An introduction to Moral Philosophy – J. Wolff (2021)
Tabel met Engelse begrippen uitgelegd in het Nederlands. De hoofstukken: 1,2,5,8,9,
10,11,12,13 en 14 voor het tentamens Ethics in care and education 2023.
, Begrippen hoofdstuk 1: Moral Philosophy and Moral Reasoning
Etiqette Sociale regels voor gedragingen
Supererogetion Meer doen dan je morele plicht. Bijvoorbeeld:
boodschappen doen voor de buurvrouw.
Objectivity Uitspraken over moraliteit kunnen een
geldigheid hebben die verder gaat dan een
subjectieve mening.
Meta-ethics De aard van morele waarden. Bijvoorbeeld:
‘’Wie zegt dat ik aardig moet zijn voor
iedereen?’’
Normative ethics Wat zouden we moreel moeten doen? De focus
ligt op een algemene benadering met een
bredere toepassing, bijvoorbeeld: ‘’Moet ik echt
aardig zijn?’’ Of ‘’Hoe moeten we leven?’’
Applied ethics Het onderzoeken van een moreel vraagstuk die
berust op de praktijk. De focus ligt op een
specifiek probleem en zoekt vervolgens naar
waarden, principes of naar normatieve waarden
om het probleem op te lossen. Bijvoorbeeld:
het doen van abortus.
Permise Een bewering / aanname / stelling
Implicit premises Een bewering die niet expliciet wordt vermeld.
Bijvoorbeeld.
Permise 1: De hersenen van kinderen met
ADHD zijn kleiner
Permise 2: Tom heeft ADHD
Conclusie: Tom heeft een hersenstoornis
De perimise die mist is: Kinderen met ADHD
hebben een hersenstoornis. Dit is de impliciete
premise die niet expliciet benoemd wordt, maar
wel belangrijk is om de conclusie te trekken.
Deduction Van een algemene situatie naar een specifieke
situatie. Voorbeeld:
Permise 1: alle vogels kunnen vliegen
Permise 2: een kraai vliegt
Conclusie: een kraai is een vogel
Induction Van een specifieke situatie naar een algemene
situatie. Bijvoorbeeld:
Permise 1: Doggy de hond is bruin
Permise 2: Herman de hond is bruin
Conclusie: Alle honden zijn bruin
Belangrijk: inductieve redenatie is nooit een
, bewijs. Het kan wel een opeenstapeling zijn om
een hypothese te ondersteunen. Inductie kan
makkelijk worden weerlegd.
Analogy Je vergelijkt twee situaties met elkaar die op
elkaar lijken (analogie), maar niet hetzelfde zijn
om een hypothese te ondersteunen (geen
bewijs!).
Informal logic Dit is een argumentatiemethode zonder strikt
bewijs te hebben. Je maakt het op basis van een
overtuigende vergelijking (op basis van
analogie). Dit is een inductieve methode
(specifiek naar algemeen).
Inference to best explanation (abduction) Dit is een uitgebreide vorm van inductief
redeneren, waarbij je kijkt naar de beste
verklaring voor het gevolg. Bijvoorbeeld: roken
en longkanker. Er lijkt een sterk verband tussen
roken en longkanker, maar er is geen causaal
verband gevonden. Roken lijkt het hebben van
longkanker bij mensen die roken het beste te
verklaren. Dit is dus inductief (specifiek, naar
algemeen).
1 permise: Jantje die rookt
2 permise: Aukje rookt
3 permise: Hans rookt
4 permise: Jantje, Aukje en Hans hebben
longkanker
Conclusie: roken lijkt bij te dragen aan
longkanker.
Er lijkt een sterk verband door een
opeenstapeling van bewijs, maar het is geen
causaal verband (oorzaak / gevolg).
Formal logic Argumentatiemethode door deductie (van
algemeen naar specifiek). Conclusies worden
afgeleid door een reeks logische premissen.
Permise 1: De opwarming van de aarde zorgt
voor klimaatrampen
Permise 2: Een overstroming is een
klimaatramp
Conclusie: Een overstroming komt door de
opwarming van de aarde.
Equivocation Vertaling: dubbelzinnigheid. Woorden gebruikt
in de premissen worden hetzelfde geschreven,
maar hebben een andere betekenis.
Bijvoorbeeld het woord ‘’bank’’. Een
meubelstuk en een instantie waar je geld kan
lenen. Het argument wordt ongeldig bij
dubbelzinnigheid.
, Circulair argument Een argument dat de conclusie gebruikt die al in
de premissen is gebruikt en daardoor is de
conclusie ongeldig.
Begging the question Wollen truien zijn warmer dan nylon truien,
omdat wollen truien meer wol bevatten → Er
wordt niet beargumenteerd waarom wollen
truien warmer zijn dan nylon truien, maar de
conclusie herhaalt de permise, namelijk: wollen
truien.
Refute Vertaling: weerlegging
Thought experiment Het omschrijven van hypothetische situaties om
verschillende redenen:
1) Een theorie ondersteunen
2) Om tegenvoorbeelden te geven
3) Om een puzzel op te zetten voor moreel
denken
4) Om een argument te ontwikkelen
Het gedachte experiment wordt bijvoorbeeld
gebruikt om te kijken wat voor morele intuïties
er bij je op komen.
VB1: Godwin heeft een brandend huis. Wie ga
je uit het huis redden? Je moeder of Socrates?
VB2: Foot introduceert het Trolly-problem. Er
liggen 5 mensen op het ene treinspoor en 1 op
het andere treinspoor. Waar laat je de trein
overheen rijden?
VB3: Singer introduceert het gedachte-
experiment: Je ziet een kindje verdrinken,
waarom zou je die redden terwijl je ook geld
kan geven aan een noodfonds waardoor je veel
meer mensen redt?
Moral intuition Morele intuïtie. Wat zou je doen in de
gedachte-experimenten hierboven? Wat zegt je
morele intuïtie? Bijvoorbeeld: Het is niet goed
als ik dat kindje laat verdrinken, waardoor ik
haar wel moet redden.
Contra-intuitive Een theorie die acties ondersteund om
negatieve intuïties te generen, zoals: het is goed
om onschuldige mensen te doden.
Universalization Iets universeel maken, bijvoorbeeld: Wat als
iedereen het zou doen?
Slippery slope Zie het als een gladde berg. Wanneer iemand 1
biertje drinkt, bestaat de kans dat hij steeds
meer bier wil en raakt verslaafd. Als je één stap
zet, is er geen natuurlijk stoppunt. 1 biertje kan
leiden tot verslaving aan alcohol.
Tabel met Engelse begrippen uitgelegd in het Nederlands. De hoofstukken: 1,2,5,8,9,
10,11,12,13 en 14 voor het tentamens Ethics in care and education 2023.
, Begrippen hoofdstuk 1: Moral Philosophy and Moral Reasoning
Etiqette Sociale regels voor gedragingen
Supererogetion Meer doen dan je morele plicht. Bijvoorbeeld:
boodschappen doen voor de buurvrouw.
Objectivity Uitspraken over moraliteit kunnen een
geldigheid hebben die verder gaat dan een
subjectieve mening.
Meta-ethics De aard van morele waarden. Bijvoorbeeld:
‘’Wie zegt dat ik aardig moet zijn voor
iedereen?’’
Normative ethics Wat zouden we moreel moeten doen? De focus
ligt op een algemene benadering met een
bredere toepassing, bijvoorbeeld: ‘’Moet ik echt
aardig zijn?’’ Of ‘’Hoe moeten we leven?’’
Applied ethics Het onderzoeken van een moreel vraagstuk die
berust op de praktijk. De focus ligt op een
specifiek probleem en zoekt vervolgens naar
waarden, principes of naar normatieve waarden
om het probleem op te lossen. Bijvoorbeeld:
het doen van abortus.
Permise Een bewering / aanname / stelling
Implicit premises Een bewering die niet expliciet wordt vermeld.
Bijvoorbeeld.
Permise 1: De hersenen van kinderen met
ADHD zijn kleiner
Permise 2: Tom heeft ADHD
Conclusie: Tom heeft een hersenstoornis
De perimise die mist is: Kinderen met ADHD
hebben een hersenstoornis. Dit is de impliciete
premise die niet expliciet benoemd wordt, maar
wel belangrijk is om de conclusie te trekken.
Deduction Van een algemene situatie naar een specifieke
situatie. Voorbeeld:
Permise 1: alle vogels kunnen vliegen
Permise 2: een kraai vliegt
Conclusie: een kraai is een vogel
Induction Van een specifieke situatie naar een algemene
situatie. Bijvoorbeeld:
Permise 1: Doggy de hond is bruin
Permise 2: Herman de hond is bruin
Conclusie: Alle honden zijn bruin
Belangrijk: inductieve redenatie is nooit een
, bewijs. Het kan wel een opeenstapeling zijn om
een hypothese te ondersteunen. Inductie kan
makkelijk worden weerlegd.
Analogy Je vergelijkt twee situaties met elkaar die op
elkaar lijken (analogie), maar niet hetzelfde zijn
om een hypothese te ondersteunen (geen
bewijs!).
Informal logic Dit is een argumentatiemethode zonder strikt
bewijs te hebben. Je maakt het op basis van een
overtuigende vergelijking (op basis van
analogie). Dit is een inductieve methode
(specifiek naar algemeen).
Inference to best explanation (abduction) Dit is een uitgebreide vorm van inductief
redeneren, waarbij je kijkt naar de beste
verklaring voor het gevolg. Bijvoorbeeld: roken
en longkanker. Er lijkt een sterk verband tussen
roken en longkanker, maar er is geen causaal
verband gevonden. Roken lijkt het hebben van
longkanker bij mensen die roken het beste te
verklaren. Dit is dus inductief (specifiek, naar
algemeen).
1 permise: Jantje die rookt
2 permise: Aukje rookt
3 permise: Hans rookt
4 permise: Jantje, Aukje en Hans hebben
longkanker
Conclusie: roken lijkt bij te dragen aan
longkanker.
Er lijkt een sterk verband door een
opeenstapeling van bewijs, maar het is geen
causaal verband (oorzaak / gevolg).
Formal logic Argumentatiemethode door deductie (van
algemeen naar specifiek). Conclusies worden
afgeleid door een reeks logische premissen.
Permise 1: De opwarming van de aarde zorgt
voor klimaatrampen
Permise 2: Een overstroming is een
klimaatramp
Conclusie: Een overstroming komt door de
opwarming van de aarde.
Equivocation Vertaling: dubbelzinnigheid. Woorden gebruikt
in de premissen worden hetzelfde geschreven,
maar hebben een andere betekenis.
Bijvoorbeeld het woord ‘’bank’’. Een
meubelstuk en een instantie waar je geld kan
lenen. Het argument wordt ongeldig bij
dubbelzinnigheid.
, Circulair argument Een argument dat de conclusie gebruikt die al in
de premissen is gebruikt en daardoor is de
conclusie ongeldig.
Begging the question Wollen truien zijn warmer dan nylon truien,
omdat wollen truien meer wol bevatten → Er
wordt niet beargumenteerd waarom wollen
truien warmer zijn dan nylon truien, maar de
conclusie herhaalt de permise, namelijk: wollen
truien.
Refute Vertaling: weerlegging
Thought experiment Het omschrijven van hypothetische situaties om
verschillende redenen:
1) Een theorie ondersteunen
2) Om tegenvoorbeelden te geven
3) Om een puzzel op te zetten voor moreel
denken
4) Om een argument te ontwikkelen
Het gedachte experiment wordt bijvoorbeeld
gebruikt om te kijken wat voor morele intuïties
er bij je op komen.
VB1: Godwin heeft een brandend huis. Wie ga
je uit het huis redden? Je moeder of Socrates?
VB2: Foot introduceert het Trolly-problem. Er
liggen 5 mensen op het ene treinspoor en 1 op
het andere treinspoor. Waar laat je de trein
overheen rijden?
VB3: Singer introduceert het gedachte-
experiment: Je ziet een kindje verdrinken,
waarom zou je die redden terwijl je ook geld
kan geven aan een noodfonds waardoor je veel
meer mensen redt?
Moral intuition Morele intuïtie. Wat zou je doen in de
gedachte-experimenten hierboven? Wat zegt je
morele intuïtie? Bijvoorbeeld: Het is niet goed
als ik dat kindje laat verdrinken, waardoor ik
haar wel moet redden.
Contra-intuitive Een theorie die acties ondersteund om
negatieve intuïties te generen, zoals: het is goed
om onschuldige mensen te doden.
Universalization Iets universeel maken, bijvoorbeeld: Wat als
iedereen het zou doen?
Slippery slope Zie het als een gladde berg. Wanneer iemand 1
biertje drinkt, bestaat de kans dat hij steeds
meer bier wil en raakt verslaafd. Als je één stap
zet, is er geen natuurlijk stoppunt. 1 biertje kan
leiden tot verslaving aan alcohol.
