Toets Basiskennis oncologie
Week 1: Wat is kanker?
Goedaardige: benige tumoren (eindigt op -oom).
Kwaadaardige: maligne tumoren (eindigt op -carcinoom of -sarcoom).
Goedaardige tumor (Benigne) uit zich over het algemeen in een expansieve groei
dus er zit als het ware een ballontje ergens in het lichaam met cellen die
langzamerhand alsmaar groter wordt.
> Heeft niet de capaciteit om uit te zaaien.
> Goedaardige tumoren kunnen wel kwaadaardig worden. Je hebt een aantal
lopomoteuze tumoren die goedaardig zijn maar wanneer zij 6 cm zijn of wanneer
er een verandering plaatsvindt (te zien op de MRI) dan kan die kwaadaardig
worden.
De cellen lijken op elkaar en hebben en gelijkelijk beeld en zijn meestal niet levensbedreigend.
> de locatie is hierbij wel van groot belang. Als er een goedaardige tumor in het hoofd bevindt met
expansieve groei kan dit wel levensbedreigend zijn.
Kwaadaardige tumor (Maligne) is infiltrerend en destructief. De tumor houdt zich niet aan de grenzen van
het weefsel en dat de cellen door het weefsel verder naar buiten groeien.
> Een kwaadaardige tumor kan uitzaaien (dit heet metastase). Dit gebeurd of via de
lymfebanen of via de bloedbanen of via de lymfespleet of het weefselspleet er op afstand
cellen kunnen gedeponeerd worden vanuit de primaire tumor die daar opnieuw tot
uitgroei komen.
> De patholoog zal een onrustig cel-beeld zien. In een kwaadaardige tumor zitten
allemaal cellen met een verschillende functie binnen die tumor wat zorgt voor een
onrustig beeld. Er zijn ook veel celdelingen, de patholoog ziet onder microscopische
beeld dat er verschillende cellen zich in verschillende fase van deling bevinden.
Metastasen
1. Lymfogene metastase: de cellen worden opgenomen in de lymfebaan, die gaan naar een
lymfeknoop en in die lymfeknoop kunnen ze tot uitgroei komen (niet altijd zo).
2. Hematogene metastasering: de cel laat los in de bloedbaan en gaat via het veneuze stelsel dan
naar een orgaan wordt daar gevangen en als de omstandigheden voor die cel oke zijn, dan zal er
sprake van een uitzaaiing zijn in een ander orgaan. Bijvoorbeeld een coloncarcinoom gaat
uitzaaien naar de lever omdat het bloed van de darmen als eerst naar de lever gaat.
3. Percontinuilatum: via de weefselspleten gaat een cel aan de wandel en vaak op korte afstand een
uitzaaiing geeft. (satelliet metastase)
Kanker is de resultante van veranderingen in kritische genen die cel proliferatie, differentiatie en overleving
van de cel regelen. De cel gedraagt zich niet meer sociaal. Een normale cel in het lichaam heeft
communicatie met het lichaam en de cellen om zich heen. Als die dat niet meer doet, word die in principe
opgeruimd want hij hoort er niet meer bij. Soms faalt het lichaam daarbij en dan ontstaat er kanker.
Incidentie van kanker
• 123.672 (in 2021) stijgt per jaar.
• Mannen krijgen het iets meer dan vrouwen.
• Vooral Huid, borst, long, prostaat, darmkanker. (solide tumoren)
, Incidentie van verschillende soorten kanker
incidentie: verschil man en vrouw
Kanker
Solide tumoren: tumoren die ontstaan in een orgaan.
Niet solide tumoren
> Leukemie: acute en chronische leukemie. (vormen van kanker die uitgaan van de witte bloedcellen)
> Lymfeklierkanker: hodgkin lymfoom en non-hodgkin lymfoom.
> Multipel myeloom: Kahler, Waldenström etc. (ziekte die met name de rode bloedcellen betreffen).
Multifactorieel: >
Multi causaal: >
Etiologie omgevingsfactoren (carcinogene factoren)
>Chemische stoffen (Oplosmiddelen, minerale olie, Asbest, fijnstof)
>Virussen (HPV)
>Ioniserende straling
>Zonlicht
,Etiologie mens gebonden
• Erfelijkheid (genetische mutatie)
• Leeftijd (in der loop der tijd gaat je immuniteitssysteem, reparatie gen naar beneden)
• Obesitas
• Chronische ontsteking (zoals hepatitis)
• Immuun suppressie
• Dieet
Een kwaadaardig gezwel ontstaat door verstoring in de verhouding van de activiteit van:
• proto-oncogenen
• tumor-suppressor-genen(vb p53)
• Essentie van beginnende kanker, cel luistert niet naar andere cellen bij doordeling.
• Genen zijn bepalend, maar chemische signalen zorgen ervoor dat er ongerepte deling komt,
slechte tumoren kunnen het lichaam een signaal geven voor bloedtoevoer waardoor die gaat
groeien).
• DNA-reparatiegenen
Classificatie van kanker
Tumor > grote en uitbreiding
Node > lymfeklierstatus
Metastase > uitzaaiingen op afstand
c- classificatie is de klinische classificatie en die is gediagnostiseerd met darmkanker dan gaat die door de
molen en dan word er geprobeerd op basis van de beeldvorming en lichamelijk onderzoek vast te stellen
of er uitzaaiing zijn bij die patiënt. > als er geen uitzaaiingen te zien zijn.
P- classificatie is de pathologische classificatie. > als er uitzaaiingen zijn. (ook als deze tijdens een operatie
uit het lichaam worden gehaald).
De cel gaat steeds meer verdubbelen.
De tijd om te ontdekken en te behandelen is erg kort voor
behandelaars en het hangt af van de snelheid van de
deling van de tumor.
, Diagnostiek van kanker
• Gericht op onderzoek naar uitbreiding van de tumor (de TMN classificatie)
➢ Beperkt tot 1 orgaan (is de tumor beperkt tot 1 orgaan)
➢ Is er ingroei/doorgroei
➢ Zijn er uitzaaiingen
➢ Anamnese
o Symptomen
▪ aspecifieke klachten
▪ Moeheid, lusteloos, vermagering
▪ Onbegrepen koorts
➢ Specifieke klachten
➢ Tumor-afhankelijk
Aanvullend onderzoek
Cytologie: prikken met een naald waarbij je een paar cellen eruit haalt die onder de mircoscoop worden
gelegd.
Histologie: pijpje weefsel gepakt waarbij de patholoog een verband kan zien tussen verschillende/
meerdere cellen.
Echografie >
CT-scan: röntgenstralen in een snel draaiende buis. Absorptie hiervan levert een beeld op.
MRI-scan:
PET – scan: een radioactief stofje bindt je aan een hormoon of glucose en dat verzamelt zich op een plek
waar activiteit is zoals een tumor of ontsteking. Om te kijken waar de plek is en geen uitzaaiingen zijn.
Nucleaire D >
De behandeling van kanker
Curatie: Streven naar totale genezing met maximaal behoud van functie en integriteit van de patiënt.
Palliatie: Streven naar verbetering van het welbevinden van patiënt en zijn/haar omgeving in de
wetenschap de patiënt niet te kunnen genezen.
De behandeling
• Chirurgie
• Radiotherapie
• Chemotherapie
• Diversen
− Hormonaal
− Immunotherapie
− Gentherapie
− Angiogeneseremming
− Hyperthermie etc etc
• Ondersteunende therapie/alternatieve geneeskunde
• Palliatieve therapie
Week 1: Wat is kanker?
Goedaardige: benige tumoren (eindigt op -oom).
Kwaadaardige: maligne tumoren (eindigt op -carcinoom of -sarcoom).
Goedaardige tumor (Benigne) uit zich over het algemeen in een expansieve groei
dus er zit als het ware een ballontje ergens in het lichaam met cellen die
langzamerhand alsmaar groter wordt.
> Heeft niet de capaciteit om uit te zaaien.
> Goedaardige tumoren kunnen wel kwaadaardig worden. Je hebt een aantal
lopomoteuze tumoren die goedaardig zijn maar wanneer zij 6 cm zijn of wanneer
er een verandering plaatsvindt (te zien op de MRI) dan kan die kwaadaardig
worden.
De cellen lijken op elkaar en hebben en gelijkelijk beeld en zijn meestal niet levensbedreigend.
> de locatie is hierbij wel van groot belang. Als er een goedaardige tumor in het hoofd bevindt met
expansieve groei kan dit wel levensbedreigend zijn.
Kwaadaardige tumor (Maligne) is infiltrerend en destructief. De tumor houdt zich niet aan de grenzen van
het weefsel en dat de cellen door het weefsel verder naar buiten groeien.
> Een kwaadaardige tumor kan uitzaaien (dit heet metastase). Dit gebeurd of via de
lymfebanen of via de bloedbanen of via de lymfespleet of het weefselspleet er op afstand
cellen kunnen gedeponeerd worden vanuit de primaire tumor die daar opnieuw tot
uitgroei komen.
> De patholoog zal een onrustig cel-beeld zien. In een kwaadaardige tumor zitten
allemaal cellen met een verschillende functie binnen die tumor wat zorgt voor een
onrustig beeld. Er zijn ook veel celdelingen, de patholoog ziet onder microscopische
beeld dat er verschillende cellen zich in verschillende fase van deling bevinden.
Metastasen
1. Lymfogene metastase: de cellen worden opgenomen in de lymfebaan, die gaan naar een
lymfeknoop en in die lymfeknoop kunnen ze tot uitgroei komen (niet altijd zo).
2. Hematogene metastasering: de cel laat los in de bloedbaan en gaat via het veneuze stelsel dan
naar een orgaan wordt daar gevangen en als de omstandigheden voor die cel oke zijn, dan zal er
sprake van een uitzaaiing zijn in een ander orgaan. Bijvoorbeeld een coloncarcinoom gaat
uitzaaien naar de lever omdat het bloed van de darmen als eerst naar de lever gaat.
3. Percontinuilatum: via de weefselspleten gaat een cel aan de wandel en vaak op korte afstand een
uitzaaiing geeft. (satelliet metastase)
Kanker is de resultante van veranderingen in kritische genen die cel proliferatie, differentiatie en overleving
van de cel regelen. De cel gedraagt zich niet meer sociaal. Een normale cel in het lichaam heeft
communicatie met het lichaam en de cellen om zich heen. Als die dat niet meer doet, word die in principe
opgeruimd want hij hoort er niet meer bij. Soms faalt het lichaam daarbij en dan ontstaat er kanker.
Incidentie van kanker
• 123.672 (in 2021) stijgt per jaar.
• Mannen krijgen het iets meer dan vrouwen.
• Vooral Huid, borst, long, prostaat, darmkanker. (solide tumoren)
, Incidentie van verschillende soorten kanker
incidentie: verschil man en vrouw
Kanker
Solide tumoren: tumoren die ontstaan in een orgaan.
Niet solide tumoren
> Leukemie: acute en chronische leukemie. (vormen van kanker die uitgaan van de witte bloedcellen)
> Lymfeklierkanker: hodgkin lymfoom en non-hodgkin lymfoom.
> Multipel myeloom: Kahler, Waldenström etc. (ziekte die met name de rode bloedcellen betreffen).
Multifactorieel: >
Multi causaal: >
Etiologie omgevingsfactoren (carcinogene factoren)
>Chemische stoffen (Oplosmiddelen, minerale olie, Asbest, fijnstof)
>Virussen (HPV)
>Ioniserende straling
>Zonlicht
,Etiologie mens gebonden
• Erfelijkheid (genetische mutatie)
• Leeftijd (in der loop der tijd gaat je immuniteitssysteem, reparatie gen naar beneden)
• Obesitas
• Chronische ontsteking (zoals hepatitis)
• Immuun suppressie
• Dieet
Een kwaadaardig gezwel ontstaat door verstoring in de verhouding van de activiteit van:
• proto-oncogenen
• tumor-suppressor-genen(vb p53)
• Essentie van beginnende kanker, cel luistert niet naar andere cellen bij doordeling.
• Genen zijn bepalend, maar chemische signalen zorgen ervoor dat er ongerepte deling komt,
slechte tumoren kunnen het lichaam een signaal geven voor bloedtoevoer waardoor die gaat
groeien).
• DNA-reparatiegenen
Classificatie van kanker
Tumor > grote en uitbreiding
Node > lymfeklierstatus
Metastase > uitzaaiingen op afstand
c- classificatie is de klinische classificatie en die is gediagnostiseerd met darmkanker dan gaat die door de
molen en dan word er geprobeerd op basis van de beeldvorming en lichamelijk onderzoek vast te stellen
of er uitzaaiing zijn bij die patiënt. > als er geen uitzaaiingen te zien zijn.
P- classificatie is de pathologische classificatie. > als er uitzaaiingen zijn. (ook als deze tijdens een operatie
uit het lichaam worden gehaald).
De cel gaat steeds meer verdubbelen.
De tijd om te ontdekken en te behandelen is erg kort voor
behandelaars en het hangt af van de snelheid van de
deling van de tumor.
, Diagnostiek van kanker
• Gericht op onderzoek naar uitbreiding van de tumor (de TMN classificatie)
➢ Beperkt tot 1 orgaan (is de tumor beperkt tot 1 orgaan)
➢ Is er ingroei/doorgroei
➢ Zijn er uitzaaiingen
➢ Anamnese
o Symptomen
▪ aspecifieke klachten
▪ Moeheid, lusteloos, vermagering
▪ Onbegrepen koorts
➢ Specifieke klachten
➢ Tumor-afhankelijk
Aanvullend onderzoek
Cytologie: prikken met een naald waarbij je een paar cellen eruit haalt die onder de mircoscoop worden
gelegd.
Histologie: pijpje weefsel gepakt waarbij de patholoog een verband kan zien tussen verschillende/
meerdere cellen.
Echografie >
CT-scan: röntgenstralen in een snel draaiende buis. Absorptie hiervan levert een beeld op.
MRI-scan:
PET – scan: een radioactief stofje bindt je aan een hormoon of glucose en dat verzamelt zich op een plek
waar activiteit is zoals een tumor of ontsteking. Om te kijken waar de plek is en geen uitzaaiingen zijn.
Nucleaire D >
De behandeling van kanker
Curatie: Streven naar totale genezing met maximaal behoud van functie en integriteit van de patiënt.
Palliatie: Streven naar verbetering van het welbevinden van patiënt en zijn/haar omgeving in de
wetenschap de patiënt niet te kunnen genezen.
De behandeling
• Chirurgie
• Radiotherapie
• Chemotherapie
• Diversen
− Hormonaal
− Immunotherapie
− Gentherapie
− Angiogeneseremming
− Hyperthermie etc etc
• Ondersteunende therapie/alternatieve geneeskunde
• Palliatieve therapie
