HANDELSRECHT HOORCOLLEGE 1.1
INLEIDING
Onderwerpen:
1. Internationale koop/handelskoop
2. Transportrecht
3. Betalingstechnieken/waardepapieren
4. Handelstussenpersonen
5. Intellectueel eigendomsrecht
6. Verzekeringsrecht
De samenhang van handelsrecht met al deze onderwerpen is er wel degelijk. Deze week beginnen we met economie,
want de economie is in zeer grote mate van invloed door het kopen en verkopen van goederen (en diensten). En bij
koop en internationale koop kunnen er specifieke problemen ontstaan waarvoor ook specifieke juridische oplossingen
voor nodig zijn.
1. Gewone koop vs. internationale (commerciële) koop:
Heel typerend aan deze vormen van koop is dat de koper en verkoper niet op dezelfde plaats aanwezig zijn op
hetzelfde moment.
Geen boter bij de vis mogelijk (dus dat je bijv op de studystore je boek koopt, dan zijn er weinig problemen bij
koop, maar het gaat hierover dat bijvoorbeeld de partijen niet op dezelfde plaats en tijd plaatsvinden en dan
kunnen er enkele problemen ontstaan)
Problemen:
- Wie moet transport regelen/betalen?
- Wie draagt transportrisico’s
- Hoe/wanneer betalen?
- Wanneer conformiteit geleverde goederen controleren?
2. Transportrecht:
Koper en verkoper niet op dezelfde plaats
Vervoer noodzakelijk
Zee, binnenwateren, weg, spoor, lucht
Problemen:
o Wat bij transportschade/vertraging?
o Wanneer is de vervoerder aansprakelijk?
o Welke verweermiddelen heeft de vervoerder?
3. Betaling: Koper er verkoper niet op dezelfde plaats. Betaling is tegenwoordig minder groot probleem door online
overmaken. In normale klassieke omstandigheden is de betaling geen probleem, maar als de partijen niet op
dezelfde plaats aanwezig zijn dan kan de betaling een probleem opleveren.
,Tegengestelde belangen, dus ook daar heeft de rechtspraktijk een oplossing voor gevonden.
- Verkoper wil niet leveren vóór betaling
- Koper wil niet betalen vóór levering
Met die tegengestelde belangen is er dus een oplossing en dat kan door middel van een betrouwbare derde
inschakelen: bijvoorbeeld de bank.
- Documentair krediet (letter of Credit, L/C),
- Documentair incasso (Cash against documents, CAD)
De betalingsmethode op afstand werkt dankzij ‘waardepapieren’ en door de betrouwbare derde.
4. Handeltussenpersonen:
Koper en verkoper niet op dezelfde plaats
Hoe weet de koper dat (de producten van) de verkoper echt bestaan?
o Tussenpersonen: Handelsagent, distributeur, franchise
o Rechten en verplichtingen tijdens contract
o Rechten en verplichtingen bij/na beëindiging samenwerking
5. Intellectueel eigendomsrecht (IE):
Goede ideeën doen volgen
Navolgen mag…
Maar niet onbeperkt/op elke mogelijke manier
o Bescherming van degene die creëert, denk bijvoorbeeld aan ideeën
o Onder bepaalde voorwaarden
o Beperkt in tijd
6. Verzekeringsrecht:
Tal van mogelijke problemen…
Grote financiële belangen
Verzekering doorgaans nuttig/gewenst
Wie kan verzekeren?
Verplichtingen verzekeraar/verzekerde?
Kenmerken van het Handelsrecht:
Wat is de verhouding tussen handelsrecht en burgerlijk recht? Art. 1 WvK: “Het BW is, voor zover daarvan bij dit
wetboek niet bijzonderlijk is afgeweken, oop op de in dit Wetboek behandelde onderwerpen toepasselijk.”
Algemeen deel (Burgerlijk recht) en bijzonderder delen (handelsrecht, boek 8 van het BW)
1. Samenhangende rechtsverhoudingen
Het is vaak zo dat we beginnen met een koopovereenkomst en dan blijkt dat die goederen vervoert moeten worden
(vervoerovereenkomst). Dan blijkt dat we gaan werken met een documentaire betalingstechniek (overeenkomst met
bank). En dan moeten er overeenkomsten worden gesloten met de bank en dan kan het zijn dat er dus een
verzekering in het spel is (verzekeraar) etc. Het is dus vaak zo dat het begint met een koopovereenkomst en dat
daaruit verschillende overeenkomsten uit voortvloeien. Dus feitelijk zijn de verschillende overeenkomsten
, samenhangend en afhankelijk van elkaar en volgt de ene overeenkomst uit de andere, maar juridisch zijn ze in
principe gescheiden en gaat het telkens over een andere overeenkomst.
- Juridisch: afgescheiden van elkaar
- Feitelijk: samenhangend/afhankelijk van elkaar
2. Formele drie- of meer-partijenovereenkomsten
Soms formele drie- of meer- partijenovereenkomsten. Dit gebeurt alleen in de praktijk bijna nooit.
3. Rechtszekerheid
Dit in de zin van voorspelbaarheid, dit speelt altijd in het handelsrecht. Maar met name in het internationale
handelsrecht, want daar heb je ook te maken met verschillende rechtsstelsels die mogelijk betrokken zijn. En
bijvoorbeeld bij commerciële partijen willen zij zo efficiënt mogelijk en zulke laag mogelijke kosten het produceren. En
als daar allemaal juridische onzekerheden bij komen en als het dus onduidelijk is voor de betrokken partij wat het
resultaat zou zijn als er zich een probleem voordoet, dan maakt dat de transactie complexer en dus duurder (in de zin
van dat er dus meer handelingen moeten worden verricht om die transactie te laten verlopen zoals gewenst).
4. Internationale dimensie (“Lex mercatoria”, eenvormig privaatrecht)
Een internationale dimensie voor het internationale handelsrecht en dus dimensie heeft geleid tot internationaal
eenvormig privaatrecht. Dus een lex mercatoria (dit houdt een internationaal gewoonterecht in die internationaal
handelspartijen bindt.)
KOOP
In essentie is koop een eenvoudige rechtsfiguur. Dit staat in artikel 7:1 BW:
“Koop is de overeenkomst waarbij (1) de een zich verbindt een zaak te geven en (2) de ander om daarvoor een prijs
in geld te betalen.”
Verkoper, koper en goederen zijn op dezelfde plaats. Als het gaat om ‘dag dagelijkse’ transacties/kopen, dan is de
koop ook vaak geen probleem. Want je kan meteen kijken of het bijvoorbeeld het goede boek is en in goede staat,
dan ga je naar de kassa en dan betaal je onmiddellijk. Het risico gaat op dat moment over en ook het eigendom. Dus:
Inspectie goederen is mogelijk - “Gelijk oversteken”: betaling tegen overgave goederen en Risico en eigendom gaan
over bij overhandiging.
Internationale (commerciële koop)
Het wordt anders als we gaan naar commerciële kopen, handelskopen, internationale kopen. Dit zijn geen wettelijke
gedefinieerde begrippen, het enige begrip is ‘consumentenkoop’, maar daar gaan we het dit vak niet verder over
hebben.
Handelskoop ≠ Consumentenkoop (B2B, Business to Consumer)
Handelskoop = iedere vorm van koop/verkoopt tussen handelaars en tussen professionele partijen. Binnen die grote
categorie van handelskoop (dus koop/verkoop tussen professionele partijen). Dan is er nog een soort van onder
categorie en dit is commodities generieke zaken.
INLEIDING
Onderwerpen:
1. Internationale koop/handelskoop
2. Transportrecht
3. Betalingstechnieken/waardepapieren
4. Handelstussenpersonen
5. Intellectueel eigendomsrecht
6. Verzekeringsrecht
De samenhang van handelsrecht met al deze onderwerpen is er wel degelijk. Deze week beginnen we met economie,
want de economie is in zeer grote mate van invloed door het kopen en verkopen van goederen (en diensten). En bij
koop en internationale koop kunnen er specifieke problemen ontstaan waarvoor ook specifieke juridische oplossingen
voor nodig zijn.
1. Gewone koop vs. internationale (commerciële) koop:
Heel typerend aan deze vormen van koop is dat de koper en verkoper niet op dezelfde plaats aanwezig zijn op
hetzelfde moment.
Geen boter bij de vis mogelijk (dus dat je bijv op de studystore je boek koopt, dan zijn er weinig problemen bij
koop, maar het gaat hierover dat bijvoorbeeld de partijen niet op dezelfde plaats en tijd plaatsvinden en dan
kunnen er enkele problemen ontstaan)
Problemen:
- Wie moet transport regelen/betalen?
- Wie draagt transportrisico’s
- Hoe/wanneer betalen?
- Wanneer conformiteit geleverde goederen controleren?
2. Transportrecht:
Koper en verkoper niet op dezelfde plaats
Vervoer noodzakelijk
Zee, binnenwateren, weg, spoor, lucht
Problemen:
o Wat bij transportschade/vertraging?
o Wanneer is de vervoerder aansprakelijk?
o Welke verweermiddelen heeft de vervoerder?
3. Betaling: Koper er verkoper niet op dezelfde plaats. Betaling is tegenwoordig minder groot probleem door online
overmaken. In normale klassieke omstandigheden is de betaling geen probleem, maar als de partijen niet op
dezelfde plaats aanwezig zijn dan kan de betaling een probleem opleveren.
,Tegengestelde belangen, dus ook daar heeft de rechtspraktijk een oplossing voor gevonden.
- Verkoper wil niet leveren vóór betaling
- Koper wil niet betalen vóór levering
Met die tegengestelde belangen is er dus een oplossing en dat kan door middel van een betrouwbare derde
inschakelen: bijvoorbeeld de bank.
- Documentair krediet (letter of Credit, L/C),
- Documentair incasso (Cash against documents, CAD)
De betalingsmethode op afstand werkt dankzij ‘waardepapieren’ en door de betrouwbare derde.
4. Handeltussenpersonen:
Koper en verkoper niet op dezelfde plaats
Hoe weet de koper dat (de producten van) de verkoper echt bestaan?
o Tussenpersonen: Handelsagent, distributeur, franchise
o Rechten en verplichtingen tijdens contract
o Rechten en verplichtingen bij/na beëindiging samenwerking
5. Intellectueel eigendomsrecht (IE):
Goede ideeën doen volgen
Navolgen mag…
Maar niet onbeperkt/op elke mogelijke manier
o Bescherming van degene die creëert, denk bijvoorbeeld aan ideeën
o Onder bepaalde voorwaarden
o Beperkt in tijd
6. Verzekeringsrecht:
Tal van mogelijke problemen…
Grote financiële belangen
Verzekering doorgaans nuttig/gewenst
Wie kan verzekeren?
Verplichtingen verzekeraar/verzekerde?
Kenmerken van het Handelsrecht:
Wat is de verhouding tussen handelsrecht en burgerlijk recht? Art. 1 WvK: “Het BW is, voor zover daarvan bij dit
wetboek niet bijzonderlijk is afgeweken, oop op de in dit Wetboek behandelde onderwerpen toepasselijk.”
Algemeen deel (Burgerlijk recht) en bijzonderder delen (handelsrecht, boek 8 van het BW)
1. Samenhangende rechtsverhoudingen
Het is vaak zo dat we beginnen met een koopovereenkomst en dan blijkt dat die goederen vervoert moeten worden
(vervoerovereenkomst). Dan blijkt dat we gaan werken met een documentaire betalingstechniek (overeenkomst met
bank). En dan moeten er overeenkomsten worden gesloten met de bank en dan kan het zijn dat er dus een
verzekering in het spel is (verzekeraar) etc. Het is dus vaak zo dat het begint met een koopovereenkomst en dat
daaruit verschillende overeenkomsten uit voortvloeien. Dus feitelijk zijn de verschillende overeenkomsten
, samenhangend en afhankelijk van elkaar en volgt de ene overeenkomst uit de andere, maar juridisch zijn ze in
principe gescheiden en gaat het telkens over een andere overeenkomst.
- Juridisch: afgescheiden van elkaar
- Feitelijk: samenhangend/afhankelijk van elkaar
2. Formele drie- of meer-partijenovereenkomsten
Soms formele drie- of meer- partijenovereenkomsten. Dit gebeurt alleen in de praktijk bijna nooit.
3. Rechtszekerheid
Dit in de zin van voorspelbaarheid, dit speelt altijd in het handelsrecht. Maar met name in het internationale
handelsrecht, want daar heb je ook te maken met verschillende rechtsstelsels die mogelijk betrokken zijn. En
bijvoorbeeld bij commerciële partijen willen zij zo efficiënt mogelijk en zulke laag mogelijke kosten het produceren. En
als daar allemaal juridische onzekerheden bij komen en als het dus onduidelijk is voor de betrokken partij wat het
resultaat zou zijn als er zich een probleem voordoet, dan maakt dat de transactie complexer en dus duurder (in de zin
van dat er dus meer handelingen moeten worden verricht om die transactie te laten verlopen zoals gewenst).
4. Internationale dimensie (“Lex mercatoria”, eenvormig privaatrecht)
Een internationale dimensie voor het internationale handelsrecht en dus dimensie heeft geleid tot internationaal
eenvormig privaatrecht. Dus een lex mercatoria (dit houdt een internationaal gewoonterecht in die internationaal
handelspartijen bindt.)
KOOP
In essentie is koop een eenvoudige rechtsfiguur. Dit staat in artikel 7:1 BW:
“Koop is de overeenkomst waarbij (1) de een zich verbindt een zaak te geven en (2) de ander om daarvoor een prijs
in geld te betalen.”
Verkoper, koper en goederen zijn op dezelfde plaats. Als het gaat om ‘dag dagelijkse’ transacties/kopen, dan is de
koop ook vaak geen probleem. Want je kan meteen kijken of het bijvoorbeeld het goede boek is en in goede staat,
dan ga je naar de kassa en dan betaal je onmiddellijk. Het risico gaat op dat moment over en ook het eigendom. Dus:
Inspectie goederen is mogelijk - “Gelijk oversteken”: betaling tegen overgave goederen en Risico en eigendom gaan
over bij overhandiging.
Internationale (commerciële koop)
Het wordt anders als we gaan naar commerciële kopen, handelskopen, internationale kopen. Dit zijn geen wettelijke
gedefinieerde begrippen, het enige begrip is ‘consumentenkoop’, maar daar gaan we het dit vak niet verder over
hebben.
Handelskoop ≠ Consumentenkoop (B2B, Business to Consumer)
Handelskoop = iedere vorm van koop/verkoopt tussen handelaars en tussen professionele partijen. Binnen die grote
categorie van handelskoop (dus koop/verkoop tussen professionele partijen). Dan is er nog een soort van onder
categorie en dit is commodities generieke zaken.
