Hoofdstuk 1, Verkenning
In feite is methodisch werken een manier om de weg die je aflegt om tot je doel te komen, zo goed
mogelijk controleerbaar te houden. Een manier om structuur aan te brengen die voor jou overzichtelijk
en beheersbaar is en die begrijpelijk is voor anderen.
Kenmerken methodisch handelen
- Je handelen is doelgericht
- Je handelen is systema sch
- Je handelen is procesma g
- Je handelen is bewust
Doelgericht: Bij methodisch werken heb je al jd van te voren bepaald welk doel je wilt bereiken. Je
hebt dit doel zo goed mogelijk geformuleerd. Pas nadat je je doel hebt vastgesteld kun je beginnen
met het ontwerpen van een systema sch benadering. Je hebt immers een doel om naar toe te werken.
Zonder doel is er nooit sprake van methodisch werken.
Systema sch: Nadat je je doel hebt behaald kun je volgorde aanbrengen binnen de verschillende
stappen die je gaat ze en rich ng het doel. Je kunt prioriteiten stellen aan je wijze van handelen. Ook
ben je in staat om van tevoren volgorde en prioriteiten aan te geven.
Procesma g: Je moet zorgen voor een doorlopende ontwikkellijn. Iedere stap die je binnen je
systema sche aanpak ontwikkelt, moet perse aansluiten op de verschillende door jou ontwikkelde
fasen in je plan van aanpak. Het is ook nodig dat jij je realiseert welk effect elke fase hee op de
andere fasen.
Voorbeeld 1 (zo moet het wel): Voorbeeld 2 (zo moet het niet):
- Pak een pan - Pak een pan
- Doe water in de pan - Doe water in de pan
- Voeg zout bij - Pak de cola
- Zet de pan met water op het vuur
- Pauze (wacht tot het water kookt)
- Pak de cola
Bewust: Je weet wat je doet en waarom je het doet. Je kunt iedere fase van je ontwerp van je
stappenplan onderbouwen. Je kunt plannen en hebt je doel voor ogen. Het feit dat jij je bewust bent
van waar je precies mee bezig bent, maakt dat je beter in staat bent je doel te bereiken.
Voordelen methodisch werken:
- Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurt en de kans op
fouten afneemt.
- Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen.
- Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken/ evalueren en op grond daarvan eventueel je
proces bijstellen.
- Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen.
- Je werkt effec ef en efficiënt.
, Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurd en de kans op fouten
afneemt: Jij weet welke stap na de andere komt. Je weet welke handelingen er komen en hoe deze
handelingen zich tot elkaar verhouden. Op die manier worden reac es van de cliënt of de omgeving
voor jou inzichtelijk. Op deze manier houd je meer controle over het proces. Je weet welke fase is
geweest, in welke fase je nu zit en je weet welke fase er komen gaat. Hierdoor wordt je kans op fouten
aanzienlijk kleiner.
Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen: Je bent in staat te onderbouwen wat
precies je bedoeling is en je kunt duidelijk maken waarom je het een doet en het ander nalaat. Je kunt
overdragen wat jouw verwach ngen zijn van de door jou ontworpen handelingen, je kunt
tussendoelen en einddoelen verwoorden en je kunt aangeven waar je stagna e verwacht.
Je kunt je eigen handelen evalueren en op grond daarvan eventueel je proces bijstellen: Je hebt keuzes
gemaakt op basis van je eigen inzicht, je eigen vaardigheden, je kennis van de mogelijkheden en
onmogelijkheden van je cliënt en je kennis van jouw omgeving en die van de cliënt. Ook kijk je naar je
visie, waarden en normen en naar welk risico je wel en niet kan nemen. Als je procesma g kunt
handelen en je bent daarbij in staat tot reflec e, heb je de mogelijkheid om je flexibel op te stellen en
jdig te signaleren dat binnen het proces een andere ontwikkeling plaatsvindt dan jij had gepland.
Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen: Je kan einddoelen en tussendoelen in kaart brengen
en kan onderbouwen wanneer, waar, waarom en met wie elke stap in je plan van aanpak plaatsvindt.
Door methodisch te werken is het mogelijk het hulpverleningsproces ona ankelijk te maken van de
hulpverlener. Bij ziekte of als je een andere baan krijgt, ben je in staat om jouw inspanningen te laten
con nueren omdat het mogelijk is het ‘spoorboekje’ door te geven. Deze mogelijkheid maakt dat de
cliënt niet de dupe wordt van eventuele onvoorziene gebeurtenissen.
Je werkt effec ef en efficiënt: Voor jou als sociaal werker betekent dit dat je voor het uitvoeren van
een bepaalde taak de meest prak sche manier moet kiezen: efficiënt werken. Dat betekent ook dat je
jouw taken als sociaal werker zodanig moet kiezen dat de uitvoering je dichter bij je doel brengt,
effec ef werken.
Methode: Weldoordachte manier van handelen om een zeker doel te bereiken.
Methodiek: ‘Leer der te volgen methoden’. In feite is een methodiek dus het overzicht over meerdere
methoden. Jouw overzicht over de verschillende methoden die je gebruikt om je hogere doel te
bereiken is de methodiek.
Regula eve cyclus: Een regula eve cyclus is een voldoende neutraal kader waarin we competen es
kunnen vergelijken en waarin competen es uit diverse profielen tot hun recht komen.
Een aantal competen ebakens die tot doel hebben de empowerment van de cliënt te versterken:
- Versterkt eigen kracht en zelfregie
- Stuurt aan op betrokkenheid en par cipa e
- Is zichtbaar en werkt outreachend
- Verheldert vragen en behoe en
- Helpt cliënt contact te maken
- Inspireert tot ander gedrag
- Werkt samen en versterkt netwerken
- Beweegt zich in uiteenlopende leef- en systeemwerelden
- Hee oog voor verhoudingen en kan inspelen op veranderingen
- Benut professionele ruimte
Dit alles onder het mo o ‘Zo snel mogelijk, zo goed mogelijk en zo dicht mogelijk bij huis’.
In feite is methodisch werken een manier om de weg die je aflegt om tot je doel te komen, zo goed
mogelijk controleerbaar te houden. Een manier om structuur aan te brengen die voor jou overzichtelijk
en beheersbaar is en die begrijpelijk is voor anderen.
Kenmerken methodisch handelen
- Je handelen is doelgericht
- Je handelen is systema sch
- Je handelen is procesma g
- Je handelen is bewust
Doelgericht: Bij methodisch werken heb je al jd van te voren bepaald welk doel je wilt bereiken. Je
hebt dit doel zo goed mogelijk geformuleerd. Pas nadat je je doel hebt vastgesteld kun je beginnen
met het ontwerpen van een systema sch benadering. Je hebt immers een doel om naar toe te werken.
Zonder doel is er nooit sprake van methodisch werken.
Systema sch: Nadat je je doel hebt behaald kun je volgorde aanbrengen binnen de verschillende
stappen die je gaat ze en rich ng het doel. Je kunt prioriteiten stellen aan je wijze van handelen. Ook
ben je in staat om van tevoren volgorde en prioriteiten aan te geven.
Procesma g: Je moet zorgen voor een doorlopende ontwikkellijn. Iedere stap die je binnen je
systema sche aanpak ontwikkelt, moet perse aansluiten op de verschillende door jou ontwikkelde
fasen in je plan van aanpak. Het is ook nodig dat jij je realiseert welk effect elke fase hee op de
andere fasen.
Voorbeeld 1 (zo moet het wel): Voorbeeld 2 (zo moet het niet):
- Pak een pan - Pak een pan
- Doe water in de pan - Doe water in de pan
- Voeg zout bij - Pak de cola
- Zet de pan met water op het vuur
- Pauze (wacht tot het water kookt)
- Pak de cola
Bewust: Je weet wat je doet en waarom je het doet. Je kunt iedere fase van je ontwerp van je
stappenplan onderbouwen. Je kunt plannen en hebt je doel voor ogen. Het feit dat jij je bewust bent
van waar je precies mee bezig bent, maakt dat je beter in staat bent je doel te bereiken.
Voordelen methodisch werken:
- Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurt en de kans op
fouten afneemt.
- Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen.
- Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken/ evalueren en op grond daarvan eventueel je
proces bijstellen.
- Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen.
- Je werkt effec ef en efficiënt.
, Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurd en de kans op fouten
afneemt: Jij weet welke stap na de andere komt. Je weet welke handelingen er komen en hoe deze
handelingen zich tot elkaar verhouden. Op die manier worden reac es van de cliënt of de omgeving
voor jou inzichtelijk. Op deze manier houd je meer controle over het proces. Je weet welke fase is
geweest, in welke fase je nu zit en je weet welke fase er komen gaat. Hierdoor wordt je kans op fouten
aanzienlijk kleiner.
Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen: Je bent in staat te onderbouwen wat
precies je bedoeling is en je kunt duidelijk maken waarom je het een doet en het ander nalaat. Je kunt
overdragen wat jouw verwach ngen zijn van de door jou ontworpen handelingen, je kunt
tussendoelen en einddoelen verwoorden en je kunt aangeven waar je stagna e verwacht.
Je kunt je eigen handelen evalueren en op grond daarvan eventueel je proces bijstellen: Je hebt keuzes
gemaakt op basis van je eigen inzicht, je eigen vaardigheden, je kennis van de mogelijkheden en
onmogelijkheden van je cliënt en je kennis van jouw omgeving en die van de cliënt. Ook kijk je naar je
visie, waarden en normen en naar welk risico je wel en niet kan nemen. Als je procesma g kunt
handelen en je bent daarbij in staat tot reflec e, heb je de mogelijkheid om je flexibel op te stellen en
jdig te signaleren dat binnen het proces een andere ontwikkeling plaatsvindt dan jij had gepland.
Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen: Je kan einddoelen en tussendoelen in kaart brengen
en kan onderbouwen wanneer, waar, waarom en met wie elke stap in je plan van aanpak plaatsvindt.
Door methodisch te werken is het mogelijk het hulpverleningsproces ona ankelijk te maken van de
hulpverlener. Bij ziekte of als je een andere baan krijgt, ben je in staat om jouw inspanningen te laten
con nueren omdat het mogelijk is het ‘spoorboekje’ door te geven. Deze mogelijkheid maakt dat de
cliënt niet de dupe wordt van eventuele onvoorziene gebeurtenissen.
Je werkt effec ef en efficiënt: Voor jou als sociaal werker betekent dit dat je voor het uitvoeren van
een bepaalde taak de meest prak sche manier moet kiezen: efficiënt werken. Dat betekent ook dat je
jouw taken als sociaal werker zodanig moet kiezen dat de uitvoering je dichter bij je doel brengt,
effec ef werken.
Methode: Weldoordachte manier van handelen om een zeker doel te bereiken.
Methodiek: ‘Leer der te volgen methoden’. In feite is een methodiek dus het overzicht over meerdere
methoden. Jouw overzicht over de verschillende methoden die je gebruikt om je hogere doel te
bereiken is de methodiek.
Regula eve cyclus: Een regula eve cyclus is een voldoende neutraal kader waarin we competen es
kunnen vergelijken en waarin competen es uit diverse profielen tot hun recht komen.
Een aantal competen ebakens die tot doel hebben de empowerment van de cliënt te versterken:
- Versterkt eigen kracht en zelfregie
- Stuurt aan op betrokkenheid en par cipa e
- Is zichtbaar en werkt outreachend
- Verheldert vragen en behoe en
- Helpt cliënt contact te maken
- Inspireert tot ander gedrag
- Werkt samen en versterkt netwerken
- Beweegt zich in uiteenlopende leef- en systeemwerelden
- Hee oog voor verhoudingen en kan inspelen op veranderingen
- Benut professionele ruimte
Dit alles onder het mo o ‘Zo snel mogelijk, zo goed mogelijk en zo dicht mogelijk bij huis’.
