Samenvatting 'Sapiens: Een kleine geschiedenis van de mensheid' door Yuval Noah Harari

Samenvatting​ ​van


Sapiens
Een​ ​kleine​ ​geschiedenis​ ​van​ ​de​ ​mensheid
Door​ ​Yuval​ ​Noah​ ​Harari




Samenvatting​ ​‘Sapiens:​ ​Een​ ​kleine​ ​geschiedenis​ ​van​ ​de​ ​mensheid’

,Samenvatting​ ​van​ ​de​ ​samenvatting

Yuval​ ​Noah​ ​Harari​ ​is​ ​historicus​ ​en​ ​professor​ ​met​ ​vaste​ ​aanstelling​ ​aan​ ​de
Hebreeuwse​ ​Universiteit​ ​van​ ​Jeruzalem.​ ​In​ ​zijn​ ​laatste​ ​twee​ ​boeken,​ ​Sapiens​​ ​en
Homo​ ​Deus​,​ ​beschrijft​ ​hij​ ​het​ ​verleden​ ​en​ ​de​ ​toekomst​ ​van​ ​homo​ ​sapiens.

De​ ​natuurkunde​ ​beschrijft​ ​het​ ​verhaal​ ​van​ ​de​ ​fundamentele​ ​bouwstenen​ ​van​ ​ons
heelal.​ ​De​ ​scheikunde​ ​dat​ ​van​ ​atomen​ ​en​ ​moleculen​ ​en​ ​hun​ ​interacties.​ ​Vervolgens
gaat​ ​de​ ​biologie​ ​over​ ​de​ ​complexere​ ​structuren​ ​die​ ​deze​ ​moleculen​ ​met​ ​elkaar
vormen.​ ​De​ ​homo​ ​sapiens,​ ​zo’n​ ​zeventigduizend​ ​jaar​ ​oud,​ ​is​ ​als​ ​zo’n​ ​complexe
structuur​ ​vervolgens​ ​verantwoordelijk​ ​voor​ ​culturen.​ ​De​ ​ontwikkeling​ ​van​ ​die
culturen​ ​worden​ ​beschreven​ ​in​ ​wat​ ​we​ ​‘de​ ​geschiedenis’​ ​noemen.

Deze​ ​geschiedenis​ ​is​ ​uiteindelijk​ ​bepaald​ ​door​ ​drie​ ​revoluties.​ ​Zo’n​ ​zeventigduizend
jaar​ ​geleden​ ​begon​ ​deze​ ​met​ ​de​ ​cognitieve​ ​revolutie.​ ​Dit​ ​alles​ ​raakte​ ​in​ ​een
stroomversnelling​ ​door​ ​de​ ​agrarische​ ​revolutie,​ ​ongeveer​ ​twaalfduizend​ ​jaar​ ​terug.
De​ ​meest​ ​recente,​ ​de​ ​wetenschappelijke​ ​revolutie,​ ​die​ ​een​ ​jaar​ ​of​ ​vijfhonderd
geleden​ ​plaatsvond​ ​heeft​ ​de​ ​potentie​ ​om​ ​de​ ​geschiedenis​ ​zoals​ ​we​ ​die​ ​kennen​ ​ten
einde​ ​te​ ​brengen.​ ​Wat​ ​was​ ​en​ ​is​ ​de​ ​impact​ ​van​ ​deze​ ​revoluties​ ​op​ ​de​ ​mens​ ​en​ ​alle
andere​ ​levensvormen?




Samenvatting​ ​‘Sapiens:​ ​Een​ ​kleine​ ​geschiedenis​ ​van​ ​de​ ​mensheid’

, Deel​ ​1:​ ​De​ ​cognitieve​ ​revolutie


Een​ ​marginaal​ ​dier
Binnen​ ​de​ ​biologie​ ​worden​ ​verschillende​ ​soorten​ ​gedefinieerd​ ​aan​ ​de​ ​hand​ ​van​ ​het
feit​ ​of​ ​twee​ ​dieren​ ​vruchtbare​ ​kinderen​ ​voort​ ​kunnen​ ​brengen.​ ​Soorten​ ​met​ ​een
gemeenschappelijke​ ​voorouder​ ​worden​ ​onder​ ​dezelfde​ ​noemer​ ​geschaard:​ ​‘genus’
of​ ​geslacht.​ ​Mensen​ ​zijn​ ​‘Homo​ ​sapiens’:​ ​de​ ​ondersoort​ ​‘sapiens’​ ​(‘wijs’​ ​of
‘verstandig’)​ ​van​ ​het​ ​geslacht​ ​‘homo’​ ​(‘mens’).​ ​Er​ ​zijn​ ​dus​ ​meerdere​ ​menssoorten
geweest,​ ​iets​ ​dat​ ​in​ ​de​ ​geschiedenis​ ​liever​ ​niet​ ​is​ ​onderkend​ ​of​ ​zelfs​ ​is​ ​ontkend.​ ​De
chimpansee​ ​staat​ ​het​ ​dichtst​ ​bij​ ​de​ ​moderne​ ​mens.

Homo​ ​sapiens​ ​is​ ​pas​ ​tienduizend​ ​jaar​ ​de​ ​enige​ ​menssoort​ ​op​ ​aarde.​ ​Een​ ​jaar​ ​of​ ​2,5
miljoen​ ​geleden​ ​ontstond​ ​de​ ​mens​ ​in​ ​Oost-Afrika.​ ​Een​ ​half​ ​miljoen​ ​jaar​ ​later​ ​vond​ ​er
een​ ​opsplitsing​ ​plaats​ ​en​ ​migreerden​ ​groepjes​ ​naar​ ​andere​ ​continenten.​ ​Door​ ​het
verschil​ ​in​ ​leefomstandigheden​ ​evolueerden​ ​deze​ ​soorten​ ​op​ ​een​ ​andere​ ​manier,
waardoor​ ​er​ ​verschillende​ ​menssoorten​ ​ontstonden,​ ​zoals​ ​onder​ ​andere​ ​de
Neanderthalers.​ ​Veel​ ​van​ ​deze​ ​soorten​ ​leefden​ ​tegelijkertijd,​ ​zo​ ​liepen​ ​er
honderdduizend​ ​jaar​ ​geleden​ ​minstens​ ​zes​ ​verschillende​ ​typen​ ​mens​ ​rond.

Naast​ ​veel​ ​verschillen​ ​waren​ ​er​ ​ook​ ​veel​ ​overeenkomsten​ ​tussen​ ​de​ ​verschillende
menssoorten.​ ​Zo​ ​hadden​ ​ze​ ​allemaal​ ​exceptioneel​ ​grote​ ​hersenen.​ ​Dit​ ​vergde​ ​veel
van​ ​hun​ ​lichamen​ ​en​ ​zorgde​ ​ervoor​ ​dat​ ​het​ ​meer​ ​tijd​ ​kostte​ ​om​ ​voedsel​ ​te​ ​zoeken
en​ ​nam​ ​de​ ​spiermassa​ ​af.​ ​Het​ ​is​ ​nog​ ​onduidelijk​ ​hoe​ ​zulke​ ​ontwikkelde​ ​hersenen
voordelig​ ​waren​ ​op​ ​de​ ​savannes.​ ​Ook​ ​liepen​ ​alle​ ​menssoorten​ ​op​ ​twee​ ​benen,​ ​wat
de​ ​handen​ ​vrijmaakte​ ​voor​ ​andere​ ​doeleinden.​ ​Er​ ​ontstond​ ​evolutionaire​ ​druk​ ​deze
nauwkeuriger​ ​te​ ​maken​ ​en​ ​dit​ ​leidde​ ​onder​ ​andere​ ​tot​ ​de​ ​fabricage​ ​van​ ​werktuigen
en​ ​ander​ ​gereedschap.

Maar​ ​deze​ ​eigenschappen​ ​boden​ ​niet​ ​alleen​ ​maar​ ​voordelen.​ ​Zo​ ​pasten
zwangerschappen​ ​en​ ​geboortes​ ​zich​ ​langzaam​ ​aan​ ​waardoor​ ​onze​ ​huidige​ ​baby’s
nog​ ​jarenlang​ ​afhankelijk​ ​zijn​ ​van​ ​hun​ ​ouders,​ ​omdat​ ​een​ ​vroege​ ​geboorte​ ​ervoor
zorgde​ ​dat​ ​er​ ​minder​ ​sterfte​ ​onder​ ​moeders​ ​plaatsvond.​ ​Hier​ ​komen​ ​dan​ ​ook​ ​de
unieke​ ​sociale​ ​vaardigheden​ ​van​ ​de​ ​mens​ ​uit​ ​voort,​ ​omdat​ ​de​ ​opvoeding​ ​en
vorming​ ​slechts​ ​goed​ ​plaats​ ​kan​ ​vinden​ ​in​ ​samenwerking​ ​met​ ​vele​ ​anderen.

Grote​ ​hersenen​ ​lijken​ ​voor​ ​ons​ ​voordelig​ ​te​ ​zijn​ ​uitgepakt.​ ​Maar​ ​dit​ ​is​ ​pas​ ​recent​ ​het
geval.​ ​De​ ​menssoort​ ​was​ ​zo’n​ ​twee​ ​miljoen​ ​jaar​ ​een​ ​marginaal​ ​dier.​ ​Zo​ ​bevond​ ​het
zich​ ​een​ ​tijdlang​ ​in​ ​het​ ​midden​ ​van​ ​de​ ​voedselketen​ ​en​ ​begon​ ​het​ ​zich​ ​pas
vierhonderdduizend​ ​jaar​ ​geleden​ ​tot​ ​jager​ ​te​ ​ontpoppen.​ ​Pas​ ​honderdduizend​ ​jaar
staat​ ​de​ ​mens​ ​bovenaan​ ​die​ ​keten.​ ​Deze​ ​doorstoot​ ​naar​ ​de​ ​top​ ​ging​ ​uitzonderlijk

Samenvatting​ ​‘Sapiens:​ ​Een​ ​kleine​ ​geschiedenis​ ​van​ ​de​ ​mensheid’