Maatschappijwetenschappen
Criminaliteit
= Crimineel gedrag is de verzamelnaam voor alle gedrag waarbij rechtsregels worden overtreden.
Waarde = een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven
In NL belangrijk: vrijheid, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid
Van waarden worden normen (gedragsregels) afgeleid;
Religieuze normen, morele normen, fatsoensnormen
Sommige normen vertegenwoordigen zulke belangrijke waarden dat ze als rechtsnormen in wetten
zijn vastgelegd.
Als normen worden overtreden spreken we van norm overschrijdend gedrag.
Hoeft nog niet bij wet verboden te zijn.
Pas als rechtsnormen overtreden worden spreken we van crimineel of strafbaar gedrag.
Criminaliteit = elk door de overheid bij wet strafbaar gesteld gedrag
Juridische benaming strafbaar gedrag = delict
Wetboek van strafrecht Ook andere wetboeken
Misdrijven Overtredingen
Ernstig strafbaar Minder ernstig
Diefstal Rijden door rood
Moord Geen licht op de fiets
Mishandeling Terrein onbevoegd betreden
Overtredingen Kantonrechter
Lichte misdrijven Politierechter
Zware misdrijven Meervoudige kamer
Overtreding = max. 1 jaar hechtenis
Misdrijf = max. 30 jaar gevangenisstraf óf levenslang
Misdrijven die tot veroordeling hebben geleid, altijd geregistreerd in het uittreksel justitiële
documentatie; strafblad
Lastig met werk zoeken. Je krijgt geen VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag)
Door onderscheid misdrijf/overtreding, maar handzame definitie van criminaliteit; alle misdrijven die
in de wet omschreven staan
, Strafbaar = Het staat in de wet als strafbaar
Strafwaardig = Een groot deel van de samenleving vindt dat dit strafbaar zou moeten zijn
Criminaliteit is dus een relatief en cultureel bepaald begrip
Criminalisering = het strafbaar worden van bepaald gedrag
Wanneer er in de samenleving genoeg overeenstemming is of iets strafwaardig is.
Bijv. hacken, toen het internet groots werd
Decriminalisering = een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en is daardoor niet
langer verboden
Bijv. het opheffen van het bordeelverbod
Welke gedragingen wel en welke niet strafbaar worden gerekend is afhankelijk van;
1. De maatschappelijke context
2. De ernst van de gevolgen
3. Politieke macht
1.2
Criminaliteit wordt gezien als maatschappelijk/sociaal probleem omdat;
- Ongewenste gevolgen voor grote groepen
- Verband bestaan criminaliteit en andere maatschappelijke ontwikkelingen
- Aanpak criminaliteit rol tegengestelde belangen
- Vraagt om gemeenschappelijke oplossingen
Je kan de gevolgen van criminaliteit onderverdelen in materiële en immateriële gevolgen.
Materieel = bijv. ziekenhuiskosten na vechtpartij
Immaterieel = bijv. gevoelens van onveiligheid, morele verontwaardiging
Morele verontwaardiging = boosheid en verbazing als mensen horen hoeveel diefstal en fraude er is
VERBAND MET MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING
IN BOEK LEREN
Veiligheidsparadox = het verschijnsel dat hoe meer veiligheid we hebben, hoe erger we een inbreuk
daarop ervaren
Veiligheidsutopie = Het onhaalbare verlangen naar het samenvallen van maximale vrijheid en
maximale veiligheid.
Het geval met camera’s op straat
Rechtshandhaving en rechtsbescherming
Particuliere initiatieven om de overlast in de buurt te beperken bijv. buurtwachten en straatcoaches
Tal van maatschappelijke instellingen bieden hulp aan slachtoffers
Het handhaven van de openbare orde en het verschaffen van veiligheid behoren tot de basisfuncties
van de overheid.
Bestrijding criminaliteit hoog op de politieke agenda
Criminaliteit
= Crimineel gedrag is de verzamelnaam voor alle gedrag waarbij rechtsregels worden overtreden.
Waarde = een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven
In NL belangrijk: vrijheid, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid
Van waarden worden normen (gedragsregels) afgeleid;
Religieuze normen, morele normen, fatsoensnormen
Sommige normen vertegenwoordigen zulke belangrijke waarden dat ze als rechtsnormen in wetten
zijn vastgelegd.
Als normen worden overtreden spreken we van norm overschrijdend gedrag.
Hoeft nog niet bij wet verboden te zijn.
Pas als rechtsnormen overtreden worden spreken we van crimineel of strafbaar gedrag.
Criminaliteit = elk door de overheid bij wet strafbaar gesteld gedrag
Juridische benaming strafbaar gedrag = delict
Wetboek van strafrecht Ook andere wetboeken
Misdrijven Overtredingen
Ernstig strafbaar Minder ernstig
Diefstal Rijden door rood
Moord Geen licht op de fiets
Mishandeling Terrein onbevoegd betreden
Overtredingen Kantonrechter
Lichte misdrijven Politierechter
Zware misdrijven Meervoudige kamer
Overtreding = max. 1 jaar hechtenis
Misdrijf = max. 30 jaar gevangenisstraf óf levenslang
Misdrijven die tot veroordeling hebben geleid, altijd geregistreerd in het uittreksel justitiële
documentatie; strafblad
Lastig met werk zoeken. Je krijgt geen VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag)
Door onderscheid misdrijf/overtreding, maar handzame definitie van criminaliteit; alle misdrijven die
in de wet omschreven staan
, Strafbaar = Het staat in de wet als strafbaar
Strafwaardig = Een groot deel van de samenleving vindt dat dit strafbaar zou moeten zijn
Criminaliteit is dus een relatief en cultureel bepaald begrip
Criminalisering = het strafbaar worden van bepaald gedrag
Wanneer er in de samenleving genoeg overeenstemming is of iets strafwaardig is.
Bijv. hacken, toen het internet groots werd
Decriminalisering = een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en is daardoor niet
langer verboden
Bijv. het opheffen van het bordeelverbod
Welke gedragingen wel en welke niet strafbaar worden gerekend is afhankelijk van;
1. De maatschappelijke context
2. De ernst van de gevolgen
3. Politieke macht
1.2
Criminaliteit wordt gezien als maatschappelijk/sociaal probleem omdat;
- Ongewenste gevolgen voor grote groepen
- Verband bestaan criminaliteit en andere maatschappelijke ontwikkelingen
- Aanpak criminaliteit rol tegengestelde belangen
- Vraagt om gemeenschappelijke oplossingen
Je kan de gevolgen van criminaliteit onderverdelen in materiële en immateriële gevolgen.
Materieel = bijv. ziekenhuiskosten na vechtpartij
Immaterieel = bijv. gevoelens van onveiligheid, morele verontwaardiging
Morele verontwaardiging = boosheid en verbazing als mensen horen hoeveel diefstal en fraude er is
VERBAND MET MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING
IN BOEK LEREN
Veiligheidsparadox = het verschijnsel dat hoe meer veiligheid we hebben, hoe erger we een inbreuk
daarop ervaren
Veiligheidsutopie = Het onhaalbare verlangen naar het samenvallen van maximale vrijheid en
maximale veiligheid.
Het geval met camera’s op straat
Rechtshandhaving en rechtsbescherming
Particuliere initiatieven om de overlast in de buurt te beperken bijv. buurtwachten en straatcoaches
Tal van maatschappelijke instellingen bieden hulp aan slachtoffers
Het handhaven van de openbare orde en het verschaffen van veiligheid behoren tot de basisfuncties
van de overheid.
Bestrijding criminaliteit hoog op de politieke agenda
