Erasmus School of Law
Bachelorwerkstuk Fiscaal Recht
Verduurzaming van de Wet WOZ
Een literatuuronderzoek naar de noodzaak van een aanpassing in de
waarderingssystematiek van woningen in het kader van verduurzaming.
Begeleider: Mr. J.K. Lanser
Datum definitieve versie: 29 mei 2022
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Inleiding.................................................................................................3
1.1 Aanleiding................................................................................................................................4
1.2 Hoofd- en deelvragen..............................................................................................................5
1.3 Onderzoeksmethode...............................................................................................................5
1.4 Maatschappelijke relevantie....................................................................................................6
1.5 Afbakening en beperkingen.....................................................................................................6
1.6 Leeswijzer................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2. Waardebepaling van woningen............................................................7
2.1 Inleiding...................................................................................................................................8
2.2 Objectafbakening.....................................................................................................................8
2.2.1 Wettelijk kader........................................................................................................................................8
2.2.2 Het begrip ‘onroerende zaak’..................................................................................................................8
2.2.3 Proces van objectafbakening...................................................................................................................9
2.3 Waardering woningen............................................................................................................10
2.3.1 Wettelijk kader......................................................................................................................................10
2.3.2 De waarde in het economische verkeer................................................................................................10
2.3.3 Vergelijkingsmethode............................................................................................................................11
2.4 Actualiteit..............................................................................................................................11
2.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 3. Verduurzaming van woningen...........................................................13
3.1 Inleiding.................................................................................................................................13
3.2 Trias Energetica......................................................................................................................13
3.2.1 Introductie.............................................................................................................................................13
3.2.2 Driestappenstrategie.............................................................................................................................13
3.3 Investeringsopgave................................................................................................................14
3.4 Invloed op WOZ-waarde........................................................................................................15
3.4.1 WOZ-waardering zonnepanelen...........................................................................................................16
3.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................16
Hoofdstuk 4. Fiscaal gebruik van de WOZ-waarde................................................17
4.1 Inleiding.................................................................................................................................17
4.2 Lokaal niveau.........................................................................................................................17
4.2.1 Introductie.............................................................................................................................................17
4.2.2 Onroerendezaakbelasting.....................................................................................................................17
4.2.3 Heffingen...............................................................................................................................................18
4.3 Regionaal niveau....................................................................................................................18
4.4 Rijksbelastingen.....................................................................................................................19
2
, 4.4.1 Introductie.............................................................................................................................................19
4.4.2 Inkomstenbelasting...............................................................................................................................19
4.4.3 Schenk- en erfbelasting.........................................................................................................................19
4.4.4 Wet werken aan winst...........................................................................................................................20
4.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................20
Hoofdstuk 5. Duurzame alternatieven in de Wet WOZ..........................................21
5.1 Inleiding.................................................................................................................................21
5.2 WOZ-waarde en de verschuldigde belasting..........................................................................21
5.2.1 Introductie.............................................................................................................................................21
5.2.2 Onroerendezaakbelasting.....................................................................................................................21
5.2.3 Watersysteemheffing............................................................................................................................22
5.2.4 Inkomstenbelasting...............................................................................................................................22
5.3 Fiscale verduurzamingsmogelijkheden...................................................................................23
5.3.1 Zonnepanelen: roerende zaken............................................................................................................23
5.3.3 Waarderingsuitzondering of aftrek?.....................................................................................................24
5.4 Tussenconclusie.....................................................................................................................24
Hoofdstuk 6. Conclusie en aanbevelingen................................................................26
Literatuurlijst............................................................................................................. 28
Jurisprudentielijst......................................................................................................31
Hoofdstuk 1. Inleiding
3
, 1.1 Aanleiding
Een aantal maanden geleden spoorde mijn moeder mijn vader aan om zonnepanelen voor ons
huis aan te schaffen in het kader van het geleidelijk overgaan op verduurzaming. Hierop gaf
mijn vader uitdrukkelijk aan dit liever niet te willen, omdat het plaatsen van zonnepanelen op
het dak van ons huis op den duur zou leiden tot hogere gemeentelijke belastingen. Deze
uitspraak wekte mijn persoonlijke interesse in het uitvoeren van nader onderzoek naar het
verduurzamen van woningen met de gevolgen van dien voor de Nederlandse belastingheffing.
In het Klimaatakkoord, gepresenteerd door het kabinet medio 2019, zijn menig afspraken
vastgelegd om de uitstoot van broeikasgassen te beteugelen. Het Klimaatakkoord geeft
inhoudelijk invulling aan de doeleinden uit de Nederlandse Klimaatwet. 1 De doeleinden uit de
Klimaatwet vloeien voort uit het Klimaatverdrag van Parijs dat door 195 landen, inclusief
Nederland, is ondertekend om de opwarming van de aarde te beperken. Uit het
Klimaatakkoord volgt daaropvolgend onder meer dat vanaf heden tot 2030 de eerste anderhalf
miljoen bestaande woningen dienen te worden verduurzaamd door middel van verschillende
verduurzamingsmogelijkheden.
Internationaal onderzoek onderbouwt de stelling dat het verduurzamen van woningen een
waardeverhogend effect heeft.2 De waardebepaling van woningen en andere onroerende zaken
in Nederland wordt geregeld door de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ).
De gemeente is de officiële uitvoerder van de waardering volgens de Wet WOZ en bepaalt
daarom de waarde van onroerende zaken binnen haar gemeentegrenzen. Een correcte
registratie van de gegevens van een WOZ-object (hierna: objectkenmerken) is essentieel voor
een kwalitatief juiste waardering. Naast marktgegevens, fungeren objectkenmerken als basis
voor de WOZ-waardering van onroerende zaken. Bij de WOZ-waardering van woningen
worden derhalve ook duurzame objectkenmerken in aanmerking genomen, zoals het voorzien
van de woning van zonnepanelen en het plaatsen van vloer- en dakisolatie.
Een onmiskenbaar gevolg van de waardestijging is dat deze leidt tot hogere belastingen voor
de betreffende belastingplichtigen. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor
belastingheffing door overheden op verschillende niveaus. Op lokaal niveau heft de gemeente
bijvoorbeeld onroerendezaakbelasting (hierna: OZB) van eigenaren en gebruikers van
woningen en andere onroerende zaken. De verschuldigde OZB voor de belastingplichtige
woningeigenaren vormt een percentage van de WOZ-waarde van de woning. De WOZ-
waarde van woningen wordt tevens als heffingsmaatstaf gebruikt voor verschillende regionale
heffingen en rijksbelastingen.
De overheid heeft verschillende regelingen in het leven geroepen om verduurzaming te
stimuleren. Zo gelden per 1 januari 2022 nieuwe, verhoogde subsidiebedragen voor
woningeigenaren bij het investeren in zonneboilers en isolatie. Ten aanzien van de Wet WOZ
mist echter een dergelijke regeling, waardoor belastingplichtigen uiteindelijk meer belasting
1
Wet van 2 juli 2019, houdende een kader voor het ontwikkelen van beleid gericht op onomkeerbaar en
stapsgewijs terugdringen van de Nederlandse emissies van broeikasgassen teneinde wereldwijde opwarming van
de aarde en de verandering van het klimaat te beperken.
2
A. Mangialardo, E. Micelli & F. Saccani, Sustainability 2019.
4
Bachelorwerkstuk Fiscaal Recht
Verduurzaming van de Wet WOZ
Een literatuuronderzoek naar de noodzaak van een aanpassing in de
waarderingssystematiek van woningen in het kader van verduurzaming.
Begeleider: Mr. J.K. Lanser
Datum definitieve versie: 29 mei 2022
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1. Inleiding.................................................................................................3
1.1 Aanleiding................................................................................................................................4
1.2 Hoofd- en deelvragen..............................................................................................................5
1.3 Onderzoeksmethode...............................................................................................................5
1.4 Maatschappelijke relevantie....................................................................................................6
1.5 Afbakening en beperkingen.....................................................................................................6
1.6 Leeswijzer................................................................................................................................6
Hoofdstuk 2. Waardebepaling van woningen............................................................7
2.1 Inleiding...................................................................................................................................8
2.2 Objectafbakening.....................................................................................................................8
2.2.1 Wettelijk kader........................................................................................................................................8
2.2.2 Het begrip ‘onroerende zaak’..................................................................................................................8
2.2.3 Proces van objectafbakening...................................................................................................................9
2.3 Waardering woningen............................................................................................................10
2.3.1 Wettelijk kader......................................................................................................................................10
2.3.2 De waarde in het economische verkeer................................................................................................10
2.3.3 Vergelijkingsmethode............................................................................................................................11
2.4 Actualiteit..............................................................................................................................11
2.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................12
Hoofdstuk 3. Verduurzaming van woningen...........................................................13
3.1 Inleiding.................................................................................................................................13
3.2 Trias Energetica......................................................................................................................13
3.2.1 Introductie.............................................................................................................................................13
3.2.2 Driestappenstrategie.............................................................................................................................13
3.3 Investeringsopgave................................................................................................................14
3.4 Invloed op WOZ-waarde........................................................................................................15
3.4.1 WOZ-waardering zonnepanelen...........................................................................................................16
3.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................16
Hoofdstuk 4. Fiscaal gebruik van de WOZ-waarde................................................17
4.1 Inleiding.................................................................................................................................17
4.2 Lokaal niveau.........................................................................................................................17
4.2.1 Introductie.............................................................................................................................................17
4.2.2 Onroerendezaakbelasting.....................................................................................................................17
4.2.3 Heffingen...............................................................................................................................................18
4.3 Regionaal niveau....................................................................................................................18
4.4 Rijksbelastingen.....................................................................................................................19
2
, 4.4.1 Introductie.............................................................................................................................................19
4.4.2 Inkomstenbelasting...............................................................................................................................19
4.4.3 Schenk- en erfbelasting.........................................................................................................................19
4.4.4 Wet werken aan winst...........................................................................................................................20
4.5 Tussenconclusie.....................................................................................................................20
Hoofdstuk 5. Duurzame alternatieven in de Wet WOZ..........................................21
5.1 Inleiding.................................................................................................................................21
5.2 WOZ-waarde en de verschuldigde belasting..........................................................................21
5.2.1 Introductie.............................................................................................................................................21
5.2.2 Onroerendezaakbelasting.....................................................................................................................21
5.2.3 Watersysteemheffing............................................................................................................................22
5.2.4 Inkomstenbelasting...............................................................................................................................22
5.3 Fiscale verduurzamingsmogelijkheden...................................................................................23
5.3.1 Zonnepanelen: roerende zaken............................................................................................................23
5.3.3 Waarderingsuitzondering of aftrek?.....................................................................................................24
5.4 Tussenconclusie.....................................................................................................................24
Hoofdstuk 6. Conclusie en aanbevelingen................................................................26
Literatuurlijst............................................................................................................. 28
Jurisprudentielijst......................................................................................................31
Hoofdstuk 1. Inleiding
3
, 1.1 Aanleiding
Een aantal maanden geleden spoorde mijn moeder mijn vader aan om zonnepanelen voor ons
huis aan te schaffen in het kader van het geleidelijk overgaan op verduurzaming. Hierop gaf
mijn vader uitdrukkelijk aan dit liever niet te willen, omdat het plaatsen van zonnepanelen op
het dak van ons huis op den duur zou leiden tot hogere gemeentelijke belastingen. Deze
uitspraak wekte mijn persoonlijke interesse in het uitvoeren van nader onderzoek naar het
verduurzamen van woningen met de gevolgen van dien voor de Nederlandse belastingheffing.
In het Klimaatakkoord, gepresenteerd door het kabinet medio 2019, zijn menig afspraken
vastgelegd om de uitstoot van broeikasgassen te beteugelen. Het Klimaatakkoord geeft
inhoudelijk invulling aan de doeleinden uit de Nederlandse Klimaatwet. 1 De doeleinden uit de
Klimaatwet vloeien voort uit het Klimaatverdrag van Parijs dat door 195 landen, inclusief
Nederland, is ondertekend om de opwarming van de aarde te beperken. Uit het
Klimaatakkoord volgt daaropvolgend onder meer dat vanaf heden tot 2030 de eerste anderhalf
miljoen bestaande woningen dienen te worden verduurzaamd door middel van verschillende
verduurzamingsmogelijkheden.
Internationaal onderzoek onderbouwt de stelling dat het verduurzamen van woningen een
waardeverhogend effect heeft.2 De waardebepaling van woningen en andere onroerende zaken
in Nederland wordt geregeld door de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ).
De gemeente is de officiële uitvoerder van de waardering volgens de Wet WOZ en bepaalt
daarom de waarde van onroerende zaken binnen haar gemeentegrenzen. Een correcte
registratie van de gegevens van een WOZ-object (hierna: objectkenmerken) is essentieel voor
een kwalitatief juiste waardering. Naast marktgegevens, fungeren objectkenmerken als basis
voor de WOZ-waardering van onroerende zaken. Bij de WOZ-waardering van woningen
worden derhalve ook duurzame objectkenmerken in aanmerking genomen, zoals het voorzien
van de woning van zonnepanelen en het plaatsen van vloer- en dakisolatie.
Een onmiskenbaar gevolg van de waardestijging is dat deze leidt tot hogere belastingen voor
de betreffende belastingplichtigen. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor
belastingheffing door overheden op verschillende niveaus. Op lokaal niveau heft de gemeente
bijvoorbeeld onroerendezaakbelasting (hierna: OZB) van eigenaren en gebruikers van
woningen en andere onroerende zaken. De verschuldigde OZB voor de belastingplichtige
woningeigenaren vormt een percentage van de WOZ-waarde van de woning. De WOZ-
waarde van woningen wordt tevens als heffingsmaatstaf gebruikt voor verschillende regionale
heffingen en rijksbelastingen.
De overheid heeft verschillende regelingen in het leven geroepen om verduurzaming te
stimuleren. Zo gelden per 1 januari 2022 nieuwe, verhoogde subsidiebedragen voor
woningeigenaren bij het investeren in zonneboilers en isolatie. Ten aanzien van de Wet WOZ
mist echter een dergelijke regeling, waardoor belastingplichtigen uiteindelijk meer belasting
1
Wet van 2 juli 2019, houdende een kader voor het ontwikkelen van beleid gericht op onomkeerbaar en
stapsgewijs terugdringen van de Nederlandse emissies van broeikasgassen teneinde wereldwijde opwarming van
de aarde en de verandering van het klimaat te beperken.
2
A. Mangialardo, E. Micelli & F. Saccani, Sustainability 2019.
4
