Samenvatting loopbanen
Hoorcollege 1
Wat is een loopbaan?
1. Verwijzing naar vakgebied/ professie/ werkverleden van persoon.
Bijvoorbeeld: loopbaan in advocatuur.
2. Betekenis van een ontwikkelingsproces of natuurlijk verloop
Bijvoorbeeld loopbaan van een crimineel, een drugsverslaafde
3. Loopbaan/ carrière (volksmond): mensen gaan in hun carrière kleine stapjes omhoog. Verticale
mobiliteit ofwel opwaartse beweging in hiërarchie
Volgens Inkson heeft de mens maar één loopbaan: van de wieg tot het graf. Eigenlijk begint je
loopbaan wanneer je wordt geboren en dit houdt op wanneer je komt te overleiden.
Huidige kijk op loopbaanontwikkeling
Een continu proces van integratie van personen en omgevingen, continu ben je bezig met jezelf, hoe
sta ik in dit baantje, hoe sta ik hier in mijn opleiding.
Wij leven in een Levensloopbaan, je leven en je loopbaan lopen door elkaar heen.
Voorbeeld, in het weekend aan school werken. Je werkt niet van 9 tot 5 maar je werkt voor een paar
uurtjes. Hoe zit je eigen levensloopbaan in elkaar? Hoe combineer jij je leven en je loopbaan.
Belang van het vak
• Je kunt geen HRM-er zijn zonder iets te weten van loopbanen!
– Je adviseert mensen over hun ontwikkeling
– Je adviseert bedrijven over hoe je mensen maximaal kunt laten renderen binnen de organisatie,
dat ze een rendement opleveren, dat wanneer ze 8 uur moeten werken dat ze ook 8 uur actief iets
moeten opleveren.
– Daarom moet je kennis hebben van de ontwikkeling van mensen binnen opleiding en werk en alle
beïnvloedende factoren, wat vinden mensen belangrijk en waar moet je ze mee helpen.
Mes snijdt aan twee kanten: wat jij leert kun je zowel op jezelf als op anderen toe passen!
De spanningsdriehoek.
Maatschappij- Individu – organisatie
Als de maatschappij besluit om een nieuwe wetgeving in te voeren, deze
hebben gevolgen voor de individuen en speelt vervolgens door naar de
organisaties.
“ het leven wordt voorwaarts geleefd en wordt achterwaarts begrepen”
Je kijkt naar de toekomst maar door terug te kijken snap je wat je hebt gedaan en waarom je dat hebt
gedaan.
Het denken over loopbanen is erg dynamisch geworden.
De ontwikkeling van loopbaantheorie
Sociale omgeving wordt belangrijk vanaf 1890
Individuele verschillen worden belangrijk vanaf 1920
De levensloopbaanfasen worden belangrijk vanaf 1950
Levenscyclus wordt belangrijk vanaf 1970
Vormgevende grenzeloze benadering vanaf 1990
,We gaan steeds meer dynamisch nadenken over hoe ons leven eruit ziet, wat we met onze loopbaan
gaan doen.
Loopbanen in historisch perspectief
sociale omgeving (vanaf 1890)
• Het erven van een loopbaan, erft het vak van je ouders.
• Jubileum (25 jaar bij de zaak)
• Van de wieg tot het graf
Sociale klassen, erg belangrijk
Individuele verschillen(vanaf 1920)
• Parsons 1909 : matching; mensen kiezen een beroep dat het dichtste bij hun interesse,
eigenschappen en behoeften ligt.
• Individuele verschillen; ontwikkeling van persoonlijkheidspsychologie
Loopbaanfasen (vanaf 1950)
• Mensen ontwikkelen zich volgens bepaalde patronen en loopbanen dus ook.
• Levensrollen, levenscycli, als jij jezelf gaat ontwikkelen dan gaat je loopbaan ook ontwikkelen.
• Fase van het beroep: van opbouw/start tot pensioen
Leerprocessen vanaf 1990
• Loopbaanleren
• Loopbaancompetent gedrag
• Mensen worden zelf meer verantwoordelijk voor hun eigen loopbaan
Grenzeloze loopbaan
• Letterlijk en figuurlijk, over de grens werken
• Internationale carrières, internationale ervaring hebben gehad
• Over de grenzen van je opleiding, van je oorspronkelijke beroep
• Hybride loopbanen
• Aandacht voor loopbaancoaching
Career-adaptability
• Leren je aan te passen aan veranderende omstandigheden
• Nieuwe kijk op het begrip “passend werk”
Hoorcollege 2
Zelfdeterminatietheorie Deci en Ryan (deze namen zijn belangrijk voor de toets)
• Competentie
• Sociale verbondenheid
• Autonomie
(handig om te onthouden, abc, Autonomie, Binding en Competentie)
Competentie
• Laten zien waar je goed in bent (belangrijk om te laten zien waar je goed in bent)
• Behoefte om capaciteiten te tonen
• Deze behoefte is aangeboren
Zelf oriëntatie versus competitie oriëntatie
Zelf georiënteerd, je vindt het fijn om er zelf uit te komen en dat het dan alsnog lukt.
Competitie georiënteerd, wanneer je alles beter wilt doen dan een ander.
, Sociale verbondenheid (wij willen ergens bij horen)
• Heeft betrekking op relaties met anderen (interactie met iemand anders, zin hebben om iemand te
zien en dingen met diegene te doen.)
• Je verbonden voelen met anderen
Cold-to-hot empathy gap (je kijkt ernaar en weer niet precies hoe het precies voelt om in die situatie
te staan)
Of je je kunt inleven in een ander wanneer die gepest wordt. Mensen die daar naar kijken en die het
zien gebeuren, die hebben niet in de gaten wat het pestgedrag veroorzaakt.
Autonomie
• Zelf sturing kunnen geven aan eigen handelen, zelf bepalen hoe jij je werk inricht.
Zelf concordantie (=overeenstemming met jezelf) (wanneer jezelf deze doelen kan stellen, die voor
jou belangrijk zijn en die jou helpen. Doelen die dicht bij jou liggen. )
Je stelt jezelf leerdoelen, zelf die verantwoordelijkheid nemen. Dit is goed voor de motivatie en je
houdt het hierdoor beter en langer vol.
Van extrinsiek (buiten jezelf, je wordt door andere gemotiveerd door een externe factor)
naar intrinsiek (binnen jezelf, jezelf motiveren om iets te halen) (autonomie)
• Geïntrojecteerde motivatie (keuzes maken uit verplichtingen, als je dit niet haalt dan moet je van
school af) = extrinsiek
• Geïdentificeerde motivatie (men kan beredeneren dat het nuttig is, je weet dat je er wat aan hebt,
voor nu en later) = intrinsiek/extrinsiek
• Geïntegreerde motivatie (autonoom handelen) = intrinsiek
Zelf – concordante doelen
Dit zijn doelen die dichtbij jezelf liggen en wat je belangrijk vindt; intrinsieke doelen
in tegenstelling tot met wat andere (baas, collega’s, vrienden, ouders) belangrijk vinden!
Werk als basisbehoefte
Competentie, verbondenheid en autonomie kunnen niet los gezien worden van elkaar en
beïnvloeden elkaar
Bijvoorbeeld:
• Weinig autonomie: weinig competentie en dan vaak ook weinig motivatie
Vragen die werkenden zich moeten stellen:
• Voel ik mij in mijn werk nog competent? (Kan ik nog laten zien waar ik goed in ben in mijn werk?)
• Kan ik mijn kwaliteiten optimaal benutten? (Kan ik mezelf ontwikkelen?)
• Hoe beoordeel ik mijn competenties? (vergelijking met zelf of met anderen?)
• Voel ik me met anderen verbonden? (Voel ik me nog op mijn gemak met mijn collega’s?)
• Kan ik in mijn werk mezelf zijn (moet je de hele tijd op mijn tenen lopen om alles te halen?)
• Sta ik achter mijn leerdoelen? (passen de doelen nog bij mij?)
Definitie ‘Loopbaan’:
• Volgens Inkson (reader) heeft de mens maar één loopbaan: van de wieg tot het graf
• Definitie Inkson: de steeds verder uitbreidende reeks van werkervaringen die iemand in de loop der
tijd opdoet (door trainingen, cursussen, opleidingen bereid je je loopbaan uit.)
Huidige opvatting over loopbanen
• De tijd verandert zo snel dat het essentieel is dat je over aanpassingscompetenties beschikt
• Loopbaancompetenties (hoe zit je loopbaan in elkaar en wat kan je veranderen om verder te
komen)
Hoorcollege 1
Wat is een loopbaan?
1. Verwijzing naar vakgebied/ professie/ werkverleden van persoon.
Bijvoorbeeld: loopbaan in advocatuur.
2. Betekenis van een ontwikkelingsproces of natuurlijk verloop
Bijvoorbeeld loopbaan van een crimineel, een drugsverslaafde
3. Loopbaan/ carrière (volksmond): mensen gaan in hun carrière kleine stapjes omhoog. Verticale
mobiliteit ofwel opwaartse beweging in hiërarchie
Volgens Inkson heeft de mens maar één loopbaan: van de wieg tot het graf. Eigenlijk begint je
loopbaan wanneer je wordt geboren en dit houdt op wanneer je komt te overleiden.
Huidige kijk op loopbaanontwikkeling
Een continu proces van integratie van personen en omgevingen, continu ben je bezig met jezelf, hoe
sta ik in dit baantje, hoe sta ik hier in mijn opleiding.
Wij leven in een Levensloopbaan, je leven en je loopbaan lopen door elkaar heen.
Voorbeeld, in het weekend aan school werken. Je werkt niet van 9 tot 5 maar je werkt voor een paar
uurtjes. Hoe zit je eigen levensloopbaan in elkaar? Hoe combineer jij je leven en je loopbaan.
Belang van het vak
• Je kunt geen HRM-er zijn zonder iets te weten van loopbanen!
– Je adviseert mensen over hun ontwikkeling
– Je adviseert bedrijven over hoe je mensen maximaal kunt laten renderen binnen de organisatie,
dat ze een rendement opleveren, dat wanneer ze 8 uur moeten werken dat ze ook 8 uur actief iets
moeten opleveren.
– Daarom moet je kennis hebben van de ontwikkeling van mensen binnen opleiding en werk en alle
beïnvloedende factoren, wat vinden mensen belangrijk en waar moet je ze mee helpen.
Mes snijdt aan twee kanten: wat jij leert kun je zowel op jezelf als op anderen toe passen!
De spanningsdriehoek.
Maatschappij- Individu – organisatie
Als de maatschappij besluit om een nieuwe wetgeving in te voeren, deze
hebben gevolgen voor de individuen en speelt vervolgens door naar de
organisaties.
“ het leven wordt voorwaarts geleefd en wordt achterwaarts begrepen”
Je kijkt naar de toekomst maar door terug te kijken snap je wat je hebt gedaan en waarom je dat hebt
gedaan.
Het denken over loopbanen is erg dynamisch geworden.
De ontwikkeling van loopbaantheorie
Sociale omgeving wordt belangrijk vanaf 1890
Individuele verschillen worden belangrijk vanaf 1920
De levensloopbaanfasen worden belangrijk vanaf 1950
Levenscyclus wordt belangrijk vanaf 1970
Vormgevende grenzeloze benadering vanaf 1990
,We gaan steeds meer dynamisch nadenken over hoe ons leven eruit ziet, wat we met onze loopbaan
gaan doen.
Loopbanen in historisch perspectief
sociale omgeving (vanaf 1890)
• Het erven van een loopbaan, erft het vak van je ouders.
• Jubileum (25 jaar bij de zaak)
• Van de wieg tot het graf
Sociale klassen, erg belangrijk
Individuele verschillen(vanaf 1920)
• Parsons 1909 : matching; mensen kiezen een beroep dat het dichtste bij hun interesse,
eigenschappen en behoeften ligt.
• Individuele verschillen; ontwikkeling van persoonlijkheidspsychologie
Loopbaanfasen (vanaf 1950)
• Mensen ontwikkelen zich volgens bepaalde patronen en loopbanen dus ook.
• Levensrollen, levenscycli, als jij jezelf gaat ontwikkelen dan gaat je loopbaan ook ontwikkelen.
• Fase van het beroep: van opbouw/start tot pensioen
Leerprocessen vanaf 1990
• Loopbaanleren
• Loopbaancompetent gedrag
• Mensen worden zelf meer verantwoordelijk voor hun eigen loopbaan
Grenzeloze loopbaan
• Letterlijk en figuurlijk, over de grens werken
• Internationale carrières, internationale ervaring hebben gehad
• Over de grenzen van je opleiding, van je oorspronkelijke beroep
• Hybride loopbanen
• Aandacht voor loopbaancoaching
Career-adaptability
• Leren je aan te passen aan veranderende omstandigheden
• Nieuwe kijk op het begrip “passend werk”
Hoorcollege 2
Zelfdeterminatietheorie Deci en Ryan (deze namen zijn belangrijk voor de toets)
• Competentie
• Sociale verbondenheid
• Autonomie
(handig om te onthouden, abc, Autonomie, Binding en Competentie)
Competentie
• Laten zien waar je goed in bent (belangrijk om te laten zien waar je goed in bent)
• Behoefte om capaciteiten te tonen
• Deze behoefte is aangeboren
Zelf oriëntatie versus competitie oriëntatie
Zelf georiënteerd, je vindt het fijn om er zelf uit te komen en dat het dan alsnog lukt.
Competitie georiënteerd, wanneer je alles beter wilt doen dan een ander.
, Sociale verbondenheid (wij willen ergens bij horen)
• Heeft betrekking op relaties met anderen (interactie met iemand anders, zin hebben om iemand te
zien en dingen met diegene te doen.)
• Je verbonden voelen met anderen
Cold-to-hot empathy gap (je kijkt ernaar en weer niet precies hoe het precies voelt om in die situatie
te staan)
Of je je kunt inleven in een ander wanneer die gepest wordt. Mensen die daar naar kijken en die het
zien gebeuren, die hebben niet in de gaten wat het pestgedrag veroorzaakt.
Autonomie
• Zelf sturing kunnen geven aan eigen handelen, zelf bepalen hoe jij je werk inricht.
Zelf concordantie (=overeenstemming met jezelf) (wanneer jezelf deze doelen kan stellen, die voor
jou belangrijk zijn en die jou helpen. Doelen die dicht bij jou liggen. )
Je stelt jezelf leerdoelen, zelf die verantwoordelijkheid nemen. Dit is goed voor de motivatie en je
houdt het hierdoor beter en langer vol.
Van extrinsiek (buiten jezelf, je wordt door andere gemotiveerd door een externe factor)
naar intrinsiek (binnen jezelf, jezelf motiveren om iets te halen) (autonomie)
• Geïntrojecteerde motivatie (keuzes maken uit verplichtingen, als je dit niet haalt dan moet je van
school af) = extrinsiek
• Geïdentificeerde motivatie (men kan beredeneren dat het nuttig is, je weet dat je er wat aan hebt,
voor nu en later) = intrinsiek/extrinsiek
• Geïntegreerde motivatie (autonoom handelen) = intrinsiek
Zelf – concordante doelen
Dit zijn doelen die dichtbij jezelf liggen en wat je belangrijk vindt; intrinsieke doelen
in tegenstelling tot met wat andere (baas, collega’s, vrienden, ouders) belangrijk vinden!
Werk als basisbehoefte
Competentie, verbondenheid en autonomie kunnen niet los gezien worden van elkaar en
beïnvloeden elkaar
Bijvoorbeeld:
• Weinig autonomie: weinig competentie en dan vaak ook weinig motivatie
Vragen die werkenden zich moeten stellen:
• Voel ik mij in mijn werk nog competent? (Kan ik nog laten zien waar ik goed in ben in mijn werk?)
• Kan ik mijn kwaliteiten optimaal benutten? (Kan ik mezelf ontwikkelen?)
• Hoe beoordeel ik mijn competenties? (vergelijking met zelf of met anderen?)
• Voel ik me met anderen verbonden? (Voel ik me nog op mijn gemak met mijn collega’s?)
• Kan ik in mijn werk mezelf zijn (moet je de hele tijd op mijn tenen lopen om alles te halen?)
• Sta ik achter mijn leerdoelen? (passen de doelen nog bij mij?)
Definitie ‘Loopbaan’:
• Volgens Inkson (reader) heeft de mens maar één loopbaan: van de wieg tot het graf
• Definitie Inkson: de steeds verder uitbreidende reeks van werkervaringen die iemand in de loop der
tijd opdoet (door trainingen, cursussen, opleidingen bereid je je loopbaan uit.)
Huidige opvatting over loopbanen
• De tijd verandert zo snel dat het essentieel is dat je over aanpassingscompetenties beschikt
• Loopbaancompetenties (hoe zit je loopbaan in elkaar en wat kan je veranderen om verder te
komen)
