hc 1 - introductie
Gewaarwording en waarneming
Sensorische systemen:
Gezichtsvermogen, smaakzin, tastzin, gehoor, reukvermogen
Link tussen lichaam en omgeving
Reactie op de stimuli uit de omgeving
Gewaarwording —> informatie uit de omgeving verkrijgen dmv perifere sensorische
systemen (zintuigen)
Waarneming —> gebruiken en interpreteren van de informatie door middel van
(centrale) processen in het brein
Verwerking van sensorische informatie in sensorische
systemen
Stappen:
1. Stimulus (licht, geluid, prikkel etc.)
2. Zintuigen met receptorcellen pakken de stimulus op (tong, huid etc.)
Mechanoreceptoren —> huid, oor
Chemoreceptoren —> tong en neus
Fotoreceptoren —> ogen (kegels en staafjes)
3. Transductie in receptorcellen —> prikkels worden omgezet in een
elektrochemisch signaal, door een verandering van de permeabiliteit voor de ionen
van het receptormembraan, waardoor het potentiaalverschil over het membraan
verandert
4. Transmissie —> van perifeer naar centraal
hc 1 - introductie 1
, Twee typen receptorcellen:
Indirect: stimulus veroorzaakt depolarisatie in de receptorcel —> receptorcel geeft
neurotransmitter af aan het afferente neuron —> depolarisatie —> actiepotentialen
die propageren naar het centrale zenuwstelsel
Directe: de receptorcel is dan tegelijk ook het afferente neuron, vaak met
specialisatie aan het einde —> geen neurotransmitter maar directe depolarisatie
5. Perceptie —> verwerking van de prikkel tot gewaarwording in de hersenen
6. Actie
Er is sprake van decussatie —> info van rechterkant komt aan de linkerkant terecht en
andersom
Het olfactorische systeem slaat de thalamus over
Is alles wat je waarneemt ook waar?
Motion after effect
'vermoeidheid' of adaptatie van neuronen die bewegingen detecteren
bij optische illusies
Informatieverwerking in het brein
je hebt altijd een netwerk van neuronen nodig
GABA: inhibiterend neurotransmitter (IPSP)
glutamaat: exciterend (EPSP)
hc 1 - introductie 2
, Neurale circuits
A. Seriele verwerking
info wordt van het ene neuron naar het volgende doorgegeven
hc 1 - introductie 3
, voorbeeld: sensorische info
C. Convergentie
meerdere presynaptische neuronen projecteren op hetzelfde postsynaptische
neuron
somatosensorische systeem
C. Divergentie (parallelle verwerking)
1 neuron naar meerdere neuronen
zorgt voor spreiding van info
auditief systeem
parallel: verschillende (groepen) neuronen verwerken dezelfde info op hetzelfde
tijdstip
F. Reverberatie
positieve terugkoppeling langs een keten van neuronen zodanig dat zij actief blijven
nadat ze gestimuleerd zijn
zal blijven bestaan tot er een inhalerende stimulus (E1) of tot er synaptische
vermoeidheid optreedt
E. Feed-back inhibitie
collaterale axon bundels exciteren inhibitie interneuronen en geven een inhibitoire
input aan presynaptische neuronen
negatief terugkoppelingssysteem
B. Feedforward inhibition
hc 1 - introductie 4
Gewaarwording en waarneming
Sensorische systemen:
Gezichtsvermogen, smaakzin, tastzin, gehoor, reukvermogen
Link tussen lichaam en omgeving
Reactie op de stimuli uit de omgeving
Gewaarwording —> informatie uit de omgeving verkrijgen dmv perifere sensorische
systemen (zintuigen)
Waarneming —> gebruiken en interpreteren van de informatie door middel van
(centrale) processen in het brein
Verwerking van sensorische informatie in sensorische
systemen
Stappen:
1. Stimulus (licht, geluid, prikkel etc.)
2. Zintuigen met receptorcellen pakken de stimulus op (tong, huid etc.)
Mechanoreceptoren —> huid, oor
Chemoreceptoren —> tong en neus
Fotoreceptoren —> ogen (kegels en staafjes)
3. Transductie in receptorcellen —> prikkels worden omgezet in een
elektrochemisch signaal, door een verandering van de permeabiliteit voor de ionen
van het receptormembraan, waardoor het potentiaalverschil over het membraan
verandert
4. Transmissie —> van perifeer naar centraal
hc 1 - introductie 1
, Twee typen receptorcellen:
Indirect: stimulus veroorzaakt depolarisatie in de receptorcel —> receptorcel geeft
neurotransmitter af aan het afferente neuron —> depolarisatie —> actiepotentialen
die propageren naar het centrale zenuwstelsel
Directe: de receptorcel is dan tegelijk ook het afferente neuron, vaak met
specialisatie aan het einde —> geen neurotransmitter maar directe depolarisatie
5. Perceptie —> verwerking van de prikkel tot gewaarwording in de hersenen
6. Actie
Er is sprake van decussatie —> info van rechterkant komt aan de linkerkant terecht en
andersom
Het olfactorische systeem slaat de thalamus over
Is alles wat je waarneemt ook waar?
Motion after effect
'vermoeidheid' of adaptatie van neuronen die bewegingen detecteren
bij optische illusies
Informatieverwerking in het brein
je hebt altijd een netwerk van neuronen nodig
GABA: inhibiterend neurotransmitter (IPSP)
glutamaat: exciterend (EPSP)
hc 1 - introductie 2
, Neurale circuits
A. Seriele verwerking
info wordt van het ene neuron naar het volgende doorgegeven
hc 1 - introductie 3
, voorbeeld: sensorische info
C. Convergentie
meerdere presynaptische neuronen projecteren op hetzelfde postsynaptische
neuron
somatosensorische systeem
C. Divergentie (parallelle verwerking)
1 neuron naar meerdere neuronen
zorgt voor spreiding van info
auditief systeem
parallel: verschillende (groepen) neuronen verwerken dezelfde info op hetzelfde
tijdstip
F. Reverberatie
positieve terugkoppeling langs een keten van neuronen zodanig dat zij actief blijven
nadat ze gestimuleerd zijn
zal blijven bestaan tot er een inhalerende stimulus (E1) of tot er synaptische
vermoeidheid optreedt
E. Feed-back inhibitie
collaterale axon bundels exciteren inhibitie interneuronen en geven een inhibitoire
input aan presynaptische neuronen
negatief terugkoppelingssysteem
B. Feedforward inhibition
hc 1 - introductie 4
