Samenvatting
, Hoofdstuk 1. De stadsplattegrond als partituur van de stad
Wat maar zelden veranderd is de structuur van de stadsplattegrond. Echter is elke stadsplattegrond
het resultaat van een besluitvormingsproces, dat vaak complex en tijdrovend is. Bij die totstand-
koming is er altijd sprake van een ontwerp en van besluitvorming over dat ontwerp. Eerst is er de
schetsontwerpfase, waarin de mogelijkheden van het gebeid onderzocht worden en verschillende
varianten getest worden in technisch, ruimtelijk en programmatisch opzicht. Een stadsplattegrond is
pas echt sterk als hij in staat blijkt om allerlei veranderingen in gebruik en bebouwing op zich te
nemen.
Vanuit formeel, juridisch en vooral praktisch oogpunt is het vastleggen van de grens tussen openbaar
en privé uiterst belangrijk. Binnen het private en openbare gebied kan er van alles veranderd worden.
Maar het private en openbare gebied samen aanpassen, blijkt lastig. Vaak gebeurd dit alleen bij grote
maatschappelijk problemen.
Dit is lastig te wijzigen, omdat er eigendomsrechten worden aangepast, juridische procedures erg
lang duren, maar ook de waardering als cultureel en sociaal waardevol gebied speelt een rol.
Landschappelijke en geomorfologische condities zijn al helemaal lastig te wijzigen. Dit i.v.m. de
technische en financiële omvang. Ook het wijzigen van het ondergrondse netwerk van riolering, gas
telefoonleidingen etc. maakt structurele wijzigingen zo goed als onmogelijk. Uiteindelijk is een goed
stedenbouwkundig ontwerp op een onzekere toekomst berekend.
De stadsplattegrond is een kaart waarop de ruimtelijke inrichting van een grondgebied is
weergegeven, variërend van dorp tot metropool, t.b.v. huisvesting van mensen en van andere
menselijke activiteiten. Het motief en het grondgebied maken dus de activiteiten mogelijk. De vijf
belangrijkste punten waar altijd naar wordt gekeken:
1. Grondgebied : nodig voor ontwikkeling op zich.
2. Stadsplattegrond : onderscheid publiek en privaat. Ook wel: belangrijkste bemiddelende
laag tussen grondgebied en gebruiksmogelijkheden.
3. Openbare ruimte : ontwerp en materialisatie van openbaar gebied.
4. Bebouwing : regels en voorschriften.
5. Gebruik : huisvesting en andere menselijke activiteiten.