LEEREENHEID 10 “DE BOVENNATIONALE RECHTSORDE”
Leerdoelen:
1- Kunnen aangeven op welke wijze het internationaal publiekrecht van belang is
voor het nationale recht.
2- Kunnen aangeven op welke wijze burgers rechten en plichten hieraan kunnen
ontlenen.
3- Kunnen aangeven naar volkenrecht en Nederlands recht een geldend verdrag tot
stand komt.
4- Kunnen aangeven op welke wijze de rechter de naleving van internationaal
publiekrecht in de nationale rechtsorde controleert.
5- Kunnen aangeven op welke wijze het primaire en secundaire recht van de
Europese Unie in de rechtsorde van de lidstaten is opgenomen, met speciale
aandacht voor de verschillen op dit punt met de interne werking van interntionaal
publiekrecht in het algemeen.
6- Kunnen aangeven op welke wijze de diverse organen van de Europese Unie aan
hun bevoegdheden komen.
7- Kunnen aangeven op welke wijze de rechtsinstrumenten van secundair unierecht
kunnen worden ingedeeld.
8- Kunnen aangeven op welke wijze het Europese Hof van Justitie van de Europese
Unie en de nationale rechters in samenspel als unierechters optreden.
Internationaal recht en werking in Nederland:
- Er kunnen niet alleen besluiten worden genomen door de in Nederland aanwezige
bestuursorganen, maar ook via verdragen, besluiten van volkenrechtelijke organisaties
en voorschriften van ongeschreven volkenrecht.
- Dit is vooral op economisch terrein (landbouw, visserij e.d.).
- Ook internationale normen die zich uitsluitend richten tot de staatsorganen zijn voor de
burger van belang ondanks dat deze hem niet rechtstreeks binden. Met name het recht
van de Europese Unie beperkt in toenemende mate de ruimte van nationale overheden
om op bepaalde terreinen eigen beleid te voeren (asielbeleid, voldoen aan de Monetaire
Unie).
- Internationaal recht werkt als zodanig in het Nederlands recht door dat het een ieder
verbindend of rechtstreeks werkende recht van nationale herkomst opzij zet.
- Een probleem hierbij is dat de voorrangspositie van internationale recht daarmee
eventuele democratische en rechtsstatelijke tekortkomingen in het internationale recht
automatisch onderdeel vormen van het Nederlands recht zonder dat de nationale
waarborgen daartegen wat kunnen ondernemen.
Internationaal recht gaat uit van een hiërarchische verhouding:
- Het eist dat de nationale staat de internationale verplichtingen nakomt (Weens
verdragenverdrag). Op welke wijze de internationale normen in de nationale rechtsorde
ten uitvoer worden gelegd, wordt aan de nationale wetgever overgelaten.
- Er zijn twee stelsel te onderscheiden inzake de wijze waarop de nationale staat deze ten
uitvoering realiseert:
1- het dualistische stelsel
2- het monistische stelsel
Het dualistische stelsel en internationaal recht:
- In dit stelsel zijn de internationale rechtsorde en de nationale rechtsorde strikt
gescheiden. Internationale rechtsnormen hebben geen gelding in de nationale
rechtsorde. Pasl indien deze in de nationale rechtsorde zijn omgezet (transformatie) kan
hier voor de nationale rechter een beroep op worden gedaan.
Leerdoelen:
1- Kunnen aangeven op welke wijze het internationaal publiekrecht van belang is
voor het nationale recht.
2- Kunnen aangeven op welke wijze burgers rechten en plichten hieraan kunnen
ontlenen.
3- Kunnen aangeven naar volkenrecht en Nederlands recht een geldend verdrag tot
stand komt.
4- Kunnen aangeven op welke wijze de rechter de naleving van internationaal
publiekrecht in de nationale rechtsorde controleert.
5- Kunnen aangeven op welke wijze het primaire en secundaire recht van de
Europese Unie in de rechtsorde van de lidstaten is opgenomen, met speciale
aandacht voor de verschillen op dit punt met de interne werking van interntionaal
publiekrecht in het algemeen.
6- Kunnen aangeven op welke wijze de diverse organen van de Europese Unie aan
hun bevoegdheden komen.
7- Kunnen aangeven op welke wijze de rechtsinstrumenten van secundair unierecht
kunnen worden ingedeeld.
8- Kunnen aangeven op welke wijze het Europese Hof van Justitie van de Europese
Unie en de nationale rechters in samenspel als unierechters optreden.
Internationaal recht en werking in Nederland:
- Er kunnen niet alleen besluiten worden genomen door de in Nederland aanwezige
bestuursorganen, maar ook via verdragen, besluiten van volkenrechtelijke organisaties
en voorschriften van ongeschreven volkenrecht.
- Dit is vooral op economisch terrein (landbouw, visserij e.d.).
- Ook internationale normen die zich uitsluitend richten tot de staatsorganen zijn voor de
burger van belang ondanks dat deze hem niet rechtstreeks binden. Met name het recht
van de Europese Unie beperkt in toenemende mate de ruimte van nationale overheden
om op bepaalde terreinen eigen beleid te voeren (asielbeleid, voldoen aan de Monetaire
Unie).
- Internationaal recht werkt als zodanig in het Nederlands recht door dat het een ieder
verbindend of rechtstreeks werkende recht van nationale herkomst opzij zet.
- Een probleem hierbij is dat de voorrangspositie van internationale recht daarmee
eventuele democratische en rechtsstatelijke tekortkomingen in het internationale recht
automatisch onderdeel vormen van het Nederlands recht zonder dat de nationale
waarborgen daartegen wat kunnen ondernemen.
Internationaal recht gaat uit van een hiërarchische verhouding:
- Het eist dat de nationale staat de internationale verplichtingen nakomt (Weens
verdragenverdrag). Op welke wijze de internationale normen in de nationale rechtsorde
ten uitvoer worden gelegd, wordt aan de nationale wetgever overgelaten.
- Er zijn twee stelsel te onderscheiden inzake de wijze waarop de nationale staat deze ten
uitvoering realiseert:
1- het dualistische stelsel
2- het monistische stelsel
Het dualistische stelsel en internationaal recht:
- In dit stelsel zijn de internationale rechtsorde en de nationale rechtsorde strikt
gescheiden. Internationale rechtsnormen hebben geen gelding in de nationale
rechtsorde. Pasl indien deze in de nationale rechtsorde zijn omgezet (transformatie) kan
hier voor de nationale rechter een beroep op worden gedaan.
