Alle hoorcollege aantekeningen Clinical Child and Adolescence

CCAP hoorcolleges
Hoorcollege 1 – Emoties
Emoties volgens volkspsychologie

 Heel anders dan wetenschappelijke kennis
 Opvattingen in volkpsychologie, (die niet juist zijn)
- ‘Je moet rationeel zijn en niet handelen naar je emoties’
- ‘Mijn hart zegt het ene, maar mijn hoofd zegt het andere’
- ‘Je moet je woede uiten om te luchten’
- ‘Tijd heelt alle wonden’

Emoties: Nuttig of schadelijk?

 Emoties zijn een signaal → zoals pijn je iets vertelt over je lichaam
 Emoties vertellen je dat iets betekenisvol is gebeurd
 Emoties zijn belangrijk voor de buitenwereld → mensen kunnen je aflezen → emoties =
communicatie

De functionalistische kijk op op emoties (Frijda, 1986)

 Bezorgheid staat op het spel
 Veranderingen in action readiness (actiebereidheid)
- Met als doel om relaties te veranderen of te behouden

Primary appraisal (primaire beoordeling) -> wat betekent deze situatie voor mij?

 Definieert goed/niet goed
 Focust op event
 Fysiologische opwinding
 Quasi automatisch
 Latentie tijd
- Even tijd om na te denken
- Je vecht of vlucht niet gelijk

Secondairy appraisal (secundaire beoordeling) -> coping

 Vorige ervaringen
 Eigen vaardigheden/capaciteiten
 Verschillende responses zijn mogelijk
 Bepaald welke emotie
- Vluchten → angst
- Vechten → boosheid

De primaire functie van fysiologische veranderingen is: energievoorziening, mobilisatie van de
organisme -> bereid je voor op actie

Actie tendentie (action tendency)

 Een dringend gevoel om iets te doen, maar het betekent niet dat je dit daadwerkelijk gaat
doen




Wat is een emotie? (gebaseerd op de functionalistische kijk op emoties (Schrerer, 2000))

, 1. Fysiologische opwinding
2. Motorische expressie
3. Cognitieve verwerking (appraisal)
4. Subjectieve gevoelsstaat (label die je aan je gevoel geeft voor anderen)
5. Actie tendentie
 Geen vaste volgorde, maar PROCES
 Alle elementen staan in verbinding met elkaar

Welke emotie?

 Emoties verschijnen niet zomaar → het heeft te maken met je omgeving
 De uitkomst die iemand wilt behalen, of iemand denkt te behalen bepaald de emotionele
reactie
 Beinvloed door sociale context en focus
- Denk aan cultuur

Hoe zou jij je voelen?

 Mensen kunnen zich anders voelen in dezelfde situatie
- Komt door de actie tendentie

Dove kinderen

 90% groeit op in een horende omgeving
 Consequenties:
- Minder communicatie manieren
- Kleinere communicatie tijd
 Worden vaak alleen uitkomst van gesprek verteld, maar niet heel het proces hier naar toe
 Problemen in sociaal-emotionele ontwikkeling

Boosheid of verdriet?

 Verdriet
- Focus op consequentie, verlies
- Evaluatie: herstellen van de gewenste situatie is onmogelijk → verlies
- Opgeven van de relatie
 Boosheid
- Focus op oorzaak, persoon, vijand
- Evaluatie: herstellen van de gewenste situatie is mogelijk → herstellen
- Herstellen van relatie

Dove versus normale kinderen

 Stel je voor: iemand gooit je ipad op de grond en hij is kapot
 Hoe voel je je?
- Dove kinderen → meer verdriet
- Horende kinderen → evenveel verdriet als boosheid

Want..

- Dove kinderen hebben niet echt toegang tot de sociale wereld om hen heen dus gaan
minder snel in discussie  minder boosheid. Focussen meer op dat je iets niet meer
hebt
- Horende kinderen  je moet ervoor betalen want jij hebt het kapot gemaakt




Interpersoonlijke functie van:

 Angst → in veiligheid brengen, schade vermijden

,  Boosheid → communcatie, iemand waarschuwen om te stoppen, situatie veranderen
 Liefde → delen, eenzijdig, hechting, je wilt het terug ontvangen
 Jaloezie → beschermen waarvan je denkt dat van jou is
 Schaamte → je slecht voelen over jezelf, niet aan verwachting kunnen voldoen, zonder
schade voor iemand anders
 Trots → je hebt iets goeds gedaan en wilt een beloning
 Schuld → Je hebt bij iemand schade aangericht en voelt je slecht erom

James-Lange theorie (1884)

Perceptie van een evenement → fysiologische opwinding → subjectief gevoel

 Emotie is ons gevoel van de lichamelijke veranderingen die ontstaan
 Subjectieve gevoelsstaat = consequentie en geen oorzaak

Emotie versus stemming (mood)

 Emotie heeft een directie link met een specifieke situatie/evenement/herinnering
 Stemming is niet gelinkt aan een specifiek iets
- Oorzaak is onduidelijk
- Duurt langer
- Lagere intensiteit

Hoe leren kinderen emoties?

 Ervaringen
 Emotie socialisatie = leren hoe en wanneer emoties worden geuit
- Door observatie van zelf, anderen en (verbaal) doorgeven

Hoorcollege 2 – Emotie communicatie
Emoties → interpersoonlijke functie → communicatie

Leren → wanneer en hoe je emoties moet uiten = emotie socialisatie

Toegang tot de sociale wereld → emotionele intelligentie → mentale gezondheid/sociaal functioneren

Hoe werkt emotie socialisatie?

 Positieve emoties
- Baby’s lachen (Messinger, 2018)
 Vanaf 1 maand oud, 2 verschillende soorten lach: duchenne lach en open
mond lach
 Lachen betekent plezier, maar ook ‘het is oke’
 Tot stand brengen en behouden van relatie -> hechting met verzorger
 Lach gedrag in de babytijd is voorspeller van de latere ontwikkeling

Pasgeborenen (neonates) lach: waarom & wanneer onduidelijk

 1-2 maanden, sociale lach: reactie op positieve stimulus
 3 maanden, sociale lach naar onbekende mensen
 6-12 maanden, lachbui: smiling at mastery, referential smiling

We houden allemaal van positieve emoties

 Expressie van negatieve emoties is minder geaccepteerd -> vereist betere sociale
vaardigheden
 Kinderen moeten sociale regels leren hiervoor

Reactie van de moeder (Buss & Kiel, 2004)

 Meer warmte naar kinderen
- Positieve emoties