Samenvatting klinische redeneren ziektebeelden uitwerking en de zes stappen

Ziektebeelden uitwerking
TIA: Trans Ischemic Attack

Een TIA is een lichte beroerte, een miniberoerte, waarbij een bloedstolsel (embolie) korte tijd een
slagader in de hersenen afsluit, waardoor er uitval ontstaat.
De uitval kan een paar minuutjes duren, maar ook een half uur tot maximaal 24 uur aanhouden.
Iemand met een TIA kan, een hangende mondhoek hebben. Slecht praten (niet op woorden kunnen
komen, vreemde taal uitslaan etc). Soms kan iemand zijn/haar arm niet bewegen.
Deze symptomen van een TIA verdwijnen meestal weer snel en de persoon zal geen blijvend letsel
over houden. Toch is een TIA wel degelijk gevaarlijk, omdat er soms een hersenbloeding of een
herseninfarct op volgt en die heeft veel ernstigere consequenties dan een TIA.
OORZAKEN TIA:
slagaderverkalking
hartritmestoornissen
De volgende symptomen die plotseling beginnen zijn alarmerend:
 Plotselinge verlamming of gevoelsstoornissen van arm, been of gelaat.
 Plotselinge verwardheid, moeite om te spreken of moeite om mensen te begrijpen.
 Plotselinge gezichtsdaling of blindheid aan een of beide ogen.
 Plotselinge dubbelzien, gezichtsveld uitval (bijvoorbeeld een deel niet zien)
 Plotselinge gangmoeilijkheden, duizeligheid of evenwichtsstoornissen.
 Plotselinge zeer erge hoofdpijn.

CVA: Cerebro Vasculair Accident
Wat is een CVA?
CVA is de afkorting van cerebro vasculair accident: een ongeluk (accident) in de bloedvaten (vasculair)
van de hersenen (cerebro). Een CVA wordt ook wel een beroerte genoemd. Een CVA kan ontstaan
door een herseninfarct, waardoor er tijdelijk te weinig bloed wordt aangevoerd, of door een bloeding
in de hersenen. Bij een CVA ontstaat een beschadiging in een deel van de hersenen. Daardoor valt de
functie van dat hersengedeelte uit. Dit geeft acute verschijnselen, zoals verlammingen in één helft
(links of rechts) van het lichaam. Zo'n verlamming aan één kant noemt men hemiplegie. Ook afasie
(problemen met taal) komt vaak voor. Welke klachten optreden is afhankelijk van de plaats in de
hersenen waar het CVA plaatsvindt. De acute verschijnselen verminderen vaak na enkele dagen of
weken. Of er restverschijnselen blijven en hoe ernstig die zijn, verschilt van persoon tot persoon. In
Nederland krijgen jaarlijks ruim 30.000 mensen een CVA. Soms krijgt iemand voorafgaand aan een
herseninfarct eerst een TIA, een lichte functiestoornis die enkele minuten duurt. Enkele algemene
maatregelen om een CVA te voorkomen zijn stoppen met roken en zorgen dat je bloeddruk niet te
hoog is.

Oorzaken van CVA
Bij een CVA (beroerte) is er een plotselinge verstoring van de bloedvoorziening in de hersenen. Dit
kan op twee manieren gebeuren:
door een scheurtje in een slagader in de hersenen, zodat een hersenbloeding ontstaat;
door afsluiting van een slagader in de hersenen. Dan is sprake van een herseninfarct.
In beide gevallen krijgt een bepaald hersengedeelte geen zuurstof- en voedselrijk bloed meer
toegevoerd. De hersencellen kunnen dit maar kort verdragen en raken beschadigd. Het herseninfarct
komt het meeste voor: bij ongeveer 80% van de patiënten, vooral bij ouderen. Afsluiting van een
slagader kan een gevolg zijn van (slag)aderverkalking (atherosclerose). Op de slagaderwand zet zich
dan vet (cholesterol) en kalk af, waardoor de wand een onregelmatig oppervlak krijgt. Op die plek kan
makkelijk een bloedstolsel ontstaan. Dit heet trombose. Een trombose kan zich uitbreiden en leiden

, tot een volledige afsluiting van het bloedvat. Ook kunnen stukjes stolsel van de trombosemassa
losraken. Zo'n propje wordt in de stroom van het bloed meegenomen en zal verderop in een kleinere
slagader vastlopen. Dit heet embolie. Bij zo'n 20% van de patiënten is de oorzaak van het CVA een
hersenbloeding, hetzij door een aangeboren zwakke plek in de slagader, hetzij door
(slag)aderverkalking in combinatie met een te hoge bloeddruk.

Verschillende vormen
Het herseninfarct komt het meeste voor. Vanwege een dichtgeslibde ader (trombose) of een
bloedstolsel dat een hersenslagader verstopt (embolie), krijgt een deel van de hersenen te weinig
bloed waardoor het hersenweefsel afsterft. Ongeveer 80% van de beroertegevallen is een infarct.

Een hersenbloeding is het gevolg van een lek in een hersenbloedvat. Zo'n lek kan ontstaan door een
zwakke plek in de bloedvatwand waardoor bloed de hersenen instroomt. Een voorbeeld is het
knappen van een aneurysma (uitstulping in wand van een hersenslagader). Een hersenbloeding kan
zich bevinden in het hersenweefsel (intracerebrale bloeding), maar soms ook tussen de hersenvliezen
(subarachnoïdale bloeding of SAB). In ongeveer 20% van de beroertes gaat het om een
hersenbloeding.

Een TIA staat voor Transient Ischaemic Attack: een tijdelijke doorbloedingsstoornis in de hersenen.
Een TIA lijkt op een beroerte, maar gaat snel weer voorbij (meestal binnen een half uur). TIA's kunnen
een voorbode zijn van een echte beroerte.




Figuur Beroerte: a) TIA is een tijdelijke verstopping van de bloedcirculatie. b) een herseninfarct is een
permanente verstopping van de bloedcirculatie. c) een hersenbloeding is een lekkage van het
bloedvat, waardoor de bloedcirculatie wordt verstoord.


Hartinfarct:
Wat is een hartinfarct?
Bij een hartinfarct raakt een bloedvat van het hart plotseling afgesloten. Een hartinfarct wordt ook
wel hartaanval genoemd. Het meest voorkomende signaal is een drukkende pijn op de borst. Hoe
eerder iemand in het ziekenhuis is, hoe beter. Daar volgt een behandeling om het bloedvat snel weer
open te krijgen.