ene partij waarin de wil tot het verrichten van die
rechtshandeling is neergelegd, de andere partij heeft bereikt en wanneer de
verklaring van de andere partij tot het verrichten van de rechtshandeling is
neergelegd, de ene partij heeft bereikt en wanneer tevens de willen van beide partijen
met elkaar overeenstemmen. Kortom: wanneer het aanbod door degene tot wie het is
gericht wordt aanvaard. Voorbeeld is dat iemand zijn auto schriftelijk te koop aanbied
aan een ander en de ander dit bod aanvaard door bijvoorbeeld telefonisch contact op
te nemen om dit te zeggen.

 Art. 3:37, lid 3 BW bepaald: dat een gerichte rechtshandeling eerst tot stand komt op het
moment dat de wilsverklaring degene tot wie ze is gericht heeft bereikt.



Voorbeelden:



2/18

, Eenzijdige gerichte rechtshandeling: piet zegt zijn dienstbetrekking schriftelijk op. Deze
eenzijdige gerichte rechtshandeling komt tot stand op het moment dat de verklaring van Piet
zijn werkgever heeft bereikt.

Eenzijdige niet-gerichte rechtshandeling: Rudolf heeft de wil om de nalatenschap te
verwerpen. Dit heeft hij geopenbaard in de verklaring afgelegd op de Rechtbank. Op het
moment dat Rudolf zijn wil heeft geopenbaard komt de eenzijdige niet-gerichte
rechtshandeling tot stand.

Meerzijdige rechtshandeling: Theo dot mondeling een aanbod tot verkoop van zijn auto aan
Victor. Victor belt Theo op met de mededeling dat hij de auto hiervoor wil kopen. Beiden
hebben de wil om een koopovereenkomst ter zake van de auto te sluiten. Op het moment dat
de verklaring van Victor, Theo heeft bereikt, is er een meerzijdige rechtshandeling tot stand
gekomen.

Geen meerzijdige rechtshandeling: indien iemand een brief stuurt waarin staat dat wanneer
binnen een week na dagtekening niets is gehoor, ervan uit wordt gegaan dat er geen interesse
is en het aanbod dus niet wordt aanvaardt



VIER THEORIEEN DIE ZIJN AAN TE WIJZEN IN HET KADER VAN DE VRAAG OP WELK
MOMENT EEN RECHTSHANDELING TOT STAND KOMT.

1. Uitingstheorie : de rechtshandeling komt tot stand op het moment dat de persoon die de
wil heeft om een rechtshandeling te verrichten, deze wil op schrift stelt. Bijvoorbeeld
schriftelijk iets te koop aanbieden. Dan komt de koopovereenkomst tot stand op het
moment dat dit op schrift is gesteld en dat het aanbod is aanvaardt.

2. Verzendingstheorie : dat komt de rechtshandeling tot stand op het moment dat de
persoon die zijn wil tot het verrichten van een rechtshandeling op papier heeft gezet, dit
papier heeft verzonden naar de andere partij.

3. Ontvangsttheorie : de rechtshandeling komt tot stand op het moment dat degene tot wie
de wilsverklaring is gericht, deze heeft ontvangen.

4. Vernemingstheorie : de rechtshandeling komt tot stand op het moment dat degene tot
wie de wilsverklaring is gericht kennis neemt van die verklaring c.q. deze feitelijk dus
leest.




GENUANCEERDE ONTVANGSTHEORIE



3/18