Burgerlijk recht 1: overzicht jurisprudentie
Jurisprudentie week 1
Woonark, Havenkranen en Portacabin zien op directe vereniging. Depex en Prorail
zien op indirecte vereniging.
HR Depex/curatoren Bergel c.s: is iets volgens verkeersopvatting bestanddeel
geworden? (art. 3:4 lid 1 BW)
Aanwijzingen voor de beoordeling van een bestanddeel.
- Zijn het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar
afgestemd?
- Moet het gebouw als onvoltooid beschouwd worden bij ontbreken van de
apparatuur?
HR Prorail/Rijswijk: is iets volgens verkeersopvatting bestanddeel geworden?
Een tijdelijke hulpfunctie is een aanwijzing dat er geen sprake is van een
bestanddeel. (art. 3:4 lid 1 BW)
HR Woonark: is iets met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Een woonark is niet verenigd met de grond, omdat het drijft op water. De woonark
staat niet in feitelijke verbinding met de waterbodem.
HR Havenkranen: is iets met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Havenkranen zijn met de grond verenigd, omdat zij continue in feitelijke verbinding
staan met de grond.
HR Portacabin: is iets duurzaam met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Is het gebouw naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven?
- Bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten toe kenbaar is.
- Bestemming van een gebouw of werk om duurzaam ter plaatse te blijven moet
naar buiten kenbaar zijn.
- Verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige maatstaf.
Jurisprudentie week 2
HR Teixiera de Mattos: oneigenlijke vermenging. (art. 3:109 en 3:119 BW)
Als zaken niet meer individualiseerbaar zijn, treedt er oneigenlijke vermenging op.
Je kunt dan niet meer aantonen welke zaak precies van jou is. De houder wordt
vermoed bezitter te zijn en de bezitter wordt vermoed eigenaar te zijn. Art. 5:15 BW is
niet van toepassing. (art. 3:109 en 3:119 BW)
HR Nieuwe Matex: hoofdzaak bepalen bij vermenging. (art. 5:15 BW)
Het verschil in hoeveelheden bepaalt niet dat er een hoofdzaak is. Het is alleen
aan de orde als de waarde van het bestanddeel zo klein is, dat de eigenaar daarvan
niks eraan heeft om dat eigendomsrecht te hebben. Je kunt op grond van
hoeveelheden niet zomaar aannemen dat een deel de hoofdzaak is.
HR Zalco: samenvoeging van gelijksoortige zaken. (art. 5:14 BW)
Als je gelijksoortige zaken samenvoegt, zijn de verkeersopvattingen geen bruikbaar
criterium om de hoofdzaak te bepalen.
, Als je het waardecriterium gaat toepassen, moet niet te snel aangenomen worden
dat de waarde van het ene deel de waarde van het andere deel aanmerkelijk
overtreft.
HR Breda/Antonius: zaaksvorming voor zichzelf of voor een ander? (art. 5:16 BW)
De rechtsverhouding tussen partijen is van belang om te bepalen of iemand voor
zichzelf of voor een ander vormt.
- Wie bepaalt de vorm?
- Wie bepaalt de productiewijze?
- Wie draagt het economisch risico?
HR Hinck/Van der Werff & Visser: is er sprake van een nieuwe zaak? (art. 5:16
BW)
Een schip is nog steeds een schip, het doet er niet toe dat hij anders en duurder is
geworden door toevoeging van allerlei zaken.
De eigenaar van de oorspronkelijke zaak wordt eigenaar van de bestanddelen op
grond van natrekking, omdat er geen sprake is van een nieuwe zaak. Van der Werff
is eigenaar van het schip. Het schip is de hoofdzaak op grond van de
verkeersopvatting. De aangebrachte zaken worden bestanddeel van het schip.
HR Hollanders Kuikenbroederij: is er sprake van een nieuwe zaak en is er sprake
van vormen? (art. 5:16 BW)
De kuikens vormen ten opzichte van de eieren een nieuwe zaak, er is sprake van
een nieuwe identiteit.
Hollanders heeft gevormd. Er is sprake geweest van menselijke arbeid, in
combinatie met broedmachines. Je kunt dan nog steeds spreken van zaaksvorming.
Jurisprudentie week 3
HR Berg en Dalse watertoren en HR Lentse Schutting zijn niet voorgeschreven,
maar wel gebruikt op Blackboard en in de werkgroep.
HR Berg en Dalse watertoren: misbruik van bevoegdheid. (art. 3:13 BW)
Als er meerdere mogelijkheden zijn om de watertoren te plaatsen, hoef je dit niet
perse te doen op een plek die gunstiger is voor de ander. De watertoren moest in dit
geval toch verwijderd worden omdat die alleen geplaatst werd om de ander dwars te
zitten.
Je mag als eigenaar een bevoegdheid niet gebruiken met geen ander doel dan de
ander te schaden.
HR Lentse Schutting: misbruik van bevoegdheid. (art. 3:13 BW)
Dit arrest bouwt voort op HR Berg en Dalse watertoren I en II.
Als je een redelijk belang hebt om tot uitoefening tot je bevoegdheden te komen,
maar die uitoefening nadelig is voor de wederpartij, hoef je deze belangen niet
continue tegen elkaar af te wegen en voor de minst nadelige wijze te kiezen.
Het ging hier om het belang om de ruzie te beëindigen, niet om de buren nadeel
toe te brengen. In tegenstelling tot in HR Berg en Dalse watertoren, waar de
windmolen wel diende om de buurman nadeel toe te brengen.
De opvattingen uit HR Berg en Dalsewatertoren en HR Lentse schutting zijn later
veranderd in HR Grensoverschrijdende Garage.
Jurisprudentie week 1
Woonark, Havenkranen en Portacabin zien op directe vereniging. Depex en Prorail
zien op indirecte vereniging.
HR Depex/curatoren Bergel c.s: is iets volgens verkeersopvatting bestanddeel
geworden? (art. 3:4 lid 1 BW)
Aanwijzingen voor de beoordeling van een bestanddeel.
- Zijn het gebouw en de apparatuur in constructief opzicht specifiek op elkaar
afgestemd?
- Moet het gebouw als onvoltooid beschouwd worden bij ontbreken van de
apparatuur?
HR Prorail/Rijswijk: is iets volgens verkeersopvatting bestanddeel geworden?
Een tijdelijke hulpfunctie is een aanwijzing dat er geen sprake is van een
bestanddeel. (art. 3:4 lid 1 BW)
HR Woonark: is iets met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Een woonark is niet verenigd met de grond, omdat het drijft op water. De woonark
staat niet in feitelijke verbinding met de waterbodem.
HR Havenkranen: is iets met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Havenkranen zijn met de grond verenigd, omdat zij continue in feitelijke verbinding
staan met de grond.
HR Portacabin: is iets duurzaam met de grond verenigd? (art. 3:3 en 5:20 BW)
Is het gebouw naar aard en inrichting bestemd om duurzaam ter plaatse te blijven?
- Bedoeling van de bouwer voor zover deze naar buiten toe kenbaar is.
- Bestemming van een gebouw of werk om duurzaam ter plaatse te blijven moet
naar buiten kenbaar zijn.
- Verkeersopvattingen zijn geen zelfstandige maatstaf.
Jurisprudentie week 2
HR Teixiera de Mattos: oneigenlijke vermenging. (art. 3:109 en 3:119 BW)
Als zaken niet meer individualiseerbaar zijn, treedt er oneigenlijke vermenging op.
Je kunt dan niet meer aantonen welke zaak precies van jou is. De houder wordt
vermoed bezitter te zijn en de bezitter wordt vermoed eigenaar te zijn. Art. 5:15 BW is
niet van toepassing. (art. 3:109 en 3:119 BW)
HR Nieuwe Matex: hoofdzaak bepalen bij vermenging. (art. 5:15 BW)
Het verschil in hoeveelheden bepaalt niet dat er een hoofdzaak is. Het is alleen
aan de orde als de waarde van het bestanddeel zo klein is, dat de eigenaar daarvan
niks eraan heeft om dat eigendomsrecht te hebben. Je kunt op grond van
hoeveelheden niet zomaar aannemen dat een deel de hoofdzaak is.
HR Zalco: samenvoeging van gelijksoortige zaken. (art. 5:14 BW)
Als je gelijksoortige zaken samenvoegt, zijn de verkeersopvattingen geen bruikbaar
criterium om de hoofdzaak te bepalen.
, Als je het waardecriterium gaat toepassen, moet niet te snel aangenomen worden
dat de waarde van het ene deel de waarde van het andere deel aanmerkelijk
overtreft.
HR Breda/Antonius: zaaksvorming voor zichzelf of voor een ander? (art. 5:16 BW)
De rechtsverhouding tussen partijen is van belang om te bepalen of iemand voor
zichzelf of voor een ander vormt.
- Wie bepaalt de vorm?
- Wie bepaalt de productiewijze?
- Wie draagt het economisch risico?
HR Hinck/Van der Werff & Visser: is er sprake van een nieuwe zaak? (art. 5:16
BW)
Een schip is nog steeds een schip, het doet er niet toe dat hij anders en duurder is
geworden door toevoeging van allerlei zaken.
De eigenaar van de oorspronkelijke zaak wordt eigenaar van de bestanddelen op
grond van natrekking, omdat er geen sprake is van een nieuwe zaak. Van der Werff
is eigenaar van het schip. Het schip is de hoofdzaak op grond van de
verkeersopvatting. De aangebrachte zaken worden bestanddeel van het schip.
HR Hollanders Kuikenbroederij: is er sprake van een nieuwe zaak en is er sprake
van vormen? (art. 5:16 BW)
De kuikens vormen ten opzichte van de eieren een nieuwe zaak, er is sprake van
een nieuwe identiteit.
Hollanders heeft gevormd. Er is sprake geweest van menselijke arbeid, in
combinatie met broedmachines. Je kunt dan nog steeds spreken van zaaksvorming.
Jurisprudentie week 3
HR Berg en Dalse watertoren en HR Lentse Schutting zijn niet voorgeschreven,
maar wel gebruikt op Blackboard en in de werkgroep.
HR Berg en Dalse watertoren: misbruik van bevoegdheid. (art. 3:13 BW)
Als er meerdere mogelijkheden zijn om de watertoren te plaatsen, hoef je dit niet
perse te doen op een plek die gunstiger is voor de ander. De watertoren moest in dit
geval toch verwijderd worden omdat die alleen geplaatst werd om de ander dwars te
zitten.
Je mag als eigenaar een bevoegdheid niet gebruiken met geen ander doel dan de
ander te schaden.
HR Lentse Schutting: misbruik van bevoegdheid. (art. 3:13 BW)
Dit arrest bouwt voort op HR Berg en Dalse watertoren I en II.
Als je een redelijk belang hebt om tot uitoefening tot je bevoegdheden te komen,
maar die uitoefening nadelig is voor de wederpartij, hoef je deze belangen niet
continue tegen elkaar af te wegen en voor de minst nadelige wijze te kiezen.
Het ging hier om het belang om de ruzie te beëindigen, niet om de buren nadeel
toe te brengen. In tegenstelling tot in HR Berg en Dalse watertoren, waar de
windmolen wel diende om de buurman nadeel toe te brengen.
De opvattingen uit HR Berg en Dalsewatertoren en HR Lentse schutting zijn later
veranderd in HR Grensoverschrijdende Garage.
