Samenvatting organisme 2.0 (aka thema 4-6)
HC 11 – ‘Rode draad’
Gewervelden: overgang van water land
- Urochordata
- Cephalochordata (hoofdspecialisatie)
- Craniata (schedel)
o Vertebrata
Vertebrata:
Vissen
- Slijmprikken
o Schedel
- Kraakbeenvissen
o + wervelkolom
o + kaken
o + vinnen
- Beenvissen
o + schubben
o + kieuwdeksel
o + zwemblaas longen
o Straalvinnig kwastvinnig (poten)
Longvissen
- Hebben in vinnen botstructuren die qua bouwplan lijken op botten landdieren
- Zwemblaas niet alleen voor positie in water, maar ook zuurstofopname
o Vaten komen te lopen over zwemblaas functionele longen
o Kieuwen verdwijnen
Aanpassingen voor landlevers:
- Tetrapoda
o Amfibie (huid kan nog niet tegen droogte, dus afhankelijk van water. Ook voor eieren
leggen)
o Reptielen
o Vogels
o Zoogdieren
- Circulatiesysteem (cardiovasculair systeem)
o Start vanuit primitieve hartbuis verplaatsing/vervorming segmenten
o Longen
- Bewegingsapparaat
o Basale bouwplan zelfde, maar per diersoort anders geëvolueerd
- Foetale membranenen
o Vissen en amfibieën: alle cellen zijn formatief
Geen extraembryonale organen
, o Reptielen, vogels, zoogdieren: niet alle cellen zijn formatief
HC 12 Hartontwikkeling, foetale circulatie,
placenta/membranen
Endocardbuizen fuseren primaire hartbuis
(bestaat uit endocard (binnen), hartgelei en
myocard (buiten))
Hartbuis blijft niet recht, maar gaat naar voren
uitzakken/krommen. Deze kromming zakt ook
nog naar
bepaalde kant uit (hart
looping). De segmenten
verplaatsen zich zo t.o.v.
elkaar.
- Het bloed gaat
namelijk niet
van LV naar RV,
maar eerst van RV
LA LV
Aanpassing bouwplan:
- Herpositionering segmenten
o Looping primaire hartbuis
- Septatie kamers
o AV kussens
o Atrium septum
o Ventrikel septum
- Septatie uitstroomgebied
o Septum truncoconale
- Vorming kleppenapparaat
o AV kleppen
o Aorta/pulmonalis kleppen
De kleppen en septa zijn ontstaan uit uitstulpingen van endocardweefsel (meer proliferatie lokaal
verdikkingen)
, Foetale circulatie
Perinatale circulatie (fase van voor naar na de geboorte)
- Prenataal: voor de geboorte
- Postnataal: na de geboorte
Prenatale circulatie:
- Geen direct contact tussen bloed moeder en kind bij placenta
- Mogelijkheid 1: O2 rijk bloed uit venosus umbilicali lever shunt (bloed is al gezuiverd)
vena cava inferior rechter atrium rechter ventrikel truncus pulmonalis (maar longen
nog ingeklapt) grootste deel via ductus arteriosus naar aorta a. umbilicalis
o Truncus pulmonalis: vat wat uit rechter ventrikel komt en normaal gesproken de
longslagaders voorleidt. Nu gaat bloed via ductus arteriorus naar aorta
- Mogelijkheid 2: O2 rijk bloed uit venosus umbilicali lever shunt (bloed is al gezuiverd)
vena cava inferior rechter atrium linker atrium linker ventrikel aorta ascendens
aortaboog aorta descendens a. umbilicalis
o Foramen ovale zorgt voor opening tussen atria
HC 11 – ‘Rode draad’
Gewervelden: overgang van water land
- Urochordata
- Cephalochordata (hoofdspecialisatie)
- Craniata (schedel)
o Vertebrata
Vertebrata:
Vissen
- Slijmprikken
o Schedel
- Kraakbeenvissen
o + wervelkolom
o + kaken
o + vinnen
- Beenvissen
o + schubben
o + kieuwdeksel
o + zwemblaas longen
o Straalvinnig kwastvinnig (poten)
Longvissen
- Hebben in vinnen botstructuren die qua bouwplan lijken op botten landdieren
- Zwemblaas niet alleen voor positie in water, maar ook zuurstofopname
o Vaten komen te lopen over zwemblaas functionele longen
o Kieuwen verdwijnen
Aanpassingen voor landlevers:
- Tetrapoda
o Amfibie (huid kan nog niet tegen droogte, dus afhankelijk van water. Ook voor eieren
leggen)
o Reptielen
o Vogels
o Zoogdieren
- Circulatiesysteem (cardiovasculair systeem)
o Start vanuit primitieve hartbuis verplaatsing/vervorming segmenten
o Longen
- Bewegingsapparaat
o Basale bouwplan zelfde, maar per diersoort anders geëvolueerd
- Foetale membranenen
o Vissen en amfibieën: alle cellen zijn formatief
Geen extraembryonale organen
, o Reptielen, vogels, zoogdieren: niet alle cellen zijn formatief
HC 12 Hartontwikkeling, foetale circulatie,
placenta/membranen
Endocardbuizen fuseren primaire hartbuis
(bestaat uit endocard (binnen), hartgelei en
myocard (buiten))
Hartbuis blijft niet recht, maar gaat naar voren
uitzakken/krommen. Deze kromming zakt ook
nog naar
bepaalde kant uit (hart
looping). De segmenten
verplaatsen zich zo t.o.v.
elkaar.
- Het bloed gaat
namelijk niet
van LV naar RV,
maar eerst van RV
LA LV
Aanpassing bouwplan:
- Herpositionering segmenten
o Looping primaire hartbuis
- Septatie kamers
o AV kussens
o Atrium septum
o Ventrikel septum
- Septatie uitstroomgebied
o Septum truncoconale
- Vorming kleppenapparaat
o AV kleppen
o Aorta/pulmonalis kleppen
De kleppen en septa zijn ontstaan uit uitstulpingen van endocardweefsel (meer proliferatie lokaal
verdikkingen)
, Foetale circulatie
Perinatale circulatie (fase van voor naar na de geboorte)
- Prenataal: voor de geboorte
- Postnataal: na de geboorte
Prenatale circulatie:
- Geen direct contact tussen bloed moeder en kind bij placenta
- Mogelijkheid 1: O2 rijk bloed uit venosus umbilicali lever shunt (bloed is al gezuiverd)
vena cava inferior rechter atrium rechter ventrikel truncus pulmonalis (maar longen
nog ingeklapt) grootste deel via ductus arteriosus naar aorta a. umbilicalis
o Truncus pulmonalis: vat wat uit rechter ventrikel komt en normaal gesproken de
longslagaders voorleidt. Nu gaat bloed via ductus arteriorus naar aorta
- Mogelijkheid 2: O2 rijk bloed uit venosus umbilicali lever shunt (bloed is al gezuiverd)
vena cava inferior rechter atrium linker atrium linker ventrikel aorta ascendens
aortaboog aorta descendens a. umbilicalis
o Foramen ovale zorgt voor opening tussen atria
